«Nαυμαχία» για τα λιμάνια

Ήταν το καύχημα της Ολλανδίας, ένα λιμάνι που μόνο του δημιουργεί το 8% του
ΑΕΠ της χώρας. Αλλά το 2004 το Ρότερνταμ έπεσε από το βάθρο του. Μέσω αυτού
διακινήθηκαν 354 εκατομμύρια τόνοι εμπορευμάτων – ποσότητα ρεκόρ -, ωστόσο
έπαψε να είναι το πρώτο λιμάνι του κόσμου. H Σιγκαπούρη (με 390 εκατομμύρια
τόνους) και η Σαγκάη (με 380 εκατομμύρια) το ξεπέρασαν.

Τα λιμάνια της Ασίας επωφελούνται από την άνθηση που παρατηρείται στις
θαλάσσιες μεταφορές λόγω της οικονομικής ανόδου της Κίνας. Σε καθένα από εννέα
λιμάνια της χώρας αυτής διακινούνται πλέον από 100 εκατομμύρια ώς σχεδόν 400
εκατομμύρια τόνοι εμπορευμάτων. Και στην Ευρώπη, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν την
απελευθέρωση των λιμενικών υπηρεσιών για να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα των
ευρωπαϊκών λιμανιών. Οι αξιωματούχοι της Havenbedrijf, της δημόσιας εταιρείας
που διαχειρίζεται τις γιγάντιες εγκαταστάσεις του Ρότερνταμ, παραδέχθηκαν κάτι
που ήταν πλέον προφανές: στις 30 Δεκεμβρίου 2004, παρουσιάζοντας την ετήσια
έκθεσή τους, αναγνώρισαν πως το ολλανδικό λιμάνι στο κοινό δέλτα του Ρήνου και
του Μοζέλα έχασε τη θέση του παγκόσμιου ηγέτη υπέρ της Σιγκαπούρης και της
Σαγκάης ­ μολονότι σημείωσε αύξηση κατά 8% στον όγκο των εμπορευμάτων που
διακινήθηκαν απ’ αυτό. Εξακολουθεί πάντως να είναι πρώτο με διαφορά ανάμεσα
στα αντίπαλα ευρωπαϊκά λιμάνια της Αμβέρσας και του Αμβούργου, που κι αυτά
σημείωσαν κατά το 2004 αύξηση της δραστηριότητάς τους.

Οι γίγαντες

H Κίνα είναι πλέον κυρίαρχη στο παγκόσμιο ναυτιλιακό τοπίο: ήδη από το 2003,
εκτός από τη Σαγκάη (316 εκατομμύρια τόνοι) και το Χονγκ Κονγκ (207
εκατομμύρια), άλλα επτά, ούτε λίγο ούτε πολύ, κινεζικά λιμάνια διακίνησαν από
100 ώς 200 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων, ανεβαίνοντας στο επίπεδο γιγάντιων
λιμανιών της Νότιας Κορέας, όπως το Πούσαν, ή η Ναγκόγια της Ιαπωνίας.

H KINA

«Βουλιμία» για πρώτες ύλες

OI ΑΝΤΑΛΑΓΕΣ με την Κίνα αντιπροσωπεύουν σήμερα το ήμισυ του όγκου του
παγκόσμιου ναυτιλιακού εμπορίου. H βουλιμία της για πρώτες ύλες έχει επιφέρει
μια χωρίς προηγούμενο άνθηση του τομέα, η οποία δημιουργεί όμως και
προβλήματα. Οι ναυλώσεις σούπερ τάνκερ και πλοίων μεταφοράς
εμπορευματοκιβωτίων (κοντέινερ) διπλασιάστηκαν μέσα σ’ ένα χρόνο. Οι
εφοπλιστές μπορούν να κερδίζουν από 100.000 ώς 200.000 δολάρια καθαρά την
ημέρα, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση πληρωμάτων. Και η αναμονή για
τη ναύλωση ενός μεγάλου πλοίου είναι έξι ώς εννέα μήνες. Τα δελτία παραγγελιών
των γιαπωνέζικων, νοτιοκορεάτικων και κινεζικών ναυπηγείων είναι γεμάτα για τα
δύο-τρία επόμενα χρόνια. H Κίνα έχει ξεκινήσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα
ανάπτυξης του εμπορικού ναυτικού της. Με την πρόσφατη εξαγορά της Neptune
Associated Shipping, ο κινεζικός πετρελαϊκός όμιλος Titan Oil Group διαθέτει
πλέον έναν εντυπωσιακό στόλο δεξαμενόπλοιων.

