10 ερωτήματα για τον δρακόντειο νόμο

Δέκα σοβαρά ερωτήματα προκύπτουν σχετικά με το κατά πόσον είναι εφαρμόσιμες
ορισμένες από τις πιο κρίσιμες διατάξεις του νομοσχεδίου για τον βασικό
μέτοχο. Από τις απαντήσεις που θα δώσει η κυβέρνηση στη Βουλή θα κριθεί σε
μεγάλο βαθμό και η αξιοπιστία της νέας ρύθμισης.

1. Τι μπορεί να επιφέρει η μείωση του ποσοστού του βασικού μετόχου από 5% σε
1%;

Γίνεται πιο εύκολη η δόλια συμπεριφορά επιχειρηματιών απέναντι στους
ανταγωνιστές τους. Όπως λένε οικονομικοί παράγοντες, αρκεί να αγοράσει κάποιος
το 1% σε μια επιχείρηση MME και σε μια τεχνική εταιρεία, για να έχει η εν λόγω
εταιρεία κώλυμα να συμμετάσχει σε διαγωνισμούς.

2. Τι σημαίνει η κατάργηση της οικονομικής αυτοτέλειας για τα παρένθετα
πρόσωπα (συγγενείς βασικών μετόχων ή τρίτα πρόσωπα που φέρονται να τους
εκπροσωπούν); Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει, για παράδειγμα, για τα αδέλφια;

Στην κυβέρνηση δίνουν ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα: Έστω, λένε, ότι ο
Κωνσταντίνος Τάδε, ο οποίος δεν έχει τις καλύτερες σχέσεις με τον αδελφό του
Θόδωρο, είναι προμηθευτής του Δημοσίου. Αν ο Θόδωρος θέλει, να του
δημιουργήσει προβλήματα, αρκεί να αγοράσει το 1% ενός ραδιοσταθμού στην
επαρχία για 1.000 ευρώ – και για τον Κωνσταντίνο, ως παρένθετο πρόσωπο, ισχύει
το ασυμβίβαστο.

3. Τι σημαίνει η θέσπιση του ασυμβιβάστου για τα διευθυντικά στελέχη των
MME;

Ότι, για παράδειγμα, για τον διευθυντή ενός ηλεκτρονικού μέσου, ακόμη και αν
δεν έχει καμία μετοχή στην επιχείρηση στην οποία εργάζεται, ισχύει το
ασυμβίβαστο. Ισχύει, μάλιστα, και για τον αδελφό του ή τη σύζυγο του, αν αυτή
είναι προμηθευτής ή εργολήπτης του Δημοσίου…

4. Τα εξαδέλφια ενός προμηθευτή του Δημοσίου δεν έχουν πρόβλημα να είναι
βασικοί μέτοχοι.

Μόνον αν μπορούν να αποδείξουν οικονομική αυτοτέλεια, αλλιώς ισχύει το
ασυμβίβαστο.

5. Αποκλείονται, πράγματι, όλες οι off-shore εταιρείες, ή μόνον οι
ευρωπαϊκές;

H διατύπωση είναι διφορούμενη: «Απαγορεύεται η σύναψη δημοσίων συμβάσεων από
τις εξωχώριες εταιρείες που δρουν στους γνωστούς φορολογικούς παραδείσους».
Δημιουργεί την εντύπωση ότι απαγορεύονται οι συμβάσεις μόνο σε εξωχώριες
εταιρείες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ σε εκείνες της Ένωσης (Κύπρου και
Μάλτας π.χ.) επιτρέπονται. Για την κυβέρνηση, πάντως, αυτή η ερμηνεία είναι
εσφαλμένη, καθώς υποστηρίζει ότι στην E.E. δεν υπάρχουν εξωχώριες εταιρείες.

6. Τι σημαίνει η υποχρέωση όλων των εταιρειών (ελληνικών και ξένων), που
συμμετέχουν σε διαγωνισμούς του Δημοσίου άνω του 1 εκατ. ευρώ, για
ονομαστικοποίηση των μετοχών τους ως φυσικού προσώπου;

Ότι, για παράδειγμα, η γνωστή γαλλική εταιρεία Ντασό, εφόσον θέλει να πουλήσει
αεροπλάνα στην Πολεμική Αεροπορία, πρέπει να έχει ονομαστικοποιήσει όλες τις
μετοχές της. Αυτό υποστηρίζουν κυβερνητικά στελέχη. Βέβαια, αυτό πρέπει να
πιστοποιείται από το ΕΣΡ, στα μητρώα του οποίου θα καταγράφεται.

