Zουν με μια αντιασφυξιογόνο μάσκα

Για τέσσερα ολόκληρα χρόνια ζούσαν εξόριστοι στο Τόκιο, πρόσφυγες σε μία από
τις πιο εύπορες και ειρηνικές χώρες στον κόσμο. Σήμερα επιστρέφουν στην
πατρίδα τους – αλλά το μέλλον διαγράφεται… μαύρο.

Τον Σεπτέμβριο του 2000, περίπου 3.800 άνθρωποι εγκατέλειψαν το νησί
Μιγιάκε-γίμα, 180 χιλιόμετρα νοτίως του Τόκιο, μετά την έκρηξη του ηφαιστείου
Ογιάμα. Το νησί Μιγιάκε-γίμα ανήκει στο σύμπλεγμα των νησιών Ίζου, που
σχηματίζουν μια σειρά υποθαλάσσιων ηφαιστείων, με κορυφές που μόλις προεξέχουν
από την επιφάνεια του νερού. Το μήκος του νησιού δεν ξεπερνά τα 8 χλμ. και από
οποιοδήποτε σημείο ο κρατήρας τού Ογιάμα δεν απέχει πάνω από ένα χιλιόμετρο.

«Όλοι γνωρίζουμε ότι ζούμε κάτω από ένα ενεργό ηφαίστειο. Έχω ζήσει τρεις
εκρήξεις, αλλά η τελευταία ήταν διαφορετική», αναφέρει ο Σίνια Φουκουζάβα, που
επέστρεψε πρόσφατα στο σπίτι του. Αντί για χειμάρρους λάβας, οι κάτοικοι ήρθαν
αντιμέτωποι με έναν αόρατο και ύπουλο εχθρό: τα ηφαιστειακά αέρια. Στο
αποκορύφωμα της δραστηριότητας του ηφαιστείου, οι αναθυμιάσεις έφταναν τους
82.000 τόνους διοξειδίου του θείου. Έξι εβδομάδες αργότερα, ο δήμαρχος
ανακοίνωσε την αναγκαστική εκκένωση του νησιού. Αρχικά, όλοι νόμισαν ότι η
απομάκρυνση θα διαρκούσε λίγες ημέρες. Οι νησιώτες κατασκήνωσαν σε κλειστά
γυμναστήρια και αργότερα μετακόμισαν σε περιοχές οικιστικής ανάπτυξης ως
φιλοξενούμενοι. Κατά έναν περίεργο τρόπο, ενσωματώθηκαν σιγά σιγά στον
πολιτισμό της ιαπωνικής πρωτεύουσας. Αλλά δεν ξέχασαν τα σπίτια τους.

Κάτοικοι του Μιγιάκεγίμα εγκαταλείπουν το νησί μετά την έκρηξη του ηφαιστείου Ογιάμα

Οι κίνδυνοι. H επιστροφή τους εγκρίθηκε στις αρχές του περασμένου μήνα.
Το 40% της έκτασης του νησιού έχει υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου
και απαιτείται ειδική άδεια για να επισκεφθεί κανείς τις περιοχές αυτές. Ακόμη
και σε περιοχές που θεωρούνται ασφαλέστερες, καθημερινά εκδίδονται
προειδοποιήσεις. Όλοι πρέπει να έχουν πάντοτε μαζί τους μία μάσκα και ζουν με
τον φόβο της εκκένωσης. Αυτό, όμως, είναι το λιγότερο. Όσοι επιστρέφουν,
βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρότερους κινδύνους: το όξινο θειάφι που προκαλεί
εξανθήματα, εάν έρθει σε επαφή με το δέρμα, και αφανίζει ολόκληρα δάση κέδρων,
την όξινη βροχή που προκαλεί διάβρωση των μετάλλων και, έπειτα, τη στάχτη που
έχει καλύψει τα χωράφια του νησιού με άγονη άμμο. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν,
που περίπου οι μισοί κάτοικοι – κυρίως οι νεώτεροι σε ηλικία – επέλεξαν να μην
επιστρέψουν.