Ο χάρτης του 2005 για μισθούς και συντάξεις

Κοντά στα όρια του προβλεπόμενου πληθωρισμού θα κινηθούν οι αυξήσεις των
μισθών στον δημόσιο τομέα το 2005. Παράλληλα σημαντικές αλλαγές, που
προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, θα τεθούν σε εφαρμογή για χιλιάδες
ασφαλισμένους, ενώ για πολλούς κλάδους εργαζομένων (ανειδίκευτοι εργάτες,
προσωπικό ΔΕΗ, ΟΤΕ, τραπεζών κ.ά.) έχουν ήδη προσδιοριστεί οι μισθολογικές
αυξήσεις μέσω των κλαδικών συμβάσεων εργασίας.

Έτσι, το νέο έτος θα δοθούν μισθολογικές αυξήσεις ύψους 5,5% έως 6,5% στους
εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα και σε ΔΕΚΟ, τράπεζες. Πρόκειται για αυξήσεις
που προέρχονται από διετείς συλλογικές συμβάσεις εργασίας (2004 – 2005). Για
τους δημοσίους υπαλλήλους και για τις συντάξεις, οι οριστικές αυξήσεις που θα
δοθούν το 2005 δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, αλλά εκτιμάται ότι θα κινούνται
στο 3,5%. Πρόκειται για αυξήσεις ιδιαίτερα χαμηλές, με δεδομένη τη μεγάλη
ακρίβεια που υπάρχει στην αγορά αλλά και τη φορολογία. Ο συνταξιούχος του ΙΚΑ
– με την κατώτερη σύνταξη – θα λάβει αύξηση μικρότερη από 15 ευρώ τον μήνα,
δηλαδή μισό ευρώ την ημέρα, ενώ ο συνταξιούχος του ΟΓΑ, δικαιούχος της
κατώτατης προνοιακής σύνταξης, μπορεί να περιμένει αύξηση της τάξης των 15
ευρώ τον μήνα.

Σε ιδιωτικό τομέα και ΔΕΚΟ

Αναλυτικά, ο χάρτης των μισθολογικών αυξήσεων στον ιδιωτικό τομέα και τις ΔΕΚΟ
για το 2005 διαμορφώνεται ως εξής:

* Για τα κατώτατα όρια μισθών και ημερομισθίων (της Εθνικής Γενικής Συλλογικής
Σύμβασης Εργασίας), 2,2% την 1/1/05 και 3,3% την 1/9/05. Ήδη το IKA σε
εγκύκλιό του κοινοποίησε σε όλα τα υποκαταστήματά του τους πίνακες με τα νέα
κατώτατα όρια μισθών και ημερομισθίων, από την 1/1/05 έως τις 31/12/05, καθώς
και αυτούς με την επιδότηση της εργατικής εισφοράς.

* Υψηλότερες αυξήσεις μισθών προβλέπουν δεκάδες κλαδικές συμβάσεις εργασίας σε
σειρά κλάδων απασχόλησης, όπως στις τράπεζες (3% συν 2,9%), στις επιχειρήσεις
πετρελαίου – υγραερίου, στις βιομηχανίες κατασκευής πλαισίου αμαξωμάτων και
ελαστικών, στις βιομηχανίες κονσερβοποιίας, οινοπνευματοποιίας και πλαστικών
και στα αρτοποιεία (σε όλους αυτούς τους κλάδους οι αυξήσεις έχουν οριστεί σε
3% από 1/1/05 συν 3% από 1/9/05).

* Πάνω από 6% (σε δύο δόσεις) θα δοθεί στις ναυτιλιακές επιχειρήσεις (4% την
1/1/05 συν 2,5% από 1/7/05), στους χημικούς βιομηχανίας (3,5% συν 3% από
1/7/05), στο προσωπικό των γραφείων βιομηχανιών και βιοτεχνιών (2,7% την
1/1/05 συν 3,6% την 1/10/05), στους εργαζομένους των πρακτορείων ταξιδιών (4%
συν 2,5%), στους χειριστές ανυψωτικών μηχανημάτων βιομηχανίας και εμπορίου
(2,7% την 1/1/05 συν 3,8% την 1/10/05) και στα εργαστήρια και καταστήματα
ζαχαρωδών (2,7% συν 3,3% από 1/7/05). Σε επιχειρησιακό επίπεδο η ΔΕΗ θα δώσει
στους εργαζομένους αύξηση 3% την 1/1/05 συν 3,2% την 1/9/05 και ο ΟΤΕ 2,5% συν
3,55% (την 1/10/05).

* Εφάπαξ αυξήσεις προβλέπεται να δοθούν στους βασικούς μισθούς των
απασχολουμένων στις τεχνικές εταιρείες (5% από 1/3/05), στους δημοσιογράφους
(5,6%), στους τεχνίτες αργυροχρυσοχοΐας (6%), στους αρτεργάτες (6%) και στους
χειριστές εκσκαπτικών μηχανημάτων (6,5%).

15 ευρώ η αύξηση σε ΕΚΑΣ και ΟΓΑ

Πενιχρές αυξήσεις θα πάρουν το 2005 οι εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι του
Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, του γνωστού ΕΚΑΣ, παρά τις
προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης για παροχή σημαντικών αυξήσεων στους
χαμηλοσυνταξιούχους. Σύμφωνα με πληροφορίες στους μέχρι τώρα σχεδιασμούς του
υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, είναι το 2005 το ΕΚΑΣ να αυξηθεί μόλις
κατά 15 ευρώ. H ίδια αύξηση θα δοθεί και στους περίπου 800.000 δικαιούχους της
προνοιακής σύνταξης του ΟΓΑ.

Από την άλλη, το υπουργείο θα εφαρμόσει περιοριστική εισοδηματική πολιτική
δίνοντας αυξήσεις μόλις 3,5% στους δημοσίους υπαλλήλους και 3,7% στους
συνταξιούχους. Για να δικαιολογήσουν την πολιτική λιτότητας στους μισθούς και
τις συντάξεις, στελέχη του οικονομικού επιτελείου επικαλούνται τα στενά
δημοσιονομικά περιθώρια που

δημιουργήθηκαν μετά τη δημοσιονομική απογραφή, η οποία εκτίναξε το έλλειμμα
και το δημόσιο χρέος. H παροχή αυξήσεων λιτότητας διαψεύδει ουσιαστικά τις
προεκλογικές εξαγγελίες της Νέας Δημοκρατίας για σύγκλιση των μισθών με τα
ευρωπαϊκά επίπεδα και για αύξηση του ΕΚΑΣ και της σύνταξης του ΟΓΑ στα 330
ευρώ στα τέλη της τετραετίας. Για να φθάσουν το ΕΚΑΣ και η βασική σύνταξη του
ΟΓΑ στα 330 ευρώ στα τέλη της τετραετίας, οι ετήσιες αυξήσεις θα πρέπει να
ξεπερνούν τα 30 ευρώ.

Τι αλλάζει στo Ασφαλιστικό

Στο Ασφαλιστικό, πολλές αλλαγές είναι ήδη δρομολογημένες και θα ισχύσουν από
την 1/1/2005 σε εφαρμογή παλαιών ασφαλιστικών νόμων που είχαν σταδιακή
εφαρμογή (από τον νόμο 2084 του 1992 μέχρι τον νόμο 3075 του 2002). Οι αλλαγές
αυτές αφορούν τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων του IKA, την αύξηση του
ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης κατά ένα εξάμηνο, την αύξηση των ετών ασφάλισης
για συνταξιοδότηση, την αύξηση του ποσού της επικουρικής σύνταξης των δημοσίων
υπαλλήλων, την αύξηση των συντάξεων του NAT, τη μείωση της βασικής σύνταξης
του ΟΓΑ και την αύξηση του ποσού των αποθεματικών που μπορούν να επενδύσουν σε
μετοχές τα ασφαλιστικά ταμεία.

Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικά ποιες ακριβώς είναι οι αλλαγές αυτές και ποιους
αφορούν:

* Αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης: Αυξάνεται από 1/1/05, κατά ένα
εξάμηνο, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για όσους συμπληρώνουν τα απαιτούμενα
για θεμελίωση δικαιώματος έτη ασφάλισης το 2005. Πρόκειται για τα γνωστά
εξάμηνα που προστίθενται σταδιακά τα τελευταία 13 χρόνια σε εφαρμογή του νόμου
2084 του 1992. H συγκεκριμένη αλλαγή αφορά 28 ομάδες ασφαλισμένων από 18,
συνολικά, Ταμεία Κύριας Ασφάλισης και το Δημόσιο. Επειδή από 1/1/98 και μετά
οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τα Επικουρικά Ταμεία είναι ίδιες με
εκείνες των Ταμείων Κύριας Ασφάλισης, οι ίδιες αλλαγές θα υπάρξουν και στα
αντίστοιχα Επικουρικά Ταμεία για τους ασφαλισμένους που ανήκουν στις
κατηγορίες αυτές. Θα πρέπει να τονιστεί ότι καμία αλλαγή δεν υπάρχει στα όρια
ηλικίας συνταξιοδότησης στο IKA, στον ΟΓΑ, στο TEBE, στο Ταμείο Εμπόρων και
στο ΤΑΙΣΥΤ. Καμία αλλαγή δεν υπάρχει στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για
όσους και όσες έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα τα προηγούμενα χρόνια.
Επίσης, καμία αλλαγή δεν υπάρχει στα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και
σε άλλα σταθερά όρια που προβλέπονται από τα διάφορα Ταμεία. Επισημαίνεται ότι
όταν κάποιος ασφαλισμένος ή ασφαλισμένη συμπληρώνει τα προς θεμελίωση έτη
ασφάλισης, ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το έτος θεμελίωσης του
συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

* Αύξηση των ετών ασφάλισης για συνταξιοδότηση: Πρόκειται, και στην
περίπτωση αυτή, για τα εξάμηνα που προστίθενται σε εφαρμογή του νόμου 2084 του
1992 στα έτη ασφάλισης που απαιτούνται για κάποιον ασφαλισμένο ή ασφαλισμένη
προκειμένου να αποκτήσει δικαίωμα συνταξιοδότησης.

Στον ΟΓΑ, τα έτη ασφάλισης αυξάνονται κατά ένα έτος με βάση τον νόμο 2458 του
1997. Οι αυξήσεις ετών ασφάλισης για συνταξιοδότηση αφορούν 19 ομάδες
ασφαλισμένων, από 13 Ταμεία Κύριας Ασφάλισης, που επεκτείνονται και στα
αντίστοιχα Επικουρικά Ταμεία, όπως αναφέραμε και για το όριο ηλικίας
συνταξιοδότησης. Επισημαίνεται και εδώ ότι τα έτη ασφάλισης που απαιτούνται
για συνταξιοδότηση καθορίζονται με βάση αυτά που ισχύουν κατά το έτος
θεμελίωσης του δικαιώματος. Έτσι, λόγου χάρη, η γυναίκα ασφαλισμένη στο ΤΣΠ –
ETE που συμπληρώνει 20 έτη ασφάλισης το 2005 (20 είναι τα έτη για τη
θεμελίωση), για να πάρει σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας χρειάζεται να συμπληρώσει
συνολικά 31 έτη ασφάλισης. Καμία αλλαγή δεν έχουμε στα έτη ασφάλισης που
απαιτούνται για συνταξιοδότηση από το IKA, το TEBE, το Ταμείο Εμπόρων, το
Δημόσιο κ.λπ., αλλά και για όσους έχουν θεμελιώσει ήδη συνταξιοδοτικό δικαίωμα
με οποιεσδήποτε προϋποθέσεις.

* Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων από το IKA: Από 1/1/2005
ο ασφαλισμένος του IKA έχει το δικαίωμα να επιλέξει για τον υπολογισμό της
σύνταξης τα πέντε καλύτερα, από άποψη αποδοχών, έτη της τελευταίας δεκαετίας,
αντί της τελευταίας πενταετίας που ισχύει σήμερα (και μέχρι τις 31/12/2004). H
συγκεκριμένη διάταξη δεν έχει, βέβαια, κανένα αντίκρυσμα στο ποσό της
σύνταξης, όταν ένας εργαζόμενος ακολουθεί τη συνήθη πορεία και κάθε χρόνο –
τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια – έχει μεγαλύτερες αποδοχές συγκριτικά με τα
προηγούμενα. Επίσης, αυτή η αλλαγή δεν επηρεάζει όσους με βάση τις διατάξεις
του IKA δικαιούνται ποσό σύνταξης μικρότερο από τα κατώτερα όρια, οπότε τελικά
παίρνουν το ποσό που κάθε φορά αντιστοιχεί σε αυτά. Για κάποιον εργαζόμενο,
όμως, ο οποίος λόγω απόλυσης ή αλλαγής ειδικότητας τυχαίνει τα τελευταία
χρόνια να έχει χαμηλότερες αποδοχές σε σχέση με προηγούμενα, ο νέος τρόπος
υπολογισμού είναι ευνοϊκός. Με την επιλογή των πέντε καλύτερων ετών από την
τελευταία δεκαετία, μπορεί να έχει σημαντική διαφορά στο ποσό της σύνταξης (σε
ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσει τα 300 ευρώ τον μήνα). Επισημαίνεται
ότι αυτά τα πέντε χρόνια (από την τελευταία πριν από τη συνταξιοδότηση
δεκαετία) δεν είναι απαραίτητο να είναι συνεχόμενα.

