Οι πλανήτες ευθυγραμμίστηκαν και πάλι

KATA TO ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ μέρος των τελευταίων τεσσάρων ετών, η ειρηνευτική
διαδικασία στη Μέση Ανατολή θεωρούνταν λιγότερο ή περισσότερο ετοιμοθάνατη. H
αποτυχία της πρωτοβουλίας του Μπιλ Κλίντον, τους τελευταίους μήνες της
προεδρίας του, εγκαινίασε μια περίοδο αναδίπλωσης για όλες τις πλευρές.
Υπήρξαν αναλαμπές ζωής, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης του επονομαζόμενου
«οδικού χάρτη», αλλά καμία δεν άντεξε πολύ. Τώρα, ξαφνικά, οι πλανήτες
ευθυγραμμίστηκαν και πάλι. H ειρηνευτική διαδικασία – τολμούμε να ελπίζουμε –
επαναλαμβάνεται.

Όπως ακριβώς, την περίοδο 2000-2001, κάθε νέα εξέλιξη έμοιαζε να επιδρά
αρνητικά στην ειρήνη, σήμερα κάθε νέα εξέλιξη μοιάζει να την ενισχύει. Μόλις
πριν από έναν χρόνο και κάτι, ο Αριέλ Σαρόν ανακοίνωσε – προς γενικό
σκεπτικισμό – πως το Ισραήλ θα αποχωρούσε από τη Γάζα και ένα τμήμα της
Δυτικής Όχθης εντός 18 μηνών. Δεν τέθηκαν προϋποθέσεις και οι προετοιμασίες
της αποχώρησης δείχνουν να προχωρούν σύμφωνα με το πρόγραμμα. Ο θάνατος του
Γιάσερ Αραφάτ απομάκρυνε μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, η οποία θεωρούνταν
από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως ένα μεγάλο εμπόδιο, αν όχι το εμπόδιο για την
πραγματοποίηση διαπραγματεύσεων ουσίας. H μετάβαση έγινε ομαλά. Ο Μαχμούντ
Αμπάς φαίνεται να έχει πείσει τον Σαρόν ότι προσπαθεί να αναχαιτίσει τους
μαχητές. Τέλος, έχουμε έναν επανεκλεγμένο Τζορτζ Μπους, έναν Μπους
αναμφισβήτητα ευγνώμων για μια διαμάχη στην οποία δεν σκοτώνονται Αμερικανοί
στρατιώτες και η οποία εγείρει πλέον βάσιμες ελπίδες διπλωματικής προόδου.

Μεταβολή διάθεσης

H επίσκεψη της Κοντολίζα Ράις στο Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη κομίζει το
μήνυμα ότι έπειτα από τέσσερα χρόνια αδράνειας και ελάχιστου ενδιαφέροντος, ο
Μπους αρχίζει να ασχολείται σοβαρά με τη Μέση Ανατολή. Μία μονομερής ισραηλινή
αποχώρηση από μέρος των κατεχομένων εδαφών, ένα τέλος στην Ιντιφάντα, μία
επίσημη ισραηλινο-παλαιστινιακή εκεχειρία, μία επαναδέσμευση των ΗΠΑ… Μια
τόσο γοργή μεταβολή διάθεσης και προοπτικών σχεδόν προκαλεί ίλιγγο. Σε
περιόδους όπως αυτή, είναι σωτήριο να θυμάται κανείς πόσα ακόμα ανεπίλυτα
ζητήματα υπάρχουν. Καμία διαμάχη δεν λύνεται έως ότου λυθεί οριστικά – στην
πραγματικότητα, η πραγματική ειρηνευτική διαδικασία μόλις που έχει αρχίσει.