Φουρτούνες στα ναυπηγεία

Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τα μεγαλύτερα της χώρας, δεν γνωρίζουν ακόμη ποιος θα
είναι ο ρόλος που θα τους ανατεθεί στα πλαίσια του «καταμερισμού εργασίας» που
σχεδιάζεται από το νέο τους αφεντικό, τον γερμανικό όμιλο της Thyssen Krupp.

Την ίδια στιγμή ο δεύτερος σε μέγεθος ναυπηγοεπισκευαστικός όμιλος της χώρας,
ο οποίος ελέγχει τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και το Νεώριον Σύρου, έχει στείλει
«σήμα κινδύνου» τόσο προς την ελληνική κυβέρνηση όσο και προς τις Βρυξέλλες.
Αφορμή, η συγχώνευση των ναυπηγείων της Thyssen Krupp και της HDW, η οποία
οριστικοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή, παίρνοντας και τυπικά το «πράσινο
φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Ο φόβος

Ο φόβος των Ναυπηγείων Ελευσίνας, που απασχολούν πάνω από 1.500 εργαζομένους,
είναι ότι με την ένταξη των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά στον μεγαλύτερο πλέον
ναυπηγοεπισκευαστικό όμιλο της Γερμανίας, οι όροι του παιχνιδιού θα γίνουν
ακόμη πιο δυσμενείς γι’ αυτά.

Ούτως ή άλλως, ο Σκαραμαγκάς ευνοείται από το γεγονός ότι αναδεικνύεται,
πλέον, σε αποκλειστικό εκπρόσωπο της γερμανικής ναυπηγικής βιομηχανίας –
κυρίως της πολεμικής. Αυτό σημαίνει ότι στις παραγγελίες του Πολεμικού
Ναυτικού, όσες φορές η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει, για παράδειγμα, το
γερμανικό μοντέλο για πλοία επιφανείας, η ναυπήγησή τους θα ανατίθεται κατά
προτίμηση στον Σκαραμαγκά.

Το προνόμιο αυτό σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι οι παραγγελίες που παίρνει
σήμερα ο Σκαραμαγκάς είναι 3,5 φορές μεγαλύτερες από αυτές της Ελευσίνας –
όπως υποστηρίζει η διοίκηση της τελευταίας – διαμορφώνουν ένα άκρως δυσμενές
περιβάλλον για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας. Ο πρόεδρος του Ομίλου, κ. Νίκος
Ταβουλάρης, υποστηρίζει ότι υπάρχει ευνοϊκή μεταχείριση των Ναυπηγείων
Σκαραμαγκά από το ελληνικό Δημόσιο.

Αβεβαιότητα

Όμως, το τοπίο δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο ούτε για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Ο
ρόλος που θα αναλάβουν στα πλαίσια του καταμερισμού εργασίας του νέου μητρικού
τους ομίλου, δεν είναι καθόλου ξεκάθαρος και κάποιοι αρχικοί σχεδιασμοί του
ομίλου της Thyssen Krupp φέρουν τον Σκαραμαγκά να χάνει έδαφος έναντι άλλων,
συγγενών ναυπηγείων.

Παράλληλα, όμως, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά βρίσκονται αυτή την περίοδο
αντιμέτωπα με το ενδεχόμενο να κληθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να
επιστρέψουν στο ελληνικό Δημόσιο επιδοτήσεις που κατά καιρούς έχουν λάβει –
και οι οποίες υπολογίζονται σε 200 – 300 εκατ. ευρώ. H έρευνα αυτή ξεκίνησε με
παρέμβαση στις Βρυξέλλες των Ναυπηγείων Ελευσίνας, τα οποία υποστηρίζουν ότι
οι επιδοτήσεις αυτές, άμεσες και έμμεσες, παραβιάζουν τις αρχές του
ανταγωνισμού.

Την ίδια στιγμή, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά έχουν καταθέσει αγωγή (τυπικά κατά
της Τράπεζας Πειραιώς, αλλά ουσιαστικά κατά του ελληνικού Δημοσίου), με την
οποία ζητούν περίπου 180 εκατ. ευρώ, επικαλούμενα υποχρεώσεις των Ναυπηγείων
που είχαν προκύψει πριν από την ιδιωτικοποίησή τους.

H αβεβαιότητα που κυριαρχεί και στον Σκαραμαγκά είναι φυσικό να προκαλεί
ανασφάλεια στους εργαζομένους, οι οποίοι φοβούνται ότι ο νέος καταμερισμός
εργασίας που σχεδιάζει το νέο αφεντικό των Ναυπηγείων θα έχει ως αποτέλεσμα τη
συρρίκνωση των δραστηριοτήτων του.

Φθίνουσα πορεία

Σε κάθε περίπτωση είναι βέβαιο ότι η ελληνική ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία
βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία και η επιβίωσή της θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό,
από τον ρόλο που θα της ανατεθεί από τους μεγάλους ομοειδείς ομίλους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, στους οποίους φαίνεται να ανήκει η «μερίδα του λέοντος» της
πίτας των πολεμικών πλοίων.

