ΔEΠA: Eρωτηματικά για το ναυάγιο

Ξαφνικά, η τελειωμένη υπόθεση της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ πήγε πίσω. Τι απέτρεψε την προώθηση μιας τόσο σημαντικής επένδυσης;

Την περασμένη εβδομάδα, οι εμπορικές τράπεζες διέκοψαν λόγω υπερδανεισμού τη
χρηματοδότηση αλυσίδας κλωστοϋφαντουργικών μονάδων, κυρίως κλωστηρίων και
βαφείων, της Κεντρικής Μακεδονίας. Τρεις μονάδες – στην Κατερίνη, τη
Θεσσαλονίκη και το Κιλκίς – που ανήκουν στον επιχειρηματία και ποδοσφαιρικό
παράγοντα κ. K. Ηλιάδη, φέρουν την επωνυμία HLTEX και απασχολούν περίπου 800
εργαζομένους, απειλούνται με λουκέτο παραμονές Χριστουγέννων. Ήδη έκλεισε η
μονάδα στο Κιλκίς, τις επόμενες ημέρες κλείνει και εκείνη στην Κατερίνη και
όλα τα στοιχεία βεβαιώνουν πως ανάλογη τύχη θα έχει και η μεγαλύτερη, στο
Καλοχώρι Θεσσαλονίκης.

«Δεν έχω…»

Αντιπροσωπεία περίπου 120 νέων ανέργων αυτής της αλυσίδας, από την ευρύτερη
περιοχή του Κιλκίς, εξασφάλισε τις προηγούμενες ημέρες, μετά βασάνων και
κόπων, συνάντηση με τον αρμόδιο υφυπουργό Εργασίας κ. Γερ. Γιακουμάτο. H
συνάντησή τους κράτησε τρία ολόκληρα λεπτά. Ο υφυπουργός τούς είδε όρθιος και
όταν εκείνοι του ζήτησαν κάποια ελάχιστη βοήθεια, έστω 200 ευρώ να βγάλουν τα
Χριστούγεννα, τους απάντησε με τη συνήθη σεμνότητα και ταπεινότητα που τον
διακρίνει: «Δεν έχω να σας δώσω τίποτε, το ταμείο είναι άδειο, καλά
Χριστούγεννα και καλή επιστροφή».

Εφιάλτες

Την ίδια ώρα, η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ζει τον εφιάλτη της
Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων. Περίπου 1.000 εργαζόμενοι σε αυτήν και
εκατοντάδες μικρομεσαίες μονάδες που συντηρούνται γύρω της, αναμένουν μέρα με
την ημέρα την κατάρρευσή της, καθώς το κατασκευαστικό αντικείμενο
συρρικνώνεται, ο Στρατός δεν προσφέρει πια ούτε εργασίες ανακατασκευής
οχημάτων, όπως έκανε στο παρελθόν, και η συμφωνία για την κατασκευή 20.000
γερμανικών τζιπ ουδέποτε ενεργοποιήθηκε. Παρομοίως, πλήθος άλλων βιομηχανικών
μονάδων αντιμετωπίζει αντίστοιχα προβλήματα, κινείται στα όρια μεταξύ φθοράς
και αφθαρσίας, ιδίως στον χώρο της κλωστοϋφαντουργίας που χαρακτηρίζεται από
μεγάλη προβληματικότητα και δέχεται την ισχυρότερη ανταγωνιστική πίεση.

Κρίση το 2005

Ήδη οι τράπεζες στέλνουν προειδοποιητικά σήματα, παραπέμπουν σε «λουκέτα» και
κρίση κατά το 2005 στην πραγματική οικονομία. Ιματισμός, εμπορικές αλυσίδες
και άλλες δραστηριότητες θα βρεθούν σε εξαιρετικά δυσχερή θέση και, σύμφωνα με
την τελευταία έκθεση του ΙΟΒΕ, σχεδόν το 40% των επιχειρηματιών κατευθύνεται
σε απολύσεις προσωπικού.

Υπό αυτές τις συνθήκες, σε εποχή δημοσιονομικών δυσχερειών και ορατής, διά
γυμνού οφθαλμού, επενδυτικής άπνοιας, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι μεταθέτει στο
απώτερο μέλλον τις διαπραγματεύσεις με την ισπανική «Νάτουραλ Γκαζ» για την
εξαγορά του 35% της Δημόσιας Επιχείρησης Αερίου (ΔΕΠΑ), προβάλλοντας ως
επιχείρημα την επερχόμενη αναθεώρηση του νομικού πλαισίου που διέπει την αγορά
της ενέργειας.

Παλαιά ιστορία

H υπόθεση της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ είναι παλαιά. Άρχισε το 2003 και στον
διαγωνισμό έμειναν δύο βασικά γκρουπ, το ισπανικό και ένα ελληνικό –
γερμανικό, στο οποίο συμμετείχε ο εκπρόσωπος του ρωσικού αερίου στην Ελλάδα,
Δημ. Κοπελούζος. Το φθινόπωρο του 2003 το γκρουπ Γερμανών – Κοπελούζου
αποχωρεί από τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα συνεχισθούν μόνο με τους
Ισπανούς. Παραμονές των εκλογών του περασμένου Μαρτίου, η συμφωνία ήταν σχεδόν
κλεισμένη.

