Kάπνισμα και καρκίνος

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί το συχνότερο νεόπλασμα στον ελληνικό πληθυσμό
και την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Το κυριότερο αίτιο
για τη δημιουργία του είναι το κάπνισμα, το οποίο έχει τον συντριπτικά
βαρύνοντα αιτιοπαθογενετικό ρόλο (άλλοι παράγοντες, όπως η ρύπανση και η
επαγγελματική έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες συμμετέχουν σε πολύ μικρότερο
ποσοστό στην ανάπτυξή του). Από την καύση (πυρόλυση) του καπνού παράγονται
μερικές χιλιάδες ουσίες, από τις οποίες αρκετές είναι καρκινογόνες. Δύο ομάδες
τέτοιων προϊόντων, οι πίσσες και τα βενζοπυρένια, είναι γνωστά καρκινογόνα και
ενοχοποιούνται για την πρόκληση καρκίνου του πνεύμονα και άλλων οργάνων στους
καπνιστές, ενώ μια τρίτη ομάδα (νιτροζοαμίνες) που παράγεται από το περιφερικό
ρεύμα του καπνού, ενοχοποιείται για τον καρκίνο σε παθητικούς καπνιστές.
Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο αριθμός των τσιγάρων που καπνίζει ένας καπνιστής.
Φαίνεται ότι ενώ για τα άλλα νοσήματα των πνευμόνων και για τη στεφανιαία νόσο
οι βλάβες επέρχονται και με μικρότερο αριθμό, για την ανάπτυξη του καρκίνου
απαιτείται αριθμός τσιγάρων από 20 και πάνω ημερησίως. Τα κρούσματα καρκίνου
του πνεύμονα στις γυναίκες είναι λιγότερα όχι μόνο επειδή αυτές καπνίζουν σε
μικρότερο ποσοστό, αλλά επειδή γενικά καπνίζουν μικρότερο αριθμό τσιγάρων.
Ένας άλλος καθοριστικός παράγων είναι ο αριθμός των ετών καπνίσματος. H έναρξη
του καπνίσματος σε όλο και μικρότερες ηλικίες φέρνει τον καρκίνο του πνεύμονα
σε όλο και νεώτερους ανθρώπους. Στη χώρα μας καταγράφονται ετησίως 5.000-6.000
νέα κρούσματα καρκίνου του πνεύμονα. Αν έλειπε το κάπνισμα, ποσοστό ίσως και
90% από αυτά δεν θα είχαν εμφανιστεί – το ίδιο και η πλειονότητα από τα
περισσότερα από 4.000 νέα κρούσματα καρκίνου της ουροδόχου κύστεως, του
λάρυγγα, του στόματος και της γλώσσας, καθώς και πολλά κρούσματα καρκίνου του
νεφρού και του παγκρέατος.

Ο Γεράσιμος A. Ρηγάτος είναι ογκολόγος, διευθυντής στην A’ Παθολογική –
Ογκολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας»