Έκκληση ανθρωπιάς δίχως σύνορα

Οδυσσέας Βουδούρης

Τι περιμένουν οι άνθρωποι του Τρίτου Κόσμου από τους συνανθρώπους τους;
Βοήθεια, απαντάει με το χειρουργικό νυστέρι του και με ένα βιβλίο ένας Έλληνας
«Γιατρός Χωρίς Σύνορα»

Από το Ελ Σαλβαδόρ ώς τη Σρι Λάνκα και από το Κόσοβο ώς το Ζαΐρ, ανάμεσα σε
καταυλισμούς αστέγων, στρατόπεδα αμάχων, χωριά κατεστραμμένα από σεισμούς και
πλημμύρες, η ζωή και ο θάνατος κάνουν τους λογαριασμούς τους. Μία έγκυος
πεθαίνει, ένα βρέφος σώζεται. Ένας τραυματίας ακρωτηριάζεται, κάποια παιδιά
γελάνε με μερικές φλούδες μάνγκο που εξοικονόμησαν για επιδόρπιο. Μέσα στο
πλάνο του πόνου, της αδικίας, της ανώτερης δύναμης και της κατάστασης έκτακτης
ανάγκης, ένας εθελοντής χειρουργός έβαλε πολλές φορές σε δοκιμασία τα
συναισθήματά του και τις αντοχές του για να βοηθήσει τα θύματα των βίαιων
καταστροφών που προκάλεσαν πόλεμοι και φυσικά φαινόμενα. Ο Οδυσσέας Βουδούρης,
συμμετέχοντας στην ομάδα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα μπήκε πολλές φορές ανάμεσα
σε αυτό το ξεκαθάρισμα λογαριασμών ζωής και θανάτου στις χώρες όπου ο κίνδυνος
και η καταστροφή απέκτησαν κυριολεκτική σημασία.

Σρι Λάνκα, 1998: η πρωτότοκος έχει πόνους. H γέννα έγινε στο αυτοκίνητο. Και, τότε, όλα πήγαν καλά. Σήμερα, ίσως η περιοχή που φωτογράφισε ο Οδυσσέας Βουδούρης να σκεπάστηκε από τα νερά του τσουνάμι

Σε κάθε επιστροφή από αποστολή είχε μεγάλη αδυναμία να μοιραστεί με τους
συνομιλητές του τις εμπειρίες του. Επέλεξε λοιπόν τις εικόνες. Το υλικό από
τις φωτογραφίες του μαζί με τις σύντομες ημερολογιακές σημειώσεις, τις οποίες
κρατούσε στα διαλείμματα των χειρουργικών επεμβάσεων, τα συγκέντρωσε σε ένα
λεύκωμα όπου καταγράφονται οι μαρτυρίες του από το 1989 έως το 2004 και
περιλαμβάνουν αποστολές των Ελλήνων Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

«Δεν επιθυμώ ούτε να εντυπωσιάσω με ακραίες φωτογραφίες, αλλά ούτε και να
περιορίσω την έκφραση της πραγματικότητας που έζησα. H ομορφιά των τοπίων, η
τρυφερότητα των παιδικών προσώπων, η παραφροσύνη ορισμένων καταστάσεων, όπως ο
ένοπλος φρουρός σε μια παραδεισένια αμμουδιά ή τα ακρωτηριασμένα σώματα νεαρών
ανθρώπων, εναλλάσσονται και συνθέτουν έναν “άλλον κόσμο”. Εκ των πραγμάτων οι
Γιατροί Χωρίς Σύνορα δεν είναι τουρίστες. Δεν υπάρχουν περιθώρια
αποστασιοποίησης όταν αυτό που ζεις είναι πόνος, αδικία, θάνατος», παρατηρεί ο
Οδυσσέας Βουδούρης.

Την Κυριακή των πρώτων εκλογών στο Αφγανιστάν (τον περασμένο Οκτώβριο) τα παιδιά παίζουν υπό τους ήχους ρουκετών και ο φακός των Γιατρών Χωρίς Σύνορα απαθανατίζει τη σκηνή

Το χρονικό των δεκαπέντε χρόνων εθελοντικών αποστολών κλείνει στις 10
Οκτωβρίου 2004, την Κυριακή των εκλογών στο Αφγανιστάν. Το ημερολόγιο και η
κάμερα του χειρουργού πιθανόν να καταγράφουν στιγμές και πλάνα από τη
Νοτιοανατολική Ασία, καθώς η ανθρωπιστική δράση δεν κάνει επιλόγους. «Το
σύγχρονο ανθρωπιστικό κίνημα», προσθέτει ο εθελοντής γιατρός, «έχει μία
αναντικατάστατη αποστολή: να υπενθυμίζει έμπρακτα ότι ο σκοπός ποτέ δεν
αγιάζει τα μέσα, αλλά προκαθορίζεται από αυτά. Να το υπενθυμίζει επίμονα σε
κάθε λογής εξουσία, σε κάθε υποψήφιο για την εξουσία».

INFO

Οδυσσέα Βουδούρη, «Μακριά… και δίπλα μας», Εκδόσεις Καστανιώτη, σελ. 144,
τιμή: 35 ευρώ.