ΟΙ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Επιδιώκουν περιορισμό του μονοπωλίου

TA ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ανθίστανται στην απελευθέρωση την οποία προωθούν
οι ευρωπαϊκές αρχές. Ενώ οι αεροπορικές, οι χερσαίες και οι σιδηροδρομικές
μεταφορές ανοίγουν στον ανταγωνισμό, έστω και με δυσκολία μερικές φορές, η
προοπτική της απελευθέρωσης διχάζει τους λιμενεργάτες, τους εφοπλιστές και
τους διαχειριστές των λιμενικών υποδομών. Τον Οκτώβριο του 2004, η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή αναζωπύρωσε τη διένεξη παρουσιάζοντας μια πρόταση ντιρεκτίβας που
έχει στόχο να επιτρέψει στους εφοπλιστές να επιλέγουν ποιοι θα τους
εξυπηρετήσουν όσον αφορά τους πιλότους, την πρόσδεση και τη φόρτωση του πλοίου
στο λιμάνι. Στις αρχές της δεκαετίας, μια παρόμοια πρωτοβουλία είχε εντείνει
τα πάθη και το Ευρωκοινοβούλιο την είχε απορρίψει στα τέλη του 2003. Για την
Κομισιόν, το θέμα είναι να βελτιωθεί η ποιότητα των υπηρεσιών στα λιμάνια ώστε
να υποστηριχθεί η ανάπτυξη των ναυτιλιακών μεταφορών. Το σχέδιό της αφορά περί
τα 400 λιμάνια στους κόλπους της E.E. Για τις Βρυξέλλες, είναι πια καιρός να
αποσαφηνιστούν οι κανόνες ανταγωνισμού στην παροχή λιμενικών υπηρεσιών. Πρέπει
εξάλλου να καταστούν διαφανέστεροι οι τρόποι χρηματοδότησης των λιμενικών
υποδομών, καθώς οι κανονισμοί, οι βοήθειες και οι διευθετήσεις ποικίλλουν
έντονα από τη μια χώρα-μέλος στην άλλη. Με την πρόταση επιδιώκεται ιδιαίτερα
να περιοριστεί το μονοπώλιο που έχουν οι λιμενεργάτες σε πολλές χώρες: οι
εφοπλιστές θα έχουν το δικαίωμα να απασχολούν δικό τους προσωπικό για να
φορτώνουν και να ξεφορτώνουν εμπορεύματα από τα πλοία τους. Οι εφοπλιστές και
οι εταιρείες χειροκροτούν την πρωτοβουλία λέγοντας πως πιθανόν να συμβάλει στη
μείωση του κόστους των λιμενικών υπηρεσιών. Οι λιμενεργάτες φοβούνται ότι θα
ανοίξει η πόρτα για να έρθουν κακοπληρωμένοι ξένοι εργάτες, που θα απειλήσουν
την απασχόλησή τους και θα μειώσουν την ασφάλεια.

Τον Δεκέμβριο, οι υπουργοί Μεταφορών των 25 φάνηκαν πολύ διχασμένοι. H Ελλάδα,
η Δανία, η Ιταλία και η Ισπανία υποστηρίζουν τη νέα πρόταση της Κομισιόν.
Πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, η Σουηδία,
ακόμη και η Ολλανδία και η Βρετανία, εξέφρασαν επιφυλάξεις.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος