AEI – TEI θα… δίνουν εξετάσεις

Τρεις σημαντικές αλλαγές στην Ανώτατη Εκπαίδευση έρχονται ώς τον Μάιο του
2005. Πρώτη αλλαγή θα είναι η νομοθετική καθιέρωση της αξιολόγησης των AEI και
TEI, ενώ ετοιμάζεται η καθιέρωση του «Παραρτήματος Διπλώματος» και του
«Συστήματος Μεταφοράς και Συσσώρευσης Διδακτικών Μονάδων».

Και φοιτητές θα συμμετέχουν στο όργανο αξιολόγησης των AEI – TEI που θα γίνει σύμφωνα με τα πρότυπα των Ανεξάρτητων Αρχών

Σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση των AEI και των TEI – που προβλέπεται ότι θα
προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις – πιθανολογείται ότι αρχικά, τουλάχιστον, θα
εφαρμοστεί ως εξής: Τα Ιδρύματα που θα πετυχαίνουν τους στόχους τους θα
παίρνουν οικονομικό «μπόνους», ωστόσο όσα δεν τους πετυχαίνουν δεν θα
τιμωρούνται (μάλους).

Εναρμόνιση

Στόχος της υπουργού Παιδείας Μαριέττας Γιαννάκου είναι μέχρι τον Μάιο του
2005, εν όψει της συνόδου υπουργών Παιδείας της Ευρώπης που θα γίνει στο
Μπέργκεν της Νορβηγίας, η Ελλάδα να έχει εναρμονιστεί με τη «Διακήρυξη της
Μπολόνια», δηλαδή της διευρωπαϊκής εκπαιδευτικής συμφωνίας που στοχεύει να
ενοποιήσει τα εκπαιδευτικά συστήματα της Ανώτατης Παιδείας στις χώρες-μέλη της
E.E. Εκτός από αυτές τις τρεις αλλαγές, άλλες δύο δεσμεύσεις της Ελλάδας που
απορρέουν από τη διακήρυξη αυτή, η καθιέρωση δύο κύκλων σπουδών εκ των οποίων
ο πρώτος να έχει ελάχιστη διάρκεια 3 ετών και η ενθάρρυνση των κοινών πτυχίων
ελληνικών και ξένων AEI φαίνεται πως θα περιμένουν να «ωριμάσουν οι συνθήκες».
Για το θέμα των τριετών σπουδών εκφράζονται εντονότατες αντιρρήσεις από τα
Πανεπιστήμια που έχουν τετραετείς και πενταετείς σπουδές, ενώ τα κοινά πτυχία
δεν έχουν ακόμα ωριμάσει ως διαδικασία συνεργασίας Πανεπιστημίων διαφορετικών
κρατών.

Και οι φοιτητές θα αξιολογούν

Σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, το
σχετικό νομοσχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να
υποβάλει προς συζήτηση, θα συμπεριλαμβάνει την εσωτερική και την εξωτερική
αξιολόγηση, τη συμμετοχή των φοιτητών στη διαδικασία και τη δημοσίευση των
αποτελεσμάτων. Αντίστοιχο νομοσχέδιο είχε κατατεθεί και από τον προηγούμενο
υπουργό Π. Ευθυμίου, αλλά δεν ψηφίστηκε μέχρι την αλλαγή της κυβέρνησης. Ο
τελικός σχεδιασμός για το Εθνικό Σύστημα Αξιολόγησης θα αποφασιστεί από τον
επικείμενο διάλογο στα πλαίσια του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας, αλλά το νέο
νομοσχέδιο θα πρέπει να έχει ψηφιστεί οπωσδήποτε μέχρι τον Μάιο.

Οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν την ίδρυση ενός οργάνου που διενεργεί
εξωτερική αξιολόγηση των AEI και TEI, τα μέλη του οποίου πιθανότατα θα
ορίζονται κατευθείαν από τη Βουλή στα πρότυπα των Ανεξάρτητων Αρχών. Στη
σύνθεση θα μετέχουν και φοιτητές, ενώ το όργανο θα ελέγχεται από τη Βουλή.
Επίσης, θα γίνεται εξωτερική αξιολόγηση και από ειδικούς ξένους
εμπειρογνώμονες, με επιτόπιες επισκέψεις και σύνταξη έκθεσης αξιολόγησης.

