ο υποψήφιος Tέσσερις πιθανές «παγίδες» που πρέπει να αποφύγετε

TI NA ΠΡΟΣΕΞΕΤΕ

Ορισμός: μουσική υπαγόρευση-αποτύπωση ακρόασης στο πεντάγραμμο.

Ως μάθημα Πανελληνίων Εξετάσεων, μαζί με την Αρμονία, εμφανίζεται σε συνδυασμό
με την ύπαρξη στα Μηχανογραφικά Δελτία των μουσικολογικών σχολών.

Συνοπτικά ως διαδικασία: Με το πρόσφατο σύστημα περιέχει πέντε ενότητες
ερωτημάτων. Χρησιμοποιείται το σύστημα πολλαπλών επιλογών.

H πρώτη ενότητα απαιτεί αναγνώριση διαστημάτων. Χωρίζεται σε τέσσερις
ομάδες. Για κάθε ομάδα υπάρχουν πέντε επιλογές όπου φυσικά μία είναι η σωστή.
Κάθε μελωδικό διάστημα ακούγεται τρεις φορές, συνήθως από πιάνο. Υπάρχει
εναλλαγή ανιόντων και κατιόντων διαστημάτων – η κορυφή του διαστήματος όμως
παραμένει η ίδια.

H δεύτερη ενότητα απαιτεί αναγνώριση είδους συγχορδιών χωρίς
διπλασιασμό φωνής. Ζητούνται μείζονες, ελάσσονες, αυξημένες, ελαττωμένες, μεθ’
εβδόμης και μεθ’ ενάτης συγχορδίες σε ευθεία κατάσταση ή και σε αναστροφές.

H τρίτη ενότητα ζητεί αναγνώριση διαδοχής συγχορδιών και αποτύπωση
αυτών με λατινική αριθμοσειρά.

H τέταρτη ενότητα απαιτεί:

α) Αναγνώριση ρυθμικών σχημάτων με επανάληψη της ίδιας νότας. Ο μαθητής
καλείται να επιλέξει ποιο από τα πέντε ρυθμικά μοτίβα ταυτίζεται με αυτό που
ακούει.

β) Αναγνώριση ρυθμικής αγωγής πάλι με πολλαπλή επιλογή (π.χ. 9/8).

Τέλος, στην πέμπτη ενότητα ο μαθητής πρέπει να επιλέξει μία από πέντε
μελωδίες (12 ή 16 μέτρων).

Πιθανές παγίδες:

*1η ενότητα: διαστήματα 7ης μεγάλης, 9ης μικρής.

*2η ενότητα: αναστροφές!

*3η ενότητα: H συνήθης ταύτιση συγχορδιών που λειτουργούν με παραπλήσιο τρόπο
στο τονικό μουσικό σύστημα (π.χ. V7 με την VII) κ.λπ.

*4η και 5η ενότητα: πιθανές μικροδιαφορές σε σχέση με το δοθέν, οι οποίες
παρασύρουν τον μαθητή σε λανθασμένη απάντηση.

Επί της ουσίας: H απλούστευση του Dictee (νέο σύστημα) δεν οδηγεί σε ασφαλή
διακρίβωση του «μουσικού αυτιού» του υποψηφίου.

Υποψήφιοι που δεν διαθέτουν απόλυτο αλλά σχετικό αυτί έχουν αρκετές
πιθανότητες επιτυχίας χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα μεμπτό. H προσπάθεια
πρέπει να επικεντρώνεται σε ακρόαση από πιάνο διαστημάτων, συγχορδιών και
μελωδικών σχημάτων καθώς και μεταφορά αυτών (transport) σε άλλες, μακρινές
τονικότητες.

Προτείνεται η συχνή επανάληψη διαστηματικών μοτίβων (π.χ. 7ης μικρό) σε πολλές
τονικότητες τα οποία θα αποτυπωθούν συνειρμικά.

Απαιτείται πολύ καλή γνώση αρμονίας και ενασχόληση για μεγάλο χρονικό διάστημα
ιδιαίτερα από αυτούς που δεν διαθέτουν απόλυτο αυτί. Για τους λίγους τυχερούς
όμως που διαθέτουν, είναι αρκετά εύκολο ως μάθημα.

Ο Αναστάσιος Χαρμάνης είναι πιανίστας – καθηγητής πιάνου στο Μουσικό
Σχολείο Βόλου