ANOIXTO MBA Οικονομία και αγορές

H ενασχόληση των ανθρώπων με τη μελέτη της Οικονομίας εδώ και πολλούς αιώνες
θέτει ως προϋπόθεση την κατανόηση των βασικών λειτουργιών του νόμου προσφοράς
και ζήτησης, δηλαδή του βασικού μηχανισμού που ρυθμίζει την αγοραία
συμπεριφορά των ατόμων. Αυτή ακριβώς η μορφή της ανθρώπινης δράσης, η πρόθεση
ζήτησης και προσφοράς αγαθών, αποτελεί τον πυρήνα της ανάλυσης των οικονομικών
φαινομένων. Από τα πρώτα βήματα στην ανάλυση των εννοιών στα Οικονομικά,
σπουδαίοι φιλόσοφοι της επιστήμης έθεσαν τα θεμέλια για μεταγενέστερες
προσεγγίσεις. Από τον Adam Smith, τον Karl Marx και τον John Μ. Keynes μέχρι
τους σύγχρονους oικονομολόγους, η ψυχολογία των αγορών αποτελεί ένα βασικό
ερευνητικό πεδίο.

Ο γνώστης των μηχανισμών της αγοράς έχει αυτόματη εικόνα της λειτουργίας των
μελών της σε μια οικονομική κοινότητα.

H NEA ΤΑΣΗ

Στις σύγχρονες σχολές διδασκαλίας των Οικονομικών επικρατούν συνεχώς νέες
τάσεις. Ενώ υπήρξε – με αφετηρία τις ΗΠΑ – μια εξέλιξη στον κλαδικό διαχωρισμό
της επιστήμης (από τη δεκαετία του 1960, όταν και εμφανίστηκαν κλάδοι όπως το
Marketing και το Management), τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στην
ακαδημαϊκή κοινότητα η στροφή της θεματολογίας στα Θεωρητικά Οικονομικά.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Το πρόβλημα δεν αφορά τη διάκριση μεταξύ Νεοκλασικής και Κευνσιανής
σκέψης, ούτε μεταξύ Μονεταρισμού και Οικονομικών της Προσφοράς. H
μεγάλη διαχωριστική γραμμή στη φιλοσοφία της διδασκαλίας και της εφαρμογής των
Οικονομικών βρίσκεται στο πώς ο νέος άνθρωπος που έρχεται σε επαφή με
την επιστήμη – αλλά έχει ήδη εισαχθεί στον κόσμο της Οικονομίας και της αγοράς
(αφού συναλλάσσεται, καταναλώνει, ενημερώνεται, ψηφίζει) θα συνειδητοποιήσει
την κοινωνική διάσταση των Οικονομικών.

ΣΤΙΣ… ΦΥΛΑΚΕΣ

Το ανθρωποκεντρικό στοιχείο αναφοράς των οικονομικών θεωριών (χωρίς να
αποδυναμώνεται η σπουδαιότητα της διδασκαλίας των μηχανισμών της αγοράς),
φαντάζει αναγκαίο σήμερα περισσότερο παρά ποτέ. Είναι χαρακτηριστικό το
παράδειγμα μεγάλου αμερικανικού Business School: Στα πλαίσια του μαθήματος
Επιχειρηματικής Ηθικής (Business Ethics), οι φοιτητές περνούν μια ημέρα
στις… φυλακές, ώστε να γνωρίζουν πού θα βρεθούν σε περίπτωση που
παρανομήσουν ως μελλοντικοί CEO!

ΑΠΟΡΡΙΨΗ KAI ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Έννοιες όπως παγκοσμιοποίηση αγορών και οικονομιών, διεθνοποίηση, νομισματικές
ενώσεις συναντάμε καθημερινά στα MME. Οι έννοιες αυτές απέκτησαν υπέρμαχους
και πολέμιους στον ακαδημαϊκό χώρο. Άλλοτε ως ευλογία και άλλοτε ως κατάρα, οι
νέες τάσεις στην ανάλυση της Μακροοικονομικής χρησιμοποιούνται για να
απαντηθούν τα φαινόμενα των καιρών στο πολιτικο-οικονομικό γίγνεσθαι. Τόσο για
τις «τρελές αγελάδες» στην Ευρώπη όσο και για τις εμφύλιες διαμάχες σε πολλά
έθνη, ευθύνεται η δομή του οικονομικού συστήματος, σύμφωνα με τους
κοινωνιολόγους της Οικονομικής. Φωνές όπως του Noam Chomsky μυθοποιούνται στις
δυτικές κοινωνίες και αποτελούν συχνά σημείο αναφοράς των οικονομολόγων. H
απόρριψη και η αντίδραση επικρατούν ως φαινόμενα διαμαρτυρίας στις καταγραφές
των οικονομολόγων, σε μια εποχή κρίσεων και ανάγκης επιτακτικών λύσεων, για
άτομα, νοικοκυριά, επιχειρήσεις και έθνη.

Βρισκόμαστε στη μεταβατική φάση των άμεσων παρεμβάσεων στις αγορές και στον
κόσμο των επιχειρήσεων. Άραγε, υπάρχει φορέας παρέμβασης με επιτελικό ρόλο –
και αν υπάρχει, είναι το κράτος ή ένα σύνολο καλά οργανωμένων αγορών; H «Καλή
κοινωνία», όπως προσεγγίζεται από τον J.Κ. Galbraith, είναι άραγε αυτή που
αυτορυθμίζεται ως προς την οικονομική της ισορροπία και προϋποθέτει μια
ισόρροπη οικονομική δράση ανθρώπων και κεφαλαίων, έτσι ώστε να
δημιουργηθούν στέρεες βάσεις για το κοινωνικό οικοδόμημα της ευτυχίας;

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Κοινό τόπο αποτελεί η άποψη ότι μια επιστημονική πρόοδος ολοκληρώνεται μόνον
όταν τα επιτεύγματά της γίνουν γνωστά (δημοσιοποιηθούν) και συμβάλουν στο
κοινό καλό. Άλλωστε, η απονομή του Νόμπελ Οικονομίας, το 2002, σε δύο
καθηγητές Οικονομίας της Συμπεριφοράς (Behavioral Economics) από τις ΗΠΑ (D.
Kahnemman και V. Smith), για τις χρήσιμες πολυετείς μελέτες τους
σχετικά με την κατανάλωση και τα εισοδήματα των νοικοκυριών, δείχνει τη νέα
τάση που υιοθετείται από την ακαδημαϊκή κοινότητα: αυτή της Δημιουργικής
Οικονομικής (Creative Economics) προς όφελος ατόμων, επιχειρήσεων, κυβερνήσεων.

Tips

Αυτό

…που ανέκαθεν υπήρξε ζητούμενο στα Οικονομικά είναι ο ρόλος των
πληροφοριών, της αβεβαιότητας και του χρόνου στις αγορές