Τα εισηγητικά όργανα για την αξιολόγηση θα προέρχονται και από τον αντίστοιχο
χώρο που αξιολογείται (από το AEI ή το TEI). Επίσης, η αξιολόγηση θα είναι
υποστηρικτική και δεν θα προβλέπει «βαθμολόγηση» των Ιδρυμάτων ή κατάταξή τους
σε σειρά επιτυχίας (ranking), ούτε επιβολή ποινών ή σύνδεση της χρηματοδότησης
των Ιδρυμάτων με την αξιολόγηση. Ωστόσο, ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο
απόδοσης κινήτρων (μπόνους) στα Ιδρύματα που θα αξιολογούνται θετικά.

Για τους καθηγητές

Επίσης, θα υπάρχει πρόβλεψη που επιτρέπει στους φοιτητές να κρίνουν τους
καθηγητές τους με ερωτηματολόγια που θα συμπληρώνουν, ενώ για τους υποψήφιους
καθηγητές θα προβλέπεται πιθανώς και διενέργεια «δοκιμαστικών μαθημάτων»,
προκειμένου να αξιολογηθεί η διδακτική τους ικανότητα. Κάθε Ίδρυμα τέλος θα
αποκτήσει μονάδα εσωτερικής αξιολόγησης.

Σύμφωνα με τον γραμματέα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας κ.
Αθ. Κυριαζή, «η Ελλάδα δεν πρέπει να παραμείνει αδρανής. Μέχρι τον Μάιο του
2005 θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ένα Εθνικό Σύστημα Διασφάλισης της Ποιότητας
(σ.σ.: αξιολόγηση), το Σύστημα Μεταφοράς και Συσσώρευσης Πιστωτικών Μονάδων
(ECTS) και το Παράρτημα Διπλώματος. Όσον αφορά την καθιέρωση των δύο κύκλων
σπουδών, η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα τέτοιο σύστημα, με προπτυχιακό κύκλο
σπουδών διάρκειας 4 ετών και μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών διάρκειας ένα ή δύο
ετών που οδηγούν σε διδακτορικό επίπεδο. Τα προβλήματα που προκύπτουν για τις
Σχολές με μεγαλύτερης διάρκειας πρώτο κύκλο σπουδών θα εξεταστούν από κοινού
με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα».

H «προίκα» του φοιτητή

TO ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Διπλώματος (Diploma Supplement) είναι ένα ενημερωτικό
έντυπο χρήσιμο για τη συνέχιση των σπουδών σε άλλα ιδρύματα στη χώρα καταγωγής
ή σε άλλες χώρες ή για την ενημέρωση εργοδοτών και αφορά το επιστημονικό
υπόβαθρο του πτυχιούχου καθώς αναλύει το είδος των σπουδών. Λειτουργεί δηλαδή
σαν επεξηγηματικό – πληροφοριακό παράρτημα, ενημερώνοντας λ.χ. τι ακριβώς
σπούδασε ο φοιτητής του Τμήματος Διεθνών Σπουδών, Πληροφορικής, κ.λπ. Το
Σύστημα Μεταφοράς – Συσσώρευσης Διδακτικών Μονάδων (ECTS) ισχύει ήδη σε πολλές
χώρες και διευκολύνει την κινητικότητα των φοιτητών από κράτος σε κράτος,
καθώς χρησιμοποιεί κοινές παραμέτρους για μέτρηση του πιστωτικού δυναμικού των
σπουδών του. Προσμετρά τον φόρτο εργασίας του φοιτητή, τα μαθησιακά
αποτελέσματα, τις ώρες διδασκαλίας κ.λπ. σε μορφή διδακτικών μονάδων. Έτσι
κάποιος μπορεί να συνεχίσει σε άλλο ίδρυμα τις σπουδές του, έχοντας μεταφέρει
τις μονάδες από το προηγούμενο, χωρίς να επαναλαμβάνει εξάμηνα.

Τι γίνεται σε Ευρώπη-ΗΠΑ

ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ξένες χώρες, η αξιολόγηση των AEI αρχίζει από την
αυτοαξιολόγηση του ιδρύματος. Συντάσσεται έκθεση η οποία δίνεται στους
εξωτερικούς αξιολογητές που επισκέπτονται το ίδρυμα, και συντάσσουν έκθεση.
Κατόπιν κάνουν προτάσεις για πιθανές βελτιώσεις. Σε ορισμένες χώρες η
αξιολόγηση σταματά εκεί, σε άλλες (λ.χ. Βρετανία, Γαλλία, κ.α.) μπαίνει και η
διαδικασία της «πιστοποίησης», δηλαδή ο καθορισμός ενός «πήχυ» που πρέπει να
περάσει το Τμήμα για συνεχίζει να λειτουργεί, ενώ στις ΗΠΑ και τη Βρετανία
γίνεται ακόμα και αξιολογική κατάταξη (ranking) των Σχολών, που μάλιστα
δημοσιεύεται και σε μεγάλες εφημερίδες.