Bρήκαν θησαυρό στην Kίνα οι Έλληνες εφοπλιστές

Το σύνολο των κερδών που αποκόμισαν από τις ναυλώσεις από και προς την Κίνα οι
Έλληνες εφοπλιστές, είναι αδύνατο να εκτιμηθεί, αλλά μια πρώτη «γεύση» για το
μέγεθός τους δίνει το γεγονός ότι το ναυτιλιακό συνάλλαγμα που μπήκε στη χώρα
το 2004 κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ δεκαετίας: Από μόλις 1.374 δολάρια που ήταν
το 1989, εκτινάχθηκε σε 13 δισ. ευρώ το 2004, ξεπερνώντας το συνάλλαγμα που
έμπαινε μέχρι σήμερα στη χώρα από τις εξαγωγικές δραστηριότητες και τον
τουρισμό.

H «χρυσή εποχή» που διανύουν οι Έλληνες εφοπλιστές και η εμπορική ναυτιλία στο
σύνολό της, καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι παραγγελίες που έχουν
δώσει μετά το 2000 για τη ναυπήγηση νέων πλοίων – κυρίως στα ασιατικά
ναυπηγεία – ξεπερνούν τις 400 (για ισάριθμα πλοία), ενώ το κόστος των εντολών
που έδωσαν για τις νέες ναυπηγήσεις υπολογίζεται σε πολλές δεκάδες δισ.
δολάρια. Λέγεται, μάλιστα, ότι ο όγκος των νέων ναυπηγήσεων είναι τόσο
μεγάλος, ώστε τα ασιατικά ναυπηγεία δεν μπορούν να δεχθούν άλλες παραγγελίες,
τουλάχιστον μέχρι το 2008.

Οι καλύτεροι πελάτες

Για τα ανά τον κόσμο ναυπηγεία – ιδιαίτερα για τα ασιατικά (Νότια Κορέα, Κίνα,
Ιαπωνία) – οι Έλληνες εφοπλιστές φαίνεται να είναι οι πιο σημαντικοί πελάτες,
αφού οι παραγγελίες τους αντιστοιχούν σε 17% του συνολικού κύκλου εργασιών της
παγκόσμιας ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας. Σε αυτόν τον χορό των νέων
ναυπηγήσεων τα ελληνικά ναυπηγεία δεν συμμετέχουν καθόλου, παρά το γεγονός ότι
η τεχνογνωσία που διαθέτουν είναι αρκετά επαρκής για τέτοιες δουλειές.

Δεν είναι, όμως, μόνο οι ναυπηγήσεις νέων πλοίων που έρχονται να προστεθούν
στο δυναμικό του ελληνόκτητου στόλου, είναι και οι μεγάλες αγορές
μεταχειρισμένων. Ο όμιλος Ρέστη, για παράδειγμα, που στο πρόσφατο παρελθόν
είχε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας,
μόνο με μία κίνηση απέκτησε 32 πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου από την κρατικών
συμφερόντων ναυτιλιακή μαλαισιανή εταιρεία MISC, καταβάλλοντας, σύμφωνα με
πληροφορίες, το ποσόν των 740 εκατ. δολαρίων.

Οι εκρηκτικοί ρυθμοί ανάπτυξης της διεθνούς ναυλαγοράς προσφέρουν ευκαιρίες
για μεγάλα κέρδη, όχι μόνο μέσω των υψηλών ναύλων, αλλά και μέσω… έξυπνων
αγοραπωλησιών. Για παράδειγμα, το τίμημα που κατέβαλε η εταιρεία General
Maritime σε εταιρεία συμφερόντων του κ. Θόδωρου Αγγελόπουλου για την αγορά 19
πλοίων, τον Ιανουάριο του 2003, ανήλθε σε 625 εκατ. δολάρια.

Πού πάνε τα κέρδη;

Πού πάνε, όμως, τα τεράστια κέρδη – και η συνολική ρευστότητα – που εισρέουν
τα τελευταία χρόνια στα ταμεία των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών; Σημαντικό
μέρος καταλήγει αυτονόητα στην αγορά νέων πλοίων, καθώς εκτιμάται ότι η
«έκρηξη» της διεθνούς ναυλαγοράς θα κρατήσει ακόμη μερικά χρόνια. Δεν λείπουν,
όμως, και οι επενδύσεις σε στεριανές δραστηριότητες, με προτίμηση αυτές που
αφορούν τα ακίνητα και τον τουρισμό. Ένα κομμάτι – το μέγεθός του είναι
δύσκολο να εκτιμηθεί – από την πίτα των επενδύσεων αυτών έρχεται και στην
Ελλάδα, ειδικότερα στα βόρεια προάστια της Αθήνας όπου οι Έλληνες εφοπλιστές
πρωταγωνιστούν στις αγοραπωλησίες ακριβών ακινήτων.

Οι στεριανές δραστηριότητες των Ελλήνων εφοπλιστών στην Ελλάδα θα ήταν
πολλαπλάσιες, αν, όπως υποστηρίζουν, το λεγόμενο επενδυτικό περιβάλλον ήταν
ευνοϊκότερο. Ειδικά την περίοδο αυτή, με τη μεγάλη ρευστότητα που διαθέτουν,
αναζητούν μεγάλα ακίνητα σε διάφορες περιοχές της χώρας – Ρόδος, Κρήτη,
Μεσσηνία – προκειμένου να τα αξιοποιήσουν τουριστικά.