Για τα εμπορικά σκάφη, τα ελληνικά καρνάγια είναι πολύ ακριβά για να
ανταγωνιστούν τα ναυπηγεία της Άπω Ανατολής, αλλά και κάποιων ευρωπαϊκών
χωρών, που παίρνουν το μεγαλύτερο μέρος της πίτας των επισκευών.

Στελέχη της ελληνικής ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι η
μοναδική λύση για να σταματήσει η φθίνουσα αυτή πορεία είναι η συγχώνευση των
δύο μεγάλων ναυπηγείων της χώρας. Μια λύση, όμως, που φαίνεται αρκετά δύσκολη.

Έλληνες εργολάβοι επιστρέφουν στη Μέση Ανατολή

Όταν, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες
διέκοπταν, φορτωμένες με ζημιές, τις δραστηριότητές τους σε χώρες της Μέσης
Ανατολής (Κουβέιτ, Λιβύη), οι περισσότεροι από τους επιχειρηματίες έκαναν όρκο
ότι δεν θα ξανάμπαιναν στις αγορές αυτές. Οι καιροί, όμως, άλλαξαν, το
επιχειρηματικό και πολιτικό περιβάλλον – τουλάχιστον σε ορισμένες χώρες της
περιοχής – έχει γίνει ευνοϊκότερο και έτσι δεν είναι λίγοι οι Έλληνες
εργολάβοι που έχουν ήδη επιστρέψει στις αγορές αυτές, ενώ άλλες βρίσκονται σε
φάση αναζήτησης έργων.

Στο Κατάρ

Μόλις πριν από λίγες ημέρες ο κατασκευαστικός όμιλος J&Ρ Άβαξ ανέλαβε από
την κυβέρνηση του Κατάρ από κοινού με τον μητρικό του όμιλο Ioannou &
Paraskevaidis (Overseas) ένα μεγάλο έργο συνολικού προϋπολογισμού 104,3 εκατ.
ευρώ. Πρόκειται για το έργο κατασκευής νοσοκομειακού συγκροτήματος που θα έχει
ολοκληρωθεί μέσα σε 620 ημέρες.

Ευκαιρίες

Εκπρόσωπος του Ομίλου της Αθηνας, που δραστηριοποιείται πάνω από 10 χρόνια
στην κατασκευαστική αγορά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, υποστηρίζει ότι από
τις χώρες της Μέσης Ανατολής, τις μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες
παρουσιάζουν η Αίγυπτος και η Λιβύη. Μάλιστα, για την τελευταία, εκτιμά ότι τα
ανοίγματα που έχει κάνει προς τη Δύση θα συνεχιστούν, ενώ παράλληλα τα μεγάλα
αποθέματα πετρελαίου που διαθέτει, θα επιταχύνουν τους ρυθμούς ανάπτυξης της
οικονομίας και των υποδομών της.

Δεν είναι, όμως, μόνο οι χώρες της Μέσης Ανατολής που προκαλούν το ενδιαφέρον
των Ελλήνων εργολάβων. Ανώτερο διοικητικό στέλεχος του Ομίλου Έμπεδος
υποστηρίζει ότι σημαντικές ευκαιρίες παρουσιάζουν και άλλες χώρες της
αφρικανικής ηπείρου και κυρίως αυτές που είναι αποδέκτες οικονομικής βοήθειας
από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι ελληνικές εταιρείες

Ο Όμιλος της ΑΕΓΕΚ έχει αναλάβει την κατασκευή δύο φραγμάτων στην Ιορδανία,
από τα οποία το πρώτο ολοκληρώθηκε πρόσφατα, ενώ το δεύτερο θα παραδοθεί σε
έναν περίπου χρόνο. Πάντως, ο συγκεκριμένος όμιλος δεν δείχνει να
ενδιαφέρεται, προς το παρόν τουλάχιστον, για τις αγορές της Μέσης Ανατολής και
σε ό,τι αφορά τις ξένες αγορές, προτιμά τις βαλκανικές και κυρίως της
Ρουμανίας, όπου δραστηριοποιείται με τρεις θυγατρικές εταιρείες. Ο Όμιλος της
Αθηνάς βρίσκεται, εδώ και αρκετά χρόνια, με δικό του γραφείο στα Ηνωμένα
Αραβικά Εμιράτα, ενώ ψάχνει για δουλειές και στην κατασκευαστική αγορά της
Αιγύπτου. Ο Όμιλος της Έμπεδος δεν έχει ακόμη δραστηριοποιηθεί στις αγορές της
Αφρικής, αλλά τα στελέχη του διερευνούν ήδη τις δυνατότητες να διεισδύσουν σε
αυτές, κυρίως μέσω συνεργασιών, είτε με εγχώρια επιχειρηματικά σχήματα είτε με
ευρωπαϊκές κατασκευαστικές εταιρείες.