TPITH AΠOΨH AEI σε αναστολή

Μετά το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας προχώρησε σε
αναστολή της έναρξης του εαρινού διδακτικού εξαμήνου. Όπως φαίνεται, στην ίδια
κατεύθυνση κινούνται το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και άλλα περιφερειακά AEI.

Οι κινητοποιήσεις αυτές δεν γίνονται στη βάση μισθολογικών απαιτήσεων ή για τη
διασφάλιση επαγγελματικών κεκτημένων και προνομίων. Οι πανεπιστημιακοί των εν
λόγω ιδρυμάτων δεν διεκδικούν και δεν υπερασπίζονται κάτι που αφορά την
προσωπική επαγγελματική τους κατάσταση. Αντιδρούν στη δραματική περικοπή των
πιστώσεων που προορίζονται για την πληρωμή των συμβασιούχων συναδέλφων τους,
που θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του διδακτικού προσωπικού και συνακόλουθα
την περικοπή των μαθημάτων που προσφέρονται στους φοιτητές. Πρακτικά, τα
περιφερειακά AEI εξαναγκάζονται σε αναθεώρηση του προγράμματος σπουδών τους
και σε κατάργηση των κατ’ επιλογήν μαθημάτων. Είναι προφανές ότι με τον τρόπο
αυτό υποβαθμίζεται δραστικά το επίπεδο σπουδών στα περιφερειακά Πανεπιστήμια,
για τα οποία ισχύουν οι διατάξεις περί συμβασιούχων διδασκόντων. Και η
υποβάθμιση αυτή δεν βρίσκεται απλώς στον ορίζοντα διαφαινόμενων εξελίξεων αλλά
αποτελεί πραγματικότητα με ημερομηνία έναρξης την αρχή του εαρινού ακαδημαϊκού
εξαμήνου.

Την ίδια στιγμή εξαγγέλλεται η συνέχιση του τελετουργικού Εθνικού Διαλόγου για
την Παιδεία. Με ποιες προϋποθέσεις θα προσέλθουν σ’ αυτόν οι πανεπιστημιακοί
της περιφέρειας; Αναρωτιέται κανείς αν αποτελεί στρατηγική του υπουργείου
Παιδείας να εξωθεί ορισμένα μέρη του διαλόγου στην απεγνωσμένη υπεράσπιση των
στοιχειωδών συνθηκών λειτουργίας των AEI, προσκαλώντας τα ταυτόχρονα σε μια
«συζήτηση» που αργά ή γρήγορα θα καταλήξει στη δραστική μεταβολή του θεσμικού
πλαισίου της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σε μια τέτοια, υποθετική, προσπάθεια να
αδυνατίσει τη διαπραγματευτική τους θέση η πολιτική ηγεσία θα εύρισκε εύκολα
χρήσιμους, αν και ίσως αθέλητους, συμμάχους στο εσωτερικό των Πανεπιστημίων.

Όπως προαναφέρθηκε, το Πανεπιστήμιο Κρήτης πρωτοστατεί στην κινητοποίηση των
ημερών. H Σύγκλητός του έλαβε τη σχετική απόφαση στη συνεδρίασή της στις 28
Ιανουαρίου. Στη ίδια συνεδρίαση αποφασίσθηκε επίσης να συνέλθει εκ νέου το
Σώμα ύστερα από δεκαπέντε ημέρες, προκειμένου να συνεκτιμήσει ενδεχόμενες εν
τω μεταξύ εξελίξεις και να ενημερωθεί για τον συντονισμό με τα υπόλοιπα
περιφερειακά AEI που είχε αναλάβει η Πρυτανεία του Πανεπιστημίου.