Ο εφοπλιστής κ. Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, πρόεδρος της εταιρείας Costamare,
επισήμανε με πρόσφατες δηλώσεις του ότι στο πλαίσιο της μεγάλης επένδυσης που
πραγματοποιεί στη Μεσσηνία (τουριστικό συγκρότημα υψηλών προδιαγραφών),
χρειάστηκε 17 ολόκληρους μήνες για να πάρει μία απάντηση από την αρμόδια
αρχαιολογική υπηρεσία. Στην ξενοδοχειακή αγορά αλλά και στη μεταποίηση
επενδύει και ο όμιλος Ευγενίδη, ο οποίος έχει κατασκευάσει στη Σίφνο ένα
πολυτελές ξενοδοχείο, το Σίφνος Ελιές Resort.

Κέρδη για τους πλοιοκτήτες, αλλά όχι για το Δημόσιο

Με πάνω από 4.000 πλοία, συνολικής χωρητικότητας 170 εκατ. τόνων, ο ελληνικών
συμφερόντων στόλος καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην κατάταξη της παγκόσμιας
εμπορικής ναυτιλίας, ενώ στη δεύτερη θέση ακολουθεί η Ιαπωνία, με περίπου 115
εκατ. τόνους, στην τρίτη η Νορβηγία και στην τέταρτη η Κίνα. Ωστόσο, η πρωτιά
σκιάζεται από το γεγονός ότι από το σύνολο των πλοίων του ελληνικού εφοπλισμού
μόνο 27% φέρει την ελληνική σημαία, με αποτέλεσμα τα διαφυγόντα κέρδη για το
Ελληνικό Δημόσιο και την ελληνική οικονομία γενικότερα να είναι σημαντικά.

Τα φθηνά ξένα κρασιά απειλούν τα ελληνικά και… εντός έδρας

Κορυφώνεται η επίθεση που δέχονται από το εξωτερικό τα ελληνικά κρασιά. Τα
φθηνά ξένα κρασιά που γεμίζουν πλέον τα ράφια των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα
απειλούν τα ελληνικά προϊόντα όχι μόνο στις ξένες αγορές, όπως συνέβαινε μέχρι
πρότινος, αλλά και… εντός έδρας.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι εισαγωγές κρασιού, χύμα και
εμφιαλωμένου, ανέρχονται σε περίπου 20.000 τόνους, έναντι μόλις 6.000 το 1999,
δηλαδή έχουν αυξηθεί κατά 233%, ενώ οι εξαγωγές κινούνται στα επίπεδα των
50.000 – 60.000 τόνων ετησίως και παραμένουν στα επίπεδα των αρχών της
δεκαετίας του 1990.

Χαρακτηριστικό είναι αυτό που συμβαίνει στην αγορά της Γερμανίας, η οποία
απορροφά ποσοστό άνω του 50% των ελληνικών εξαγωγών οίνου: το μερίδιο των
ελληνικών κρασιών έπεσε από το 2,85% το 1990 στο 1,7% το 2002, για να
υποχωρήσει περαιτέρω στο 1,2% το 2004.

Τι άλλαξε

Εκείνο που έχει αλλάξει δραματικά για τις ελληνικές εξαγωγές είναι ότι στον
παγκόσμιο οινοπαραγωγικό χάρτη εισήλθαν χώρες που εκτός από τεχνογνωσία έχουν
ένα ασυναγώνιστο πλεονέκτημα: τα φθηνά εργατικά. Για παράδειγμα, στη Γερμανία
και στην Αυστρία μπορεί κανείς να βρει καλής ποιότητας κρασιά από την
Αργεντινή, τη Χιλή και τη Νότια Αφρική προς 4 και 5 ευρώ, όταν τα φθηνότερα
ελληνικά αρχίζουν από 8 – 9 ευρώ.

Τα κρασιά αυτά, αν και ορισμένες φορές είναι κατώτερης ποιότητας από τα δικά
μας, καταλαμβάνουν συχνά πιο προβεβλημένες θέσεις από τα ελληνικά, δίπλα στα
γαλλικά και τα ιταλικά.

Άλλα εμπόδια

Το γεγονός ότι στις περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές αγορές παρατηρείται μια
ολοένα μεγαλύτερη στροφή του καταναλωτικού κοινού στα εκπτωτικά σούπερ μάρκετ,
όπου φιγουράρουν κυρίως χαμηλού κόστους προϊόντα, αποτελεί ένα επιπλέον
εμπόδιο για τα μεσαίου κόστους ευρωπαϊκά κρασιά, μεταξύ των οποίων και τα
περισσότερα ελληνικά.

Κοντά σε αυτά, η απουσία διαφημιστικών κονδυλίων για την προβολή τους στο
εξωτερικό έχει ως αποτέλεσμα το ελληνικό κρασί να στηρίζει το μέλλον του στις
μεμονωμένες προσπάθειες των Ελλήνων επιχειρηματιών, όταν τρίτες χώρες ξοδεύουν
κάθε χρόνο εκατομμύρια ευρώ για τη διείσδυσή των προϊόντων τους στις
απαιτητικές ευρωπαϊκές αγορές.