Pαντεβού στα… τυφλά με την Tουρκία

H απουσία σαφούς πολιτικής και γραμμής εκ μέρους της κυβέρνησης και της
ηγεσίας του υπουργείου Εξωτερικών στο θέμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας
δεν έχει προκαλέσει μονάχα επιθέσεις από την αντιπολίτευση. Όπως λένε
διπλωματικές πήγες, έχει αδυνατίσει και τη διαπραγματευτική θέση της χώρας εν
όψει της Συνόδου Κορυφής, ενώ έχει δημιουργήσει και έντονη δυσφορία στο
υπηρεσιακό δυναμικό της Βασιλίσσης Σοφίας 5.

H διαπραγματευτική θέση της χώρας μας, εν όψει της Συνόδου Κορυφής που θα εξετάσει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, έχει αδυνατίσει λόγω της απουσίας πολιτικής γραμμής από την κυβέρνηση και την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών

Πρέσβεις που συναντώνται με συναδέλφους τους άλλων χωρών, βρίσκονται στη
δυσάρεστη θέση να μη γνωρίζουν να πουν τι επιδιώκει η Αθήνα. H ασάφεια γύρω
από το αν η νυν κυβέρνηση επιθυμεί – ή όχι – την επαναδιατύπωση του Ελσίνκι
και την παραπομπή των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Δικαστήριο της Χάγης
εξακολουθεί να υπάρχει, λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, και οι
σκληρές απαιτήσεις της Άγκυρας μένουν ουσιαστικά χωρίς απάντηση – ή
εισπράττουν γενικόλογες διατυπώσεις, χωρίς πραγματικό περιεχόμενο. Το κλίμα
αυτό, το οποίο είναι εμφανές στην πολιτική ζωή, έχει γίνει αντιληπτό από τις
ξένες αντιπροσωπείες και λαμβάνεται υπόψη από τις Βρυξέλλες, πλέον έχει
επηρεάσει τον «κορμό» του υπουργείου Εξωτερικών. Αποκορύφωμα – και απόδειξη –
αποτελεί το σημείωμα, με την ένδειξη «ειδικού χειρισμού», που συνέταξε ο
πολιτικός διευθυντής του υπουργείου, Ηλίας Κλης, ο οποίος επεσήμανε πως πρέπει
να αποσπασθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις από την τουρκική πλευρά, οι οποίες και
θα καταγράφονται στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής.

Αφορμή για τη σύνταξη του σημειώματος αποτέλεσε το γεγονός ότι όλοι οι
αρμόδιοι πρέσβεις πληροφορήθηκαν από δημοσιεύματα του Τύπου πως η ελληνική
πλευρά επιδιώκει να περιληφθούν στα συμπεράσματα τρία σημεία, τα οποία
κρίνονται εξαιρετικά «χλιαρά» – αναφορά στις σχέσεις καλής γειτονίας, αποφυγή
των απειλών για χρήση βίας και διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών με
ειρηνικό τρόπο. H ενόχληση του υπηρεσιακού δυναμικού έγινε ακόμη πιο έντονη
όταν από ακριτομυθίες διαπίστωσε πως αυτά τα 3 σημεία είχε επεξεργασθεί ο
υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Βαληνάκης, που δεν ενημέρωσε τους πρέσβεις – με
αποτέλεσμα οι τελευταίοι να μην έχουν «γραμμή» όταν τους προσέγγιζαν
συνάδελφοί τους άλλων χωρών για να πληροφορηθούν τις θέσεις της Αθήνας.

