H ελληνική κιβωτός των σπόρων

Μία… κιβωτό για παραδοσιακές ποικιλίες σπόρων και καλλιεργειών έχουν
δημιουργήσει γεωργοί σε ολόκληρη την Ελλάδα, οι οποίοι συντονίζονται μέσω του
Internet και συναντιούνται σταθερά, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.

Ανταλλάσσουν σπόρους, τεχνογνωσία, εμπειρία. Ταξιδεύουν εντός και εκτός
Ελλάδας, συναντιούνται, συνεργάζονται, μοιράζονται τον ίδιο στόχο της
συλλογής, διάδοσης και διάσωσης των ντόπιων ποικιλιών σπόρων και καλλιεργειών.
Είναι ένα δίκτυο καλλιεργητών από 146 αγροκτήματα και 14 κτηνοτροφικές μονάδες
από κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τον Έβρο έως την Κέρκυρα, τους Λειψούς και το
Αγαθονήσι. Είναι καλλιεργητές και γεωργοί οι οποίοι συμμετέχουν εθελοντικά και
ανιδιοτελώς στην Εναλλακτική Κοινότητα Πελίτι, που έχει την έδρα της στον Νομό
Δράμας, στο Μεσοχώρι Παρανεστίου.

«Πελίτι σημαίνει βελανιδιά στα ποντιακά», εξηγεί ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης,
ιδρυτής της μη κυβερνητικής οικολογικής οργάνωσης και σήμερα συντονιστής των
δράσεών της. «Μία μεγάλη βελανιδιά στο Δασωτό Κάτω Νευροκοπίου στον Νομό
Δράμας, ήταν αυτή που μας… δάνεισε το όνομά της, την άνοιξη του 1995, όταν
αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε αυτό το δίκτυο καλλιεργητών». Εκτός από τη
συλλογή και διάσωση των ντόπιων ποικιλιών αγροτικών προϊόντων, το «Πελίτι»
ασχολείται επίσης με την καταγραφή και διάσωση των αυτόχθονων αγροτικών ζώων.

Εξερευνητικές αποστολές

Όπως εξηγεί ο κ. Σαϊνατούδης, «στη διάρκεια του χρόνου πραγματοποιούνται
εξερευνητικές αποστολές στην ηπειρωτική και τη νησιωτική χώρα. Μέσω των
αποστολών αυτών, μέχρι σήμερα έχουμε συγκεντρώσει και μοιράσει περίπου 1.500
παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών, σιτηρών και άλλων ειδών σε περισσότερους από
20.000 ερασιτέχνες και επαγγελματίες καλλιεργητές». Το «Πελίτι» συνεργάζεται
με την Τράπεζα Σπόρων (τον εθνικό φορέα για την καταγραφή και συλλογή του
γενετικού υλικού των φυτών), παραδίδοντας εκεί μέρος των σπόρων που
συγκεντρώνονται στη διάρκεια των εξερευνητικών αποστολών. «Ένα άλλο μέρος των
σπόρων που συλλέγουμε, το δίνουμε σε καλλιεργητές που συνεργάζονται με το
δίκτυο, κυρίως σε ανοιχτές εκδηλώσεις ή στη διάρκεια σχετικών ομιλιών», λέει ο
κ. Σαϊνατούδης. Ο χάρτης των αγροκτημάτων όπου καλλιεργούνται (και έτσι
διασώζονται) παραδοσιακές ποικιλίες φυτών καλύπτει ολόκληρη την Ελλάδα,
ανανεώνεται κάθε χρόνο και τυπώνεται σε μία σχετική έκδοση. Επίσης, μέσω του
«Πελίτι» μπορεί κανείς να βρει ένα εγχειριδίο για τη συλλογή, διατήρηση και
την καλλιέργεια των ντόπιων ποικιλιών σπόρων, στο οποίο καταγράφεται η
τεχνογνωσία που έχουν κατακτήσει οι καλλιεργητές οι οποίοι συμμετέχουν στο
δίκτυο.

Γιορτές ανταλλαγής σπόρων και εμπειριών

MIA ΓΙΟΡΤΗ ανταλλαγής σπόρων και διάδοσης της γνώσης γύρω από τις
παραδοσιακές ελληνικές ποικιλίες διοργανώνει το «Πελίτι» στις 7 Μαΐου του
2005. Το ραντεβού έχει ορισθεί στους χώρους της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου
Ανατολής Κισάβου, στην Κρήτη. Εκεί, από τις 11 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα,
θα συνταντηθούν καλλιεργητές από ολόκληρη την Ελλάδα που συμμετέχουν στο
δίκτυο «Πελίτι», αλλά και όποιος άλλος ενδιαφέρεται για τις παραδοσιακές
ποικιλίες σπόρων. «Στόχος της γιορτής», εξηγεί ο κ. Παναγιώτης Σαϊνατούδης,
«είναι να μοιραστούν σε όσο το δυνατόν περισσότερους καλλιεργητές παραδοσιακές
ποικιλίες λαχανικών, σιτηρών κ.λπ. και να έρθουν σε επαφή οι καλλιεργητές, να
ανταλλάξουν όχι μόνο σπόρους αλλά επίσης πληροφορίες και εμπειρίες».

Κίνδυνος για… βοτανικό ολοκαύτωμα

TA ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ για τις παγκόσμιες καλλιέργειες περιγράφουν ένα…
βοτανικό ολοκαύτωμα. Το 60% της παραγωγής ρυζιού στη Νοτιοανατολική Ασία
προέρχεται από μία και μόνη ποικιλία, την IR-36. Μια άλλη ποικιλία ρυζιού – η
IR-8 – κυριαρχεί από το κρύο της Ταϊβάν έως τη ζέστη του Μπενίνι, σε περιοχές
όπου μέχρι πριν από λίγα μόνο χρόνια καλλιεργούνταν πάνω από 30.000
διαφορετικά είδη ρυζιού. Σε ολόκληρη την Ινδία, οι γεωπόνοι εκτιμούν πως τα
τρία τέταρτα του καλλιεργούμενου εδάφους μονοπωλούν περίπου δώδεκα ποικιλίες.
Στην Τουρκία, το ζαχαρότευτλο Detroit Globe Beet, το οποίο εισήχθη από τη
Γερμανία, εξαφάνισε όλες σχεδόν τις ποικιλίες ζαχαρότευτλου που συναντούσε
κανείς στην ευρύτερη περιοχή.

LINKS:

* http: //www.peliti.gr

Επικοινωνία:

peliti@in.gr, anatoli4@otenet.gr