Ωστόσο, η έκτακτη αυτή συνεδρίαση δεν πραγματοποιήθηκε όπως είχε
προγραμματισθεί. Μια ομάδα δεκαπέντε αριστεριστών φοιτητών, εξοπλισμένη με
ντουντούκα, τύμπανο και πανό, εισέβαλε στην αίθουσα συνεδριάσεων απαιτώντας
από τη Σύγκλητο να καταδικάσει «εκεί και τότε» τον Εθνικό Διάλογο, τη
διαδικασία της Μπολόνια, και ειδικότερα το προς ψήφιση νομοσχέδιο «Περί
Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτατης Εκπαίδευσης». Παρά τη διαλλακτικότητα του
προεδρείου της Συγκλήτου, οι αριστεριστές κομάντος δεν μετακινήθηκαν ούτε κατά
κεραία από την απαίτησή τους να υπαγορεύσουν στη Σύγκλητο την ατζέντα τους.
Δεν επείσθησαν από την επιχειρηματολογία μελών της Συγκλήτου ότι με τη στάση
τους δυσχεραίνουν τον εν εξελίξει σχεδιασμό μιας κινητοποίησης που έμπρακτα
υπερασπίζεται το συμφέρον του Πανεπιστημίου ενάντια σε χειρισμούς της
Πολιτείας και εξασθενούν την αντιπροσώπευση του Ιδρύματος σε μια κρίσιμη
στιγμή.

Προφανώς, τα ζητήματα αυτά θεωρούνται δευτερεύοντα στη μάχη εναντίον του
καπιταλιστικού συστήματος που έχουν την εντύπωση ότι δίνουν μικρές ενεργητικές
μειοψηφίες στον χώρο του Πανεπιστημίου. Ωστόσο αυτές οι μειοψηφίες
αποδεικνύονται ικανές να αναστέλλουν τη λειτουργία οργάνων διοίκησης και με
τον τρόπο αυτό αναδεικνύουν μερικές από τις χαρακτηριστικές παθογένειες της
Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Με τον τρόπο τους οι προσκείμενοι στο KKE και λοιποί αριστεριστές φοιτητές
παίζουν το παιχνίδι όσων θα ήθελαν να καταδειχθεί ότι τα AEI δεν είναι
αξιόπιστοι συνομιλητές, ή μάλλον αδυνατούν ακόμα και να συγκροτηθούν ως
συνεκτικοί συνομιλητές. Και, παραπέρα, ότι τα AEI κινδυνεύουν με κατάρρευση
όχι από έξωθεν πίεση αλλά υπό το βάρος δομικών τους προβλημάτων. H καλλιέργεια
αυτών των εντυπώσεων θα διευκόλυνε την ανέγερση παράλληλων και εναλλακτικών
δομών που ήδη εξαγγέλλονται ως μη κρατικά μη κερδοσκοπικά AEI. Με την
εγκαθίδρυση και πριμοδότηση αυτών των δομών, τα υπάρχοντα κρατικά AEI θα
μπορούσαν να εγκαταλειφθούν ως εγγενώς ανίκανα να αναμορφωθούν και θα
μεταβάλλονταν αργά αργά σε «σκουπιδοτενεκέδες» της Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Το ζοφερό αυτό σενάριο είναι αρκετά πιθανό να υλοποιηθεί ακόμα κι αν δεν
υπάρχει ως σχέδιο στη σκέψη των κύριων συντελεστών της μεταρρύθμισης. H
καταξίωση ή απαξίωση του δημόσιου Πανεπιστημίου εξαρτάται σε έναν κρίσιμο
βαθμό από τα αντανακλαστικά και τις συμπεριφορές της ίδιας της πανεπιστημιακής
κοινότητας. Οι συμπεριφορές αυτές μπορεί να είναι αντιφατικές, όμως,
τουλάχιστον, η αντίδραση των διδασκόντων στα περιφερειακά Πανεπιστήμια
απέναντι στην υποβάθμιση των σπουδών τους εκπέμπει ένα μήνυμα διαυγές, κάθε
άλλο παρά συντεχνιακό, και που αφορά την ουσία της εκπαίδευσης.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός είναι αναπληρωτής καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής
του Πανεπιστημίου Κρήτης.