Το… απόρρητο σημείωμα. Έτσι, με σημείωμα ειδικού χειρισμού –
πρόκειται για την ανώτατη διαβάθμιση στο υπουργείο Εξωτερικών, που υποδηλώνει
ότι γνώστες του περιεχομένου πρέπει να είναι μόνο ο συντάκτης και οι
παραλήπτες του εγγράφου – στις 19 Νοεμβρίου, ο Ηλίας Κλης επεσήμαινε προς τον
Πέτρο Μολυβιάτη, τον Γιάννη Βαληνάκη και τον γ. γ. του υπουργείου, πρέσβη κ.
Γεννηματά, πως εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρέπει «να επιδιωχθεί να
υπάρξει συγκεκριμένη αναφορά στα συμπεράσματα για θέματα σημαντικά για εμάς,
αλλά και για την προσαρμογή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή προοπτική της».

Κατά τον κ. Κλη συγκεκριμένη αναφορά θα πρέπει να γίνει στα θέματα της
ελληνικής μειονότητας, στη λειτουργία των θρησκευτικών ιδρυμάτων (σ.σ.:
Θεολογική Σχολή της Χάλκης) και στο Πατριαρχείο. Επίσης, στα γενικότερα θέματα
θα έπρεπε, κατά τον κ. Κλη, να υπάρξει δεσμευτική αναφορά στην επιτακτική
ανάγκη να παύσει ο πολιτικός έλεγχος που ασκούν οι στρατιωτικοί, ώστε αυτοί να
μην είναι σε θέση να επηρεάζουν τις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες.

Ο πολιτικός διευθυντής επεσήμαινε ακόμη στο σημείωμά του προς την πολιτική
ηγεσία ότι η φρασεολογία των συμπερασμάτων θα πρέπει να είναι δεσμευτική,
διότι τώρα είμαστε σε θέση ισχύος, ενώ κατά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων
θα είναι πολύ πιο δύσκολο να αποσπασθούν δεσμεύσεις από την Άγκυρα.

Αντίστοιχες απόψεις με αυτές του Ηλία Κλη εξέφρασε και ο γενικός διευθυντής
ευρωπαϊκών υποθέσεων, πρέσβης κ. Χρυσανθόπουλος, ο οποίος ήδη από το περασμένο
καλοκαίρι, κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία υπό την ιδιότητα του μέλους της
task force για την παροχή τεχνογνωσίας, προέβη και σε τοποθετήσεις για τη
σχέση Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επεσήμανε λοιπόν, τότε, στους Τούρκους
συνομιλητές του την υπόθεση των δικαιωμάτων των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων,
του Πατριαρχείου, των περιουσιών των Ελλήνων, αλλά και την απήχηση που έχουν
τα ποικίλα «φάουλ», είτε πρόκειται για την υπόθεση της ποινικοποίησης της
μοιχείας είτε για την απροθυμία της διοίκησης να εφαρμόσει τον νόμο. Οι
παρατηρήσεις αυτές δεν ήταν αρεστές ούτε στους Τούρκους αποδέκτες τους ούτε
στην ηγεσία του υπουργείου.

Πάντως, σε μια προσπάθεια να κοπάσουν οι αντιδράσεις των υπηρεσιακών, η ηγεσία
του υπουργείου έπαυσε εν μια νυκτί από τη θέση του τον κ. Χρυσανθόπουλο, χωρίς
καμία προηγούμενη ενημέρωση, τοποθετώντας στη θέση του τον άρτι αφιχθέντα από
τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία στο ΝΑΤΟ, κ. Σταματόπουλο.

15 παραβιάσεις. «Σουρωτήρι» έκαναν πάλι χθες το Αιγαίο οι Τούρκοι.
Δώδεκα F-16 και 4 F-4 παραβίασαν 15 φορές τον εθνικό εναέριο χώρο. Τέσσερα απ’
αυτά ήταν οπλισμένα, ενώ σε 3 περιπτώσεις έγιναν εμπλοκές στο Βόρειο και
Κεντρικό Αιγαίο. «H ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας εξαρτάται απ’ την ίδια»,
δήλωσε ο υπουργός Άμυνας κ. Σπηλιωτόπουλος από τη Δράμα, όπου παρακολούθησε
ΝΑΤΟϊκή άσκηση στρατηγείων.