7. Είναι εφικτή η ονομαστικοποίηση σε αλλοδαπές εταιρείες;

Σε μεγάλου μεγέθους εταιρείες, είναι σχεδόν ανέφικτη. Επιπλέον, σε μερικές
περιπτώσεις, είναι αντίθετη με τη νομοθεσία για την προστασία προσωπικών
δεδομένων που ισχύει στη χώρα όπου έχουν την έδρα τους.

8. Δυσχεραίνει το νομοσχέδιο την προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα μας;

Δυσχεραίνει, σε κάθε περίπτωση, την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων μέσω
χρηματιστηρίου για ελληνικές επιχειρήσεις. Ειδικά για όσες συνάπτουν συμβάσεις
με το Δημόσιο και τις επιχειρήσεις MME. Για παράδειγμα, τα διεθνή αμοιβαία
κεφάλαια που επενδύουν σε μετοχές, πρέπει να προσέχουν μήπως αγοράσουν
ταυτόχρονα MME και τεχνικές εταιρείες. Επιπλέον, πρέπει να ονομαστικοποιήσουν
τις μετοχές τους και αυτό συνεπάγεται πρόσθετο κόστος

9. Δημιουργούνται μειονεκτικές συνθήκες για τις ελληνικές επιχειρήσεις;

Σύμφωνα με πηγές στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτό περιλαμβάνεται σε μια πρώτη
ανάγνωση των σημείων του κειμένου. Πάντως για την Επιτροπή, το νομοσχέδιο
είναι προβληματικό σε ό,τι αφορά τόσο την αναλογία σκοπών και μέσων όσο και
την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, είναι δηλαδή αντίθετο σε δύο βασικές αρχές της
E.E.

10. Όπως ορίζει ο νόμος, βασικός μέτοχος σε MME δεν είναι μόνον αυτός που
έχει το 1% αλλά και εκείνος ο οποίος καταρτίζει συμβάσεις με την επιχείρηση
από την οποία εκείνη αποκτά έσοδα που ξεπερνούν το 1/10 του τζίρου της. Τι
μπορεί να σημαίνει αυτό;

Με τη διάταξη αυτή η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει τον έξωθεν επηρεασμό των
MME και στην περίπτωση που δεν αποδεικνύεται μετοχική σχέση. Ωστόσο, δεδομένου
ότι το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων των ηλεκτρονικών MME προέρχεται από τη
διαφήμιση, μπορεί να προκύψει… ασυμβίβαστο και για διαφημιστικές εταιρείες.

ΠΑΣΟΚ

«Κατ’ επίφασιν αυστηρό»

KAT’ ΕΠΙΦΑΣΙΝ αυστηρό και ανεφάρμοστο στην πράξη χαρακτήρισε επίσημα το
ΠΑΣΟΚ το νομοσχέδιο για τον βασικό μέτοχο. Για την ακρίβεια, το ΠΑΣΟΚ
αμφισβητεί ακόμη και αν υπάρχει νομοσχέδιο, εγκαλώντας την κυβέρνηση για
αθέτηση των υποσχέσεών της αφού δεν το κατέθεσε. Έπειτα από σύσκεψη που έγινε
στο ΠΑΣΟΚ, με τη συμμετοχή των Αλ. Παπαδόπουλου, A. Λοβέρδου, X. Παμπούκη και
Νικ. Αθανασάκη, και τηλεφωνική επικοινωνία που έγινε κατά τη διάρκειά της με
τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου, έγινε μια πρώτη αποτίμηση των διατάξεων
του σχεδίου που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Επισημάνθηκαν τουλάχιστον έξι σοβαρά
ζητήματα, στα οποία το σχέδιο της κυβέρνησης πάσχει. Τα ζητήματα αυτά είναι:

1. Το ποσοστό του βασικού μετόχου πρέπει να είναι συνάρτηση με τη
δεσπόζουσα θέση που κατέχει η επιχείρηση στην αγορά. 2. H ουσιαστική
ενίσχυση των οργάνων ελέγχου. 3. H ανάμειξη υπερπόντιων off shore
εταιριών στα MME δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά με την εξαίρεση από
τις απαγορεύσεις των off shore που έχουν έδρα κοινοτικές χώρες. 4. Το
θέμα της οικονομικής αυτοτέλειας των συγγενικών προσώπων εκκρεμεί ενώπιον του
Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο και θα αποφασίσει. 5. Δεν
αντιμετωπίζεται το θέμα της συγκέντρωσης και της ισχύος στα Μέσα Μαζικής
Ενημέρωσης.

6. Το σχέδιο δεν μεριμνά για τη δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής για τον
προληπτικό έλεγχο, κάτι που υποσχόταν προεκλογικά η Νέα Δημοκρατία (και
ασκούσε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση Σημίτη), αλλά τώρα δεν προχωρεί στη
δημιουργία της, αφήνοντας αυτό το έργο στο Ελεγκτικό Συνέδριο.