Σκληρό παζάρι με την Tουρκία

Σε σκληρό παζάρι μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας με
πρωταγωνιστές τον Κύπριο πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο και τον Τούρκο πρωθυπουργό
Ταγίπ Ερντογάν και μεσολαβητή κατά διαστήματα τον Έλληνα Πρωθυπουργό K.
Καραμανλή εξελίχθηκε η χθεσινή πρώτη μέρα της Συνόδου Κορυφής.

H διαπραγμάτευση κορυφώθηκε στη διάρκεια του δείπνου των «25» με ανοιχτή
τηλεφωνική γραμμή των Ευρωπαίων ηγετών και του κ. Ερντογάν, ο οποίος βρισκόταν
στο ξενοδοχείο του. Ύστερα από πένε ώρες εντατικών διαπραγματεύσεων των ηγετών
της Ένωσης, οι «25» κατέληξαν σε συμφωνία, η οποία – σύμφωνα με ανώτερη
διπλωματική πηγή – ικανοποιεί και την Κύπρο και την Ελλάδα. Για το ζήτημα της
αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, προβλέπει πως η Άγκυρα
είναι υποχρεωμένη να επεκτείνει το Πρωτόκολλο Τελωνειακής Ένωσης και με την
Κύπρο αναγνωρίζοντάς την έτσι ντε φάκτο – το αργότερο μέχρις τις 3 Οκτωβρίου
2005, οπότε και θ’ αρχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Μάλιστα, οι «25»
δεν έμειναν μόνο σ’ αυτό αλλά απαιτούν από τον Ταγίπ Ερντογάν να μονογράψει το
Πρωτόκολλο σήμερα στις Βρυξέλλες!

H κοινή θέση των «25» θα παρουσιαστεί σήμερα το πρωί στον κ. Ερντογάν, αλλά
σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις ο Τούρκος Πρωθυπουργός θα τη δεχθεί έστω και με
βαριά καρδιά.

Από νωρίς χτες η τουρκική πλευρά είχε αποδεχτει όλους τους – ιδιαίτερα
σκληρούς – όρους που της έθεσαν οι Ευρωπαίοι για να της δοθεί ημερομηνία
έναρξης των διαπραγματεύσεων (συμφωνήθηκε αργά χτες το βράδυ η 3η Οκτωβρίου
2005), δεν αποδεχόταν όμως αυτό που ζητούσε η κυπριακή πλευρά: την αναγνώριση
της Κυπριακής Δημοκρατίας ως όρο για την έναρξη των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων.

Έτσι, κύριο αντικείμενο του άγριου παζαριού που συνεχιζόταν ώς τις πρωινές
ώρες ήταν το αυτονόητο: να αναγνωρισει η Τουρκία την Κυπριακή Δημοκρατία. Και
δεν μιλάμε για πραγματική διπλωματική αναγνώριση. Αλλά για μια ντε φάκτο
αναγνώριση που θα επιτυγχανόταν μέσω της υπογραφής της τελωνειακής ένωσης της
Τουρκίας με τις 10 νέες χώρες-μέλη της Ένωσης.

H άρνηση αυτή του κ. Ερντογάν να δεχθεί την αναγνώριση της Κύπρου ανάγκαζε τον
Κύπριο πρόεδρο Παπαδόπουλο να δηλώνει ότι δεν προτίθεται να δώσει το πράσινο
φως στην Τουρκία. H εμμονή των κ.κ. Παπαδόπουλου και Ερντογάν στις θέσεις τους
– που αν επέμεναν μέχρι τέλους θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα τη Σύνοδο
Κορυφής – υποχρέωσε τον πρόεδρο της Κομισιόν κ. Μπαρόζο να ζητήσει τη
διαμεσολάβηση του κ. Καραμανλή. Έτσι, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε διαδοχικές
συναντήσεις με τον Τούρκο πρωθυπουργό και τον Κύπριο πρόεδρο, ενώ παράλληλα
είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με άλλους εταίρους, όπως τον κ. Σρέντερ.

Σύμφωνα με τον Θ. Ρουσόπουλο, ο κ. Καραμανλής ζήτησε από τον κ. Ερντογάν την
υπογραφή του Πρωτοκόλλου, εδώ, στις Βρυξέλλες, κάτι που ο Τούρκος πρωθυπουργός
θεώρησε ως «πολύ δύσκολο, έως αδύνατο».

Ο κ. Ερντογάν άρχισε το γαϊτανάκι των χθεσινών δηλώσεών του με πρόσκληση προς
τον Τάσσο Παπαδόπουλο να πιουν «κάποια μέρα τον καφέ της ειρήνης στη Βόρεια
Κύπρο». Λίγο νωρίτερα είχε την πρώτη από τις διμερείς επαφές του με τους
Ευρωπαίους ηγέτες.

Ο Ιταλός ομόλογός του Σίλβιο Μπερλουσκόνι τού υποσχέθηκε να «βάλει πλάτη» για
να μην παρεισφρήσει το Κυπριακό στο ευρωτουρκικό πλαίσιο των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. Για τον σκοπό αυτό, μάλιστα, άφησε να διαρρεύσει ότι θα ήταν
πρόθυμος να ηγηθεί πρωτοβουλίας για την αναθέρμανση των προσπαθειών αποδοχής
του σχεδίου Ανάν από την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Στην πρόσωπο με πρόσωπο αναμέτρηση με τον Έλληνα Πρωθυπουργό περιορίστηκε να
επαναλάβει τη μαξιμαλιστική άποψη περί επαναφοράς του Κυπριακού στο πλαίσιο
του ΟΗΕ αφήνοντας έτσι να εννοηθεί ότι σε περίπτωση ελληνοκυπριακού βέτο θα
ακολουθούσε ανοιχτός εκβιασμός προς τους Ελληνοκυπρίους να αποδεχτούν εδώ και
τώρα το σχέδιο Ανάν ή να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες. Ο μαραθώνιος του
Τούρκου πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες φαινόταν να λήγει με τη συνάντησή του με
τον Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρτ Σρέντερ όπου «κλείδωσε» όπως φαίνεται η
συμφωνία για τη μορφή που θα έπαιρνε η τουρκική δέσμευση για έμμεση αναγνώριση
της Κυπριακής Δημοκρατίας.