Οι ωραίοι, γνωστοί και άγνωστοι, Έλληνες

(Μαρία Αλκαίου, Ζουζού Νικολούδη, Νικηφόρος Ρώτας)

Αν υπήρξε «κάτι» που έδενε με ιδιαίτερους δεσμούς την ηθοποιό Μαρία Αλκαίου,
τη χορεύτρια και χορογράφο Ζουζού Νικολούδη και τον μουσικό Νικηφόρο Ρώτα, οι
οποίοι απεδήμησαν πρόσφατα (εκτός της αφοσίωσης των δύο πρώτων στη μουσική και
της επαγγελματικής σχέσης του τρίτου μ’ αυτήν), ήταν η αγάπη, η λατρεία θα
έλεγε κανείς καλύτερα, για τους γονείς τους. Καλλιτέχνες και οι τρεις τους
μέχρι «μυελού οστέων», μιλούσαν ώς τις τελευταίες τους ώρες για τους γονείς
τους, που είχαν γεννηθεί όλοι τους τον προπροηγούμενο αιώνα.

Μεγαλωμένοι μέσα σε καλλιτεχνικό περιβάλλον η Αλκαίου και ο Ρώτας (ηθοποιοί οι
γονείς της πρώτης, ποιητής και μεταφραστής ο πατέρας του δεύτερου) και σε
επιστημονικό περιβάλλον η Νικολούδη, «συνέπιπταν», όσον αφορά στους γονείς
τους, σε μια συγκίνηση που ήταν όμως «ύδωρ εκ της πέτρας». Αλησμόνητος ο
Νικηφόρος Ρώτας όταν αναπολούσε τον πατέρα του, τον οποίον θυμόταν τα πρωινά
τού χειμώνα, αχάραγα ακόμη, ν’ ανάβει τη σόμπα και να στρώνεται στη μετάφραση,
ενώ τα παιδιά κοιμούνταν στο βάθος. Ή τη Μαρία Αλκαίου ν’ αφηγείται, σαν σε
παραμύθι, για τους γονείς της όταν επέστρεφαν αργά τη νύχτα από το θέατρο, ενώ
η ίδια στο κρεβατάκι της, παιδάκι, το αντιλαμβανόταν από τα κουδούνια της
άμαξάς τους καθώς πλησίαζε στο σπίτι. Ενώ η Ζουζού Νικολούδη ακόμη δεν τους
είχε «συγχωρήσει» την τρυφερή τους αυστηρότητα που της είχανε, μοναχοπαίδι
καθώς ήταν.

Καλλιτέχνες ευρύτατης εμβέλειας και οι τρεις τους, έχοντας χαρακτηρίσει με
τρόπο ανεξίτηλο τις εποχές που έδρασαν, είχαν κατανοήσει την αντισυμβατική,
επιμελημένη ωστόσο «ιδιωτεία» ως εφαλτήριο για μια εύφορη καλλιτεχνικά και
ανθρώπινα ζωή. Αντι-αστοί, άρα επαναστατημένοι και οι τρεις τους, με τρεις
γάμους η Μαρία Αλκαίου, με σύζυγο πανεπιστημιακό η Ζουζού Νικολούδη, φανατικός
«εργένης», αν και με θαυμάσια οικογένεια, ο Νικηφόρος Ρώτας, τους διέκριναν
«αρχές» όσον αφορά στη δουλειά τους και στις σχέσεις τους, που ακόμη και τον
πιο ενάρετο πολίτη θα τον υπογράμμιζαν ως «άσωτο».

Καχύποπτοι και εχθρικοί για κάθε είδους δημοσιότητα, δεν τους ενδιέφερε παρά
να βαθαίνουν, με τον χρόνο, στα μυστικά της δουλειάς τους. Είχαν επιλέξει ως
προσφορότερο «μέσον» γι’ αυτήν την «άσκηση» (μια και οποιαδήποτε συζήτηση κι
αν γινόταν μαζί τους, θα κατέληγε πάντα στη δουλειά τους) την οργάνωση της
καθημερινότητάς τους με το διάβασμα, τους επιλεγμένους ελάχιστους φίλους, το
σπίτι που αποπνέει πάστρα, φως, λουλούδια. Συμφιλιωμένοι με τον χρόνο, οι
μεγάλες αμιγείς καλλιτεχνικές συγκινήσεις που είχαν αισθανθεί (ακριβώς γιατί
είχαν εσωτερικοποιηθεί) τούς είχαν βοηθήσει να δεχθούν με ηρεμία βαριές
δοκιμασίες στην προσωπική τους ζωή.

Να ‘ναι καλά και οι τρεις τους, όπου κι αν είναι, για το νεράκι που προσθέσανε
σ’ αυτήν τη μυστική δεξαμενή που κι άλλοι ωραίοι Έλληνες, στα Σιάτιστα, στη
Χίο, στην Κομοτηνή, όπου Ελλάς, διατηρούν ανεξάντλητη και ζωογόνα για όλους μας.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «H Λέξη».