Είχαν προηγηθεί συνεννοήσεις και είχε εκδηλωθεί έντονο ενδιαφέρον από τον Χοσέ
Μαρία Αθνάρ, τότε πρωθυπουργό της Ισπανίας. H ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων,
όμως, συνέπεσε με την προκήρυξη των εκλογών και ο υπουργός Οικονομίας κ. N.
Χριστοδουλάκης έκρινε σκόπιμο να μην υπογράψει μία τόσο σημαντική σύμβαση κατά
την προεκλογική περίοδο. Άφησε αυτό το δικαίωμα στην επόμενη κυβέρνηση.
Περιττό να αναφέρουμε ότι η συγκεκριμένη ισπανική εταιρεία είναι από τις πλέον
εξειδικευμένες και η πιο μεγάλη στη διαχείριση αερίου σε ολόκληρη τη Νότια
Ευρώπη.

Ήθελαν τη συμφωνία

H νεοεκλεγείσα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ενημερώθηκε πλήρως. Κατά
πληροφορίες, είχε και η ίδια επαφές με την κυβέρνηση Θαπατέρο. Έτσι, ανανέωσε
τις διαπραγματεύσεις, επιτυγχάνοντας μάλιστα αύξηση του τιμήματος από 270
εκατ. ευρώ σε 300 εκατ. ευρώ, και οι αρμόδιοι υπουργοί της εξεφράσθησαν με τα
καλύτερα λόγια για την ισπανική εταιρεία. Οι κ. Σιούφας και Αλογοσκούφης
διακαώς ήθελαν τη συμφωνία, καθώς γνώριζαν ότι η ισπανική εταιρεία είχε την
τεχνογνωσία να αναπτύξει το αέριο, να διευρύνει την κατανάλωσή του και,
επιπλέον, ήταν ικανή να δημιουργήσει πόλο ανταγωνισμού και για το ρωσικό
αέριο, καθώς στα σχέδιά της ήταν η δικτύωση με άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης,
προσανατολισμένες σε άλλες πηγές τροφοδοσίας φυσικού αερίου.

Τι άλλαξε;

Αίφνης, η όλη υπόθεση πήγε πίσω. H συμφωνία παραπέμθηκε στις ελληνικές
καλένδες και, ως συνήθως, ο προβαλλόμενος λόγος ήταν εμφανώς προσχηματικός. Τι
απέτρεψε την προώθηση μιας τόσο σημαντικής επένδυσης, την οποία ήθελαν οι
βασικοί υπουργοί και κατά μία εκδοχή είχε συναινέσει και ο Πρωθυπουργός; Ποιες
δυνάμεις επέδρασαν και «πάγωσε» η διαπραγμάτευση με τους Ισπανούς;

Στους επιχειρηματικούς κύκλους, αλλά και στο πεδίο της πολιτικής αρχίζουν και
μιλούν για επιρροές από κύκλους συμφερόντων, που θέλουν να μονοπωλήσουν την
αγορά του αερίου και να διατηρήσουν την προνομιακή σχέση που έχουν εξασφαλίσει
τα προηγούμενα χρόνια.

«Μάχη» για το ρεύμα

Επιπλέον, προαναγγέλλουν πως μεγάλη μάχη θα γίνει και στην παρθένα περιοχή της
ηλεκτροπαραγωγής, με «όχημα» την επιδοτούμενη απελευθέρωση και μοχλό πίεσης
τις Βρυξέλλες. Ήδη, με την παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η ΔΕΗ θα
πιέζεται να συμπεριλάβει στο κόστος παραγωγής τον λιγνίτη και τις δαπάνες
εξόρρυξής του και να διαμορφώσει τιμολόγια τέτοια, που θα επιτρέπουν τον
ανταγωνισμό από τους ιδιώτες παραγωγούς.

Πρόκειται για θεωρία απίστευτη, με την οποία επιχειρείται η ακύρωση μιας
επένδυσης πενήντα χρόνων που έκανε η ΔΕΗ στα λιγνιτωρυχεία. Είναι περιουσία
της η επένδυση αυτή, ουδείς μπορεί να την αναιρέσει και έναντι αυτής της
περιουσίας ο ελληνικός λαός απολαμβάνει από τα χαμηλότερα τιμολόγια ρεύματος
στην Ευρώπη, τα οποία δεν μπορεί να ανταγωνισθεί κανένας από τους φιλόδοξους
νέους «μνηστήρες» της ηλεκτροπαραγωγής, χωρίς ευθεία επιδότηση ή αλχημείες
όπως αυτή του λιγνίτη.

Το ερώτημα

Το ερώτημα που τίθεται, είναι αν η κυβερνητική υποχώρηση στη διαπραγμάτευση με
τους Ισπανούς για τη ΔΕΠΑ σημαίνει και έναρξη εφαρμογής σχεδίων επιδοτούμενης
απελευθέρωσης στην παραγωγή του ηλεκτρικού ρεύματος. Πολλοί εκτιμούν ότι ο
χώρος της ενέργειας θα αναδείξει έναν κύκλο μεταπρατισμού και εμπορίου, χωρίς
κουλτούρα παραγωγική, μία ομάδα διψασμένη για κέρδη που μόνο σκοπό έχει τη
λεηλασία της ΔΕΗ.

Αν όντως έτσι συμβεί, αν πράγματι αυτός ο κύκλος κυριαρχήσει, οι εργαζόμενοι
της Βόρειας Ελλάδας δεν έχουν να ελπίζουν σε αναγέννηση παραγωγικών
δραστηριοτήτων. Ουδείς θα ασχοληθεί μαζί τους. Άλλες θα είναι οι
προτεραιότητες και αλλού οι προσδοκίες κερδών.