* Μείωση κατά 4% του ποσού της βασικής σύνταξης του ΟΓΑ: Όσοι από τους
ασφαλισμένους του ΟΓΑ συνταξιοδοτηθούν από τον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης του
Οργανισμού το 2005, θα λάβουν 4% μικρότερη βασική σύνταξη σε σχέση με εκείνη
που λαμβάνουν όσοι συνταξιοδοτήθηκαν το 2004. H μείωση της βασικής σύνταξης
ξεκίνησε (νόμος 2458 του 1997) από το 2003, με 4%, και για όσους
συνταξιοδοτηθούν το 2005 θα είναι 12%, μέχρι να μηδενιστεί, το 2027, για όσους
συνταξιοδοτηθούν τότε από τον ΟΓΑ. Επισημαίνεται ότι η παραπάνω μείωση δεν
οδηγεί σε μικρότερη σύνταξη, επειδή αυξάνεται με μεγαλύτερο ποσό η κύρια
σύνταξη. Πάντως, αν υποθέσουμε ότι η βασική σύνταξη του ΟΓΑ θα διαμορφωθεί το
2005 στα 230 ευρώ – από 201 που είναι σήμερα – αυτός που συνταξιοδοτήθηκε από
τον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης του ΟΓΑ το 2004 θα παίρνει βασική σύνταξη 212 ευρώ
το 2005, ενώ όποιος συνταξιοδοτηθεί το 2005 θα έχει βασική σύνταξη 202 ευρώ.

* Αύξηση των Επικουρικών Συντάξεων των Δημοσίων Υπαλλήλων: H αύξηση των
Επικουρικών Συντάξεων των Δημοσίων Υπαλλήλων αφορά μόνο όσους λαμβάνουν ως
σύνταξη ποσό μικρότερο του 20% του συντάξιμου μισθού για 35 χρόνια ασφάλισης
(γίνεται αναγωγή για λιγότερα χρόνια). H διάταξη έχει αρχίσει να εφαρμόζεται
από 1/1/2000 (νόμος 2676 του 1999) και σταδιακά, με 1% κάθε έτος, προβλέπει τη
διαμόρφωση στο 20% όλων των Επικουρικών Συντάξεων που έδιναν τα Ταμεία Αρωγής
(σήμερα ΤΕΑΔΥ). H παραπάνω αύξηση θα είναι επιπλέον της όποιας αύξησης δοθεί
για το 2005 στο πλαίσιο της εισοδηματικής πολιτικής.

* Αύξηση συντάξεων του NAT: Αυξάνονται οι συντάξεις των ήδη
συνταξιούχων αλλά και όσων συνταξιοδοτηθούν από το NAT από 1/1/2005 (πέρα από
την ετήσια αύξηση στο πλαίσιο της εισοδηματικής πολιτικής) με αναπροσαρμογή
του ποσοστού αναπλήρωσης, από το 65% στο 67,5% του συντάξιμου μισθού. Αύξηση –
κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες (νόμος 3075 του 2002) – θα γίνει και το 2006,
μέχρι οι συντάξεις να διαμορφωθούν στο 70% του συντάξιμου μισθού.

Κέρδος στο εφάπαξ για όσους αποχωρήσουν το 2005

Με τον νόμο 3232 του 2004 και συγκεκριμένα από τις 12 Φεβρουαρίου 2004, το
εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές της τελευταίας
πενταετίας. Ειδικά για όσους έχουν συμπληρώσει 28 έτη ασφάλισης στο Ταμείο
Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) γίνεται υπολογισμός και με τον παλαιό τρόπο
(με βάση το μισθολόγιο του 1996) και επιλέγεται ο πιο συμφέρων τρόπος για τον
εργαζόμενο. Επισημαίνεται ότι με την εφαρμογή του νέου νόμου, για όσους έλαβαν
ή θα λάβουν εφάπαξ το 2004, οι αυξήσεις (για τους εργαζομένους της κατηγορίας
Π.E. & T.E.) φθάνουν μέχρι και 3.500 ευρώ σε σύγκριση με το εφάπαξ του
2003. Καμία μείωση δεν υπάρχει για όσους έχουν 28 έτη υπηρεσίας και άνω.
Αντίθετα, οι χαμένοι του 2004 ήταν οι υπάλληλοι της Δ.E. κατηγορίας με
λιγότερα από 28 έτη υπηρεσίας και πολύ περισσότερο οι αντίστοιχοι υπάλληλοι
της Y.E. κατηγορίας, οι οποίοι είχαν μείωση στο ποσό μέχρι και 2.500 ευρώ.

Ισχυρό κίνητρο

Πάντως, όσοι υπάλληλοι – όλων των κατηγοριών – πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν
και δεν έχουν αποχωρήσει ήδη, έχουν ισχυρό κίνητρο να αποχωρήσουν το 2005. Οι
διαφορές – για όλες τις κατηγορίες – είναι μεγάλες και φθάνουν τα 3.000 ευρώ.
Για γενικούς διευθυντές και άλλες ειδικές κατηγορίες, η διαφορά μπορεί να
πλησιάσει ή και να ξεπεράσει – σε ορισμένες περιπτώσεις – τα 10.000 ευρώ.