Πρώτοι στις αγορές, πρώτοι και στα χρέη

Καταναλωτικές «μανίες» που τις πληρώνουν σε πολλές… άτοκες δόσεις έχουν
αποκτήσει οι Έλληνες. Οι συσκευές κινητών τηλεφώνων (με όλα τα απαραίτητα
αξεσουάρ), τα home cinemas και τα πολυμίξερ καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ πωλήσεων
μετά το άλλο. Ωστόσο για να πληρώσουν όλα αυτά «χρεώνουν» τις πιστωτικές τους
κάρτες και καταφεύγουν σε τραπεζικά δάνεια.

«Όταν είδα το νέο μοντέλο μίξερ που κάνει τα πάντα, ενθουσιάστηκα. Έχει ειδικό
πρόγραμμα ακόμα και για να φτιάχνω σπιτική μερέντα για τα παιδιά. Δεν μπόρεσα
να κρατηθώ. Το αγόρασα». H κ. Δήμητρα Νέζη κατοικεί στη Νίκαια και μόλις
απέκτησε το νέο της πολυμίξερ. Χρέωσε την πιστωτική της κάρτα με 1.300 ευρώ
(αφού τόσο κοστίζει) και θα το πληρώσει σε 12 άτοκες δόσεις. Δεν είναι η μόνη.

«Οι πελάτες μας επιτρέπουν όλο και συχνότερα στον εαυτό τους την απόλαυση μιας
μικρής καταναλωτικής πολυτέλειας», εξηγεί ο κ. Δημήτρης Χειλάς, στέλεχος
μεγάλης αλυσίδας ηλεκτρικών ειδών. «Δεν ξέρω πώς μπορεί να εξηγηθεί. Ίσως
είναι εκτόνωση από τα καθημερινά προβλήματα. Πάντως, από μόδα έγινε τάση και
ανάγκη η αγορά συγκεκριμένων, όχι πάντα απαραίτητων, προϊόντων. Παρά το
γεγονός ότι βρισκόμαστε σε εποχή ύφεσης της αγοράς η ζήτηση για αυτά έχει
αυξηθεί εντυπωσιακά» και συμπληρώνει: «Και επειδή στις σημερινές δύσκολες
εποχές δεν είναι εύκολο να πληρώσει κανείς το κόστος τους σε μετρητά,
προσπαθούμε να… διευκολύνουμε τους πελάτες όσο περισσότερο γίνεται».

Τα στοιχεία τον επιβεβαιώνουν: Στις ψηφιακές βιντεοκάμερες η πτώση των τιμών
σε σχέση με πέρυσι «αγγίζει» το 35%, ενώ στο σύνολο του έτους οι πωλήσεις σε
τεμάχια αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 25%. Τα DVD-player πωλούνται
ακόμα και στα… σούπερ μάρκετ. «Όταν τα βάλαμε στα ράφια μας δεν
φανταζόμασταν την ανταπόκριση του κοινού», εξηγεί στα «NEA» στέλεχος μεγάλης
αλυσίδας. «Δεν προλαβαίναμε να πουλάμε. Στην αρχή τα διαθέταμε μόνο στα μεγάλα
υπερμάρκετ μας. Τώρα τα έχουμε μέχρι και στα υποκαταστήματα της αλυσίδας
discount που ανήκει στον όμιλό μας». Για τα μοντέλα αυτά το κόστος αρχίζει από
τα… 50 ευρώ – όταν πέρυσι κυμαινόταν πάνω από τα 120.

Ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων, που προήλθε κυρίως από την
εκτίναξη της ζήτησης μικρών και εύκολων (χωρίς δικαιολογητικά και
εξασφαλίσεις) δανείων των 3.000-4.000 ευρώ, θεωρείται εντυπωσιακός. Η ετήσια
αύξηση των δανείων αυτών ξεπέρασε το 49%. «Αρκετοί πελάτες παίρνουν ένα δάνειο
για να κάνουν μια αγορά. Μάλιστα ορισμένες τράπεζες συνεργάζονται με εμπορικές
αλυσίδες και είτε ενημερώνουν για καταναλωτικά δάνεια σε ειδικούς χώρους των
καταστημάτων είτε προχωρούν σε έκδοση πιστωτικών καρτών με τη φίρμα τους για
τη διευκόλυνση των πελατών», επισημαίνουν από κατάστημα ηλεκτρικών ειδών.

«Οι Έλληνες δεν το πολυσκέπτονται… αγοράζουν με κάρτα ό,τι τους αρέσει»

Οι πωλήσεις το τελευταίο έτος στη χώρα μας – που ως γνωστόν έχει πληθυσμό
μόλις 11.000.000 κατοίκων – μπορούν να συγκριθούν με αυτές στη Γερμανία (με
πληθυσμό 82.000.000). Στα πολυμίξερ – και γενικά στις μικρές ηλεκτρικές
συσκευές της κουζίνας – οι πωλήσεις αυξήθηκαν το τελευταίο εξάμηνο κατά 30% σε
σχέση με το αμέσως προηγούμενο. Στα συγκροτήματα homevideo – αν και πανάκριβα
αφού η τιμή τους φτάνει ή και ξεπερνάει τα 2.000 ευρώ – η αντίστοιχη αύξηση
κυμάνθηκε στο 10%.

