Δρόμοι

Το κάνουν…

… οι αρκούδες, το κάνουν και οι λεμούριοι. Κρίμα να μην μπορούμε και εμείς
να πέφτουμε σε χειμερία νάρκη. Να πέφτουμε για ύπνο το φθινόπωρο με τα
κυκλάμινα και να ξυπνάμε την άνοιξη με το αγιόκλημα. Και όμως, πριν από
μερικές χιλιάδες χρόνια, έτσι ακριβώς γινόταν, όταν οι πρόγονοί μας ήταν πιο
μικρόσωμοι από εμάς και περπατούσαν στα τέσσερα. Φαίνεται πως έχουμε κρατήσει
ένα δυο γονίδια από τότε, από εκείνα που καθόριζαν τη χειμερία νάρκη και τη
διαχείριση των ενεργειακών αποθεμάτων του οργανισμού (το PL και το PDK-4, όπως
γράφει ο Τζον Μπάντζι στους «Τάιμς»).

Οι επιστήμονες…

… ελπίζουν πως με τη χειμερία νάρκη ίσως να γίνουν εφικτά τα διαστημικά
ταξίδια. Σε ένα βαθύ ύπνο το χειμώνα ελπίζουν και πολλοί πάνω στη Γη – χωρίς
σκοτούρες για την τιμή του πετρελαίου ή των λαχανικών που τα καίει ο χιονιάς.
Κάπως έτσι τα έφερνε βόλτα άλλοτε ο κοσμάκης, όταν δεν υπήρχε θέρμανση, φως,
φαγητό και οτιδήποτε άλλο άξιζε τον κόπο για να σηκωθεί κανείς από το κρεβάτι.
Οι πρόγονοί μας έριχναν μια ματιά στο παράθυρο και άλλαζαν πλευρό. Ακόμη και
οι πόλεμοι σταματούσαν από το κρύο (και άρχιζαν άλλοι «πόλεμοι» κάτω από τα
σκεπάσματα). H μαύρη αμερικανική αρκούδα μπορεί να κοιμάται 100 ημέρες
συνεχώς, χωρίς να βάλει τίποτα στο στόμα της, χωρίς να σηκώνεται ούτε για
κατούρημα. Τι θα μπορούσε άραγε να κάνει τους ανθρώπους να το ξαναρίξουν σε
βαθύ ύπνο το χειμώνα, όπως οι πρόγονοί τους; Εκτός από τις πληκτικές ομιλίες
των πολιτικών στη Βουλή, δεν μας έρχεται τίποτα άλλο στο νου. Άλλωστε, μέχρι
σήμερα, οι μοναδικοί που τα κατάφεραν να πέσουν σε νάρκη είναι χαρακτήρες
φανταστικοί: ο Ριπ Βαν Ουίνκλ, η Μπρουνχίλδη, η Χιονάτη. Πάντως, οι
επιστήμονες προσπαθούν.

Το μεγαλύτερο…

… πρόβλημα ίσως να είναι ψυχολογικό. «Αν και κάποια στιγμή ίσως να τα
καταφέρουμε να κλείσουμε τον διακόπτη του οργανισμού», λέει ο Νιλ Στάνλεϊ,
διευθυντής ερευνών ύπνου στο Πανεπιστήμιο του Σάρεϊ, «κανείς δεν ξέρει πώς θα
μπορέσουμε να κλείσουμε τον διακόπτη του ψυχικού μας κόσμου». Τα όνειρά μας
είναι βασισμένα στις εμπειρίες μας – και σε αυτές θα πρέπει να συμπεριλάβουμε
και κάθε βιασμό, κάθε φόνο που έχουμε δει στην τηλεόραση, κάθε τρομακτικό
βιβλίο που έχουμε διαβάσει. Όταν κοιμόμαστε, τα όνειρα γίνονται η
πραγματικότητά μας. H χειμερία νάρκη θα μπορούσε να γίνει το χειρότερο
μαρτύριο. Αφήστε που υπάρχουν ένα σωρό πρόθυμοι να μας αδειάσουν το πουγκί ή
να μας ρουφήξουν το αίμα σαν γρανίτα μόλις κλείσουμε τα μάτια.

Μια λύση…

… ίσως θα ήταν να λαγοκοιμόμαστε. Με το ένα μάτι κλειστό, να αναπαυόμαστε,
αλλά με το άλλο πάντα ανοιχτό να έχουμε το νου μας σε εκείνον που θα έρθει να
ταράξει τον ύπνο μας, όπως ταράζει και τον ξύπνιο μας.