Tρεις κρίσεις ίσως αλλάξουν το πρόσωπο του πλανήτη

Ουκρανία, Ιράν, Βόρεια Κορέα: τρεις πολιτικές κρίσεις που έχουν ξεσπάσει
σχεδόν ταυτόχρονα σε τρία διαφορετικά σημεία του πλανήτη. H έκβασή τους, που
θα κριθεί το πολύ σε μερικές εβδομάδες, ίσως να αλλάξει το πρόσωπο του
πλανήτη.

H Βόρεια Κορέα. Όταν από τους 300 στρατηγούς μιας χώρας οι 146
αναζητούν καταφύγιο από την άλλη πλευρά των συνόρων (στο Πεκίνο), βρισκόμαστε
προφανώς μπροστά σε ένα νέου τύπου «προνουντσιαμέντο». Εάν προστεθεί το
γεγονός ότι οι διαφωνούντες απέκτησαν ξαφνικά εκατοντάδες φορητά τηλέφωνα με
τα οποία επικοινωνούν με τον έξω κόσμο, καθώς και η πληροφορία ότι τα πορτρέτα
του ηγέτη της χώρας αποκαθηλώθηκαν σε πολλά δημόσια κτίρια, τότε ίσως
βρισκόμαστε μπροστά σε συνταρακτικές εξελίξεις. Μιλάμε βέβαια για τη Βόρεια
Κορέα, όπου το Τόκιο και το Πεκίνο φαίνεται να προωθούν μια λύση που διαφεύγει
του ελέγχου τόσο των Αμερικανών όσο και των Νοτιοκορεατών. Μια «ασιατική» λύση
του βορειοκορεατικού προβλήματος, η οποία θα προβλέπει την προσέγγιση των δύο
γειτόνων και την οριστική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Νότια
Κορέα. Στην περίπτωση αυτή, σημειώνει ο Γάλλος αναλυτής Αλεξάντρ Αντλέρ στη
Φιγκαρό, ο ρόλος των στρατιωτικών στο Πεκίνο αναμφισβήτητα θα ενισχυθεί. Αυτό
θα είναι δυστυχώς το τίμημα για την απαλλαγή από τη σταλινο-σαμανιστική
τυραννία του Κιμ Γιονγκ-Ιλ.

Το Ιράν. H δεύτερη κρίση αφορά το Ιράν, που φαίνεται πως αποδέχεται τις
– πολύ μετριοπαθείς στην πραγματικότητα – απαιτήσεις των τριών ευρωπαϊκών
δυνάμεων (Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία). Στα ανατολικά, η Τεχεράνη αρνείται να
ενισχύσει τους Τατζίκους πολέμαρχους και τους σιίτες Χαζάρα οι οποίοι
αντιτίθενται στο καθεστώς Καρζάι. Το Ιράν, όπως φυσικά και οι Ηνωμένες
Πολιτείες, στηρίζει ανοιχτά τον ηγέτη του Αφγανιστάν, αντίθετα με τους
Πακιστανούς στρατιωτικούς οι οποίοι οργανώνουν εναντίον του ποικίλα σαμποτάζ.
Μετριοπαθή γραμμή ακολουθεί η Τεχεράνη και στο Ιράκ, αναγκάζοντας τον Μοκτάντα
Σαντρ να ενταχθεί στο ευρύ σιιτικό στρατόπεδο και επιτρέποντας έτσι στις
αμερικανικές δυνάμεις να επιτεθούν εναντίον της Φαλούτζα. H Ουάσιγκτον και η
Τεχεράνη έχουν προς το παρόν στο Ιράκ τα ίδια συμφέροντα και τους ίδιους
συμμάχους: τους σιίτες του Νατζάφ, υπό την ηγεσία του μεγάλου Αγιατολάχ
Σιστάνι.

H Ουκρανία. Μένει η Ουκρανία. Όπως όλες οι μεγάλες κρίσεις όπου
γίνονται κακοί χειρισμοί, έτσι κι εδώ θα υπάρξουν πολλοί ηττημένοι και λίγοι
νικητές. Το πρώτο θύμα, υποστηρίζει ο Γάλλος αναλυτής, θα είναι ο Βλαντίμιρ
Πούτιν, ο οποίος αναμείχθηκε προσωπικά στην εκστρατεία του φίλου του
Γιανούκοβιτς και έχασε έτσι την ευκαιρία να επηρεάσει το άλλο στρατόπεδο. Αλλά
και η άλλη πλευρά, που ήλπιζε να διαρρήξει τη σλαβική ενότητα με τη στροφή της
Ουκρανίας προς τη Δύση, έχει πολλά προβλήματα: αν αναλάβει την εξουσία ο
Γιούσενκο το τίμημα μπορεί να είναι ο χωρισμός της Ουκρανίας στα τέσσερα (Λβοφ
και Κίεβο για τους μεν, Χαρκόφ και Οδησσός για τους δε) ή η εγκατάσταση στην
εξουσία μιας δυαρχίας, στα πρότυπα του άλλοτε διδύμου Γιαρουζέλσκι –
Αλληλεγγύη στην Πολωνία.

Εάν οι τρεις αυτές κρίσεις οδηγηθούν σε αυτές τις λύσεις (πτώση του καθεστώτος
στη Βόρεια Κορέα, επιτυχημένες εκλογές στο Ιράκ, συμβιβασμός με τη Μόσχα), η
Δύση θα ξεπεράσει επιτυχώς την κρίση στην οποία βυθίστηκε τον Σεπτέμβριο του
2001. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όμως, το τίμημα θα είναι σοβαρό: ένας
ενισχυμένος κινεζικός στρατός, ένα όλο και πιο απαραίτητο (και όχι κατ’ ανάγκη
μετριοπαθές) Ιράν και μια πληγωμένη Ρωσία.