«Τα προϊόντα που κοστίζουν τόσο ακριβά πληρώνονται με πιστωτικές κάρτες παντός
είδους. Οι Έλληνες δεν το… πολυσκέπτονται. Όταν τους αρέσει κάτι πολύ – και
διαθέτουν «υπόλοιπο» στην κάρτα τους – το αγοράζουν», επισημαίνει ο κ. Χειλάς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζών, αυξάνεται σταθερά ο αριθμός όσων
διαθέτουν πιστωτικές κάρτες. Περισσότεροι από 5.000.000 καταναλωτές κάνουν τις
καθημερινές τους συναλλαγές με πιστωτικές κάρτες και ετησίως εξυπηρετούν
ανάγκες αγορών αγαθών και υπηρεσιών άνω των 11 δισ. ευρώ. Οι ίδιες οι αλυσίδες
ηλεκτρικών ειδών υπολογίζουν ότι το 80% των αγορών DVD, homecinemas, ψηφιακών
βιντεοκαμερών και συσκευών για την κουζίνα γίνεται με κάρτες και με τη μέθοδο
των δόσεων. Ωστόσο το ποσοστό των καθυστερήσεων στις δόσεις αυξήθηκε φέτος στο
7-8%, έναντι 6,5% τα προηγούμενα δύο χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι οι συνολικές
δόσεις που δεν καταβάλλονται εγκαίρως ανέρχονται σε περίπου 1 δισ. ευρώ.

Πρωταθλητές στα κινητά τηλέφωνα

Ο τομέας στον οποίο οι Έλληνες θεωρούνται «πρωταθλητές κατανάλωσης» παραμένει
αυτός των κινητών τηλεφώνων. Στη χώρα μας οι συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας
ξεπερνούν τα 10,3 εκατομμύρια και τα τηλέφωνα αντικαθίστανται από νέα, περίπου
κάθε 18 μήνες. Στη Γερμανία η αντικατάσταση των συσκευών γίνεται κάθε 24
μήνες, ενώ στην Ιταλία κάθε 31.

Οι αριθμοί «μιλούν από μόνοι τους»: Από τα σχεδόν 400.000 κινητά τηλέφωνα που
αναμένεται να πωληθούν μέσα στη χρονιά, περισσότερα από τα 150.000 εξ αυτών θα
είναι εξοπλισμένα με ψηφιακή κάμερα – και η σχετική ετήσια αύξηση σε σχέση με
πέρυσι θα ξεπερνά το 55%, ποσοστό ανάπτυξης που δεν έχει επιδείξει καμία άλλη
κατηγορία τεχνολογικού προϊόντος, τουλάχιστον την τελευταία τριετία.

Η μείωση των τιμών κατά τουλάχιστον 30% μέσα σε έναν χρόνο, αλλά και το πλήθος
νέων μοντέλων με αυξημένες δυνατότητες που κατακλύζουν την αγορά αποτελούν
ισχυρά θέλγητρα. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε μια από τις πιο δυναμικές αγορές
κινητής τηλεφωνίας στον κόσμο. Το ποσοστό διείσδυσης της κινητής τηλεφωνίας
στη χώρα μας έχει φτάσει το 91,5%. Ελάχιστα υψηλότερο ποσοστό (μέχρι 92,6%)
καταγράφεται μόνο σε τρεις χώρες: την Ιταλία, τη Σουηδία και την Πορτογαλία.

«Διαφορετικά ερεθίσματα». «H Ελλάδα που γιόρταζε την ημέρα της
αποταμίευσης και μοίραζε κουμπαράδες στους μαθητές των σχολείων, μετατράπηκε
σε μια χώρα όπου ως καλύτερο δώρο για τα γενέθλια των παιδιών θεωρείται μια
προπληρωμένη πιστωτική κάρτα». Ο επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας του
Παντείου Πανεπιστημίου κ. Ανδρέας Λύτρας εξηγεί στα «NEA» ότι «η κοινωνία
άλλαξε δραματικά την τελευταία εικοσαετία. Προσαρμόστηκαν τα πρότυπα, οι
ηθικές αξίες, οι προτεραιότητες, οι ανάγκες. Ζούμε στην εποχή της
υπερκατανάλωσης. Θέλουμε να αγοράζουμε πράγματα που η προηγούμενη γενιά ούτε
καν φανταζόταν ότι θα το τολμούσε να το κάνει», συμπληρώνει ο καθηγητής.

«Τα ερεθίσματα, επίσης, είναι διαφορετικά σήμερα. H σημερινή κοινωνία είναι
“χορτασμένη”. Δεν πέρασε περιόδους δύσκολες (πολέμους, πείνες). H κουλτούρα
είναι τελείως διαφορετική. Δικαιολογεί τον σπάταλο. Δεν αποτελεί “κοινωνικό
στίγμα” το να είσαι χρεωμένος», καταλήγει ο κ. Λύτρας.