Mέτρα για 1,4 δισ. ευρώ ζητά η Kομισιόν

Επ’ αόριστον αναβολή παίρνουν οι προεκλογικές υποσχέσεις της κυβέρνησης για
ενίσχυση των κοινωνικώς ασθενέστερων ομάδων και για αυξήσεις των μισθών, λόγω
των μέτρων λιτότητας που θα υποχρεωθεί να πάρει για να περιορίσει το έλλειμμα
του προϋπολογισμού. Τη λήψη μέτρων θα της την επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση τον
επόμενο μήνα, σε μια νέα συνέχεια της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος,
στην οποία έβαλε τη χώρα η κυβέρνηση με τη δημοσιονομική της απογραφή.
Προηγουμένως, στις 22 Δεκεμβρίου, η Επιτροπή θα έχει απορρίψει, ως μη
ρεαλιστικό, τον προϋπολογισμό του 2005 που προβλέπει μείωση του ελλείμματος
κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Όσο για το περιεχόμενο των μέτρων, ήδη ο επίτροπος κ.
Χοακίν Αλμούνια έδωσε μια πρόγευση, λέγοντας ότι – όπως είναι αυτονόητο – για
να μειωθεί το έλλειμμα, είτε οι φόροι πρέπει να αυξηθούν είτε οι δαπάνες να
περικοπούν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει ήδη αποφασίσει ότι θα επιμείνει στον
δρόμο της περικοπής των δαπανών. Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι «δεν
μπορούμε από τη μια να κάνουμε περικοπές φόρων και από την άλλη να επιβάλλουμε
νέες φορολογήσεις» και ισχυρίζεται ότι στον τομέα των δαπανών υπάρχουν
επιπλέον περιθώρια περικοπών.

Επίσης, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ίδιων των στελεχών του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ζητήσει μέτρα που να
εξασφαλίζουν μείωση του ελλείμματος, της τάξεως του 1,1 έως 1,4 δισ. ευρώ
(δηλαδή κατά 0,6%-0,8% του ΑΕΠ). Αυτή είναι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η
απόσταση που χωρίζει τις αισιόδοξες κυβερνητικές προβλέψεις για το έλλειμμα
του 2005 από τις πιο ρεαλιστικές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αναβολή επ’ αόριστον

Οι δαπάνες, όμως, είναι – στη μεγάλη τους πλειονότητα – δεδομένες: οι μισθοί
και οι συντάξεις, καθώς και οι κάθε λογής κοινωνικές παροχές. Αναγκαστικά
αυτές θα κληθεί να περικόψει η κυβέρνηση, αναβάλλοντας – άγνωστο για πόσο –
την εκπλήρωση των προεκλογικών της υποσχέσεων για ενίσχυσή τους. Συγκεκριμένα,
όπως όλα δείχνουν, οι υποσχέσεις που παίρνουν επ’ αόριστον αναβολή θα αφορούν:

* Αύξηση των συντάξεων του ΕΚΑΣ από 140 σε 230 ευρώ.

* Αύξηση των συντάξεων του ΟΓΑ από 200 σε 330 ευρώ.

* Σύγκλιση των μισθών και των συντάξεων προς τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής
Ένωσης σε 8-10 χρόνια.

* Μείωση του φορολογικού βάρους των μισθωτών και συνταξιούχων.

* Παροχή σε όλους τους πολίτες υψηλής ποιότητας κοινωνικών υπηρεσιών και
υπηρεσιών δημόσιας ωφέλειας υψηλού επιπέδου (παιδείας, υγείας, κοινωνικής
μέριμνας και ασφάλισης, δημόσιας ασφάλειας, υποδομών κ.λπ.).

* Επέκταση των προνομίων των πολύτεκνων και στις οικογένειες με τρία παιδιά.

Το ερώτημα είναι αν το Συμβούλιο, το οποίο θα συζητήσει το θέμα του
υπερβολικού ελλείμματος της Ελλάδας τον Ιανουάριο, θα δώσει στην κυβέρνηση
περιθώριο να κάνει αυτή την περαιτέρω προσαρμογή το 2006. Ο υπουργός
Οικονομίας κ. Γιώργος Αλογοσκούφης στηρίζει τα πάντα σε αυτή την προοπτική,
γιατί διαφορετικά θα πρέπει να ακυρώσει την πολιτική της «ήπιας προσαρμογής»
που ευαγγελίζεται και να πάρει άμεσα σκληρά μέτρα.

Μαραθώνιες διαβουλεύσεις

H Επιτροπή, όπως φάνηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις Αλμούνια, είναι
διατεθειμένη να εισηγηθεί μια φόρμουλα που να επιτρέπει αυτή τη χρονική
παράταση, αλλά μάλλον δεν την έχει διαμορφώσει ακόμη, αφού στην ατζέντα της
22ας Δεκεμβρίου δεν αναφέρεται, προς το παρόν, τίποτα σχετικό. Είναι φανερό,
ότι τις επόμενες ημέρες οι διαβουλεύσεις θα είναι έντονες και καθόλου εύκολες,
αφού ούτε η Συνθήκη ούτε το Σύμφωνο Σταθερότητας προβλέπουν μια τέτοια
δυνατότητα διετούς προσαρμογής.

Αντίθετα, το Σύμφωνο Σταθερότητας (Κανονισμός 1467/97 του Συμβουλίου, άρθρο 3)
προβλέπει ότι «το Συμβούλιο θέτει προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού
ελλείμματος, η οποία λήγει εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο
εντοπίσθηκε το υπερβολικό έλλειμμα, εκτός αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις».

Καθώς το έτος κατά το οποίο εντοπίσθηκε το ελληνικό υπερβολικό έλλειμμα είναι
το 2004, η προθεσμία για τη διόρθωσή του λήγει το 2005. Γι’ αυτό άλλωστε και
το Συμβούλιο στην πρώτη σύστασή του προς την Ελλάδα, τον Ιούλιο, έδινε
προθεσμία έως το τέλος του 2005 για να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από 3%.

Το «ιδανικό σενάριο»

Το «ιδανικό σενάριο» που ελπίζει να πετύχει ο υπουργός Οικονομίας είναι το
εξής: Τον Ιανουάριο, στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας να διαπιστωθεί μεν η
αδυναμία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2005, αλλά να δοθεί η δυνατότητα να
ληφθούν τα απαιτούμενα πρόσθετα μέτρα το 2006. Τον Οκτώβριο να έχει
εξασφαλισθεί μια ικανοποιητική μείωση του ελλείμματος, έστω στο 3,5% του ΑΕΠ,
ώστε να απομένει σχετικά μικρού μεγέθους προσαρμογή για τον επόμενο χρόνο.
Έτσι, ο προϋπολογισμός του 2006 – που, βεβαίως, θα προβλέπει έλλειμμα κάτω από
3% του ΑΕΠ – θα μπορεί να είναι πειστικός και η Επιτροπή θα μπορέσει να
εισηγηθεί τη διακοπή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για την Ελλάδα.
Αν, όμως, τελειώσει και το 2006 με «σφιχτό» προϋπολογισμό, θα απομένει στην
κυβέρνηση ένας μόνο χρόνος έως τις εκλογές, για να ικανοποιήσει αυτά που
υποσχέθηκε.

Ούτως ή άλλως, το σενάριο είναι αισιόδοξο και το πιθανότερο είναι ότι θα
αρχίσει να «στραβώνει» τους αμέσως επόμενους μήνες.