H ελατοπανήγυρη του Tαξιάρχη

Επτά στα δέκα έλατα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά αυτές τις ημέρες
προέρχονται από τα ορεινά χωριά του Χολομόντα. Οι περισσότεροι ελατάδες του
όρους κατοικούν στον Ταξιάρχη, ένα χωριό χτισμένο σε υψόμετρο 650, σε απόσταση
75 χιλιομέτρων από τη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου μεταφέρονται σωροί τα έλατα προς
τα αστικά κέντρα όλης της χώρας.

Κύριο μέλημα των ελατοπαραγωγών στον Ταξιάρχη αλλά και στα γύρω ορεινά χωριά του Χολομόντα είναι να αναπληρώνουν κάθε χρόνο στο δεκαπλάσιο τα κομμένα δέντρα του Δεκεμβρίου, τα οποία καλύπτουν το 70% των ελάτων που πωλούνται τα Χριστούγεννα (φωτογραφία: Γιώργος Γιαννούλης)

«Από τις πρώτες κιόλας ημέρες του Δεκεμβρίου, στον Ταξιάρχη και σε όλα τα
χωριά στην κορυφή του Χολομόντα στήνεται μια γιορτινή ελατοπανήγυρη», αναφέρει
ο Γιώργος Γιαννούλης, εκδότης της τοπικής εφημερίδας «Το Βογατσικό», ο οποίος
παρακολουθεί και καταγράφει κάθε ανάσα ζωής στα ορεινά της Βόρειας Ελλάδας.
«Το σκηνικό στήνεται στην ανοιχτωσιά, έξω από τη διάσημη στην περιοχή ταβέρνα
“Του Τζίμη”. Εκεί, καλλιεργητές, φορτηγατζήδες, έμποροι, μεσάζοντες, δασικοί
και ειδικευμένοι φορτοεκφορτωτές ξεκινούν τους διακανονισμούς, το αλισβερίσι,
τα παζάρια και τις συμφωνίες. Οι έμποροι των Αθηνών είναι οι αρχοντοτσίγγανοι,
με το μαύρο γιλέκο και τις φουσκωμένες τσέπες, οι οποίοι για τους ντόπιους
είναι οι πιο καλοπληρωτές».

Για τη Θεσσαλονίκη φεύγουν φορτωμένα μικρά φορτηγά. Για την Αθήνα ξεκινούν
νταλίκες, οι οποίες χωρούν περίπου χίλια στοιβαγμένα έλατα. Για να ξεκινήσει
το χριστουγεννιάτικο καραβάνι με τα έλατα, το πράσινο φως πρέπει να το δώσει
το Δασαρχείο Πολυγύρου. Δασολόγοι και δασοφύλακες σφραγίζουν έναν προς έναν
τους κομμένους κορμούς, χορηγούν ειδικό δελτίο μεταφοράς δασικών προϊόντων και
υπογράφουν τη συνοδευτική βεβαίωση για την προέλευση των δέντρων. Όποιος
βρεθεί στην περιοχή θα ακούσει ξανά και ξανά τα παράπονα των εμπόρων για τα
ακριβά ενοίκια που ζητούν οι μεγάλοι δήμοι, προκειμένου να παραχωρήσουν χώρο
να στηθούν και να πουληθούν τα έλατα (2.000 ευρώ ανά τετραγωνικό στην Αθήνα,
1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό στη Θεσσαλονίκη).

«Την ιδέα για τις ελατοφυτείες στον Χολομόντα έριξε το 1970 ένας δασολόγος από
το αγρόκτημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο βρίσκεται
στην περιοχή, προτρέποντας τους κατοίκους να αξιοποιήσουν τα ακαλλιέργητα έως
τότε κτήματά τους», εξηγεί ο κ. Γιαννούλης. «Δέκα χρόνια αργότερα έκοβαν τα
πρώτα δίμετρα έλατα.

Ζουν 500 οικογένειες

Σήμερα, 500 οικογένειες στον Ταξιάρχη ασχολούνται μεθοδικά με την καλλιέργεια
των χριστουγεννιάτικων ελάτων ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες όπου
επισκέπτονται καθημερινά το δάσος, ποτίζουν αλλά και προσφέρουν εθελοντικά
υπηρεσίες δασοφύλαξης».

Εκτός από τον Ταξιάρχη, οι χριστουγεννιάτικες ελατοκαλλιέργειες έχουν
εξαπλωθεί σε όλα τα γύρω χωριά: Αρχαία, Νεοχώρι, Παλαιοχώρα, Μεγάλη Παναγιά.
Οι κοινότητες του Χολομόντα παράγουν κάθε χρόνο περίπου 60.000 έλατα, τα οποία
καλύπτουν το 70% της κατανάλωσης (το υπόλοιπο 30% καλύπτουν ελατοφυτείες των
Τρικάλων και της Ευρυτανίας αλλά και εισαγωγές από τη Βουλγαρία).