ΣTAMATHΣ KPAΟYNAKHΣ «Όσο γερνώ, εκτιμώ το απλό»

Μετά την «τρυφερή κριτική» του, κατά τον Θανάση Νιάρχο, ο Σταμάτης Κραουνάκης με την «πνευματικά τεκμηριωμένη επιθετικότητα» της γνώμης του τα βάζει ακόμη και με τον εαυτό του στο βιβλίο «Μόνο για χρήστες»

Μεγαλώνει, ωριμάζει, αλλά ο θυμός – ως «θυμικό» – παραμένει κινητήρια δύναμη
για να δημιουργήσει. Κι ας ξέρει ότι «η τέχνη είναι σαν τη σκόνη», που
γνωρίζει πως χρειάζονται ατέλειωτες καθημερινές εργατοώρες για να σου δοθεί η
«δυνατή στιγμή» δημιουργίας. Ζει την εποχή του, αλλά εύχεται να έρθει η ώρα
που «θα δέχομαι παραγγελίες προσωπικής χρήσεως (μουσική, ας πούμε, για τα
γενέθλια της κόρης του, του γιου του, της γυναίκας του)!».

Κοιτάζει το χθες, το σήμερα και το αύριο – κι ας ξέρει ότι τα πάντα έχουν
ειπωθεί. Γιατί, σημασία έχει να επικοινωνείς με το σύμπαν και να
δημιουργήσεις, όσο ζεις, τον δικό σου γαλαξία. Χωρίς, όμως, να γίνεσαι αγνώμων
– έτσι και το βιβλίο του ξεκινάει με επώνυμο «ευχαριστώ» στους ανθρώπους που
τον βοήθησαν στα πρώτα του βήματα.

Και μέσα από τις σελίδες τού «Μόνο για χρήστες», «βλέπει» τα πάντα: τον έρωτα
– «χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσα να ζήσω» – την κοινωνία, την Ελλάδα τού χθες
και του αύριο, την τεχνολογία, τα MME, τη νεολαία, το σινάφι των καλλιτεχνών
και τις ανασφάλειές τους, τη δημιουργία, την τέχνη, τους μετανάστες, τις
φιλίες, την προδοσία, τις κακίες, τα πάθη, τον πανικό, την ανάγκη να
δημιουργείς, τον γάμο, τον φόβο των γηρατειών, την πνευματική κληρονομιά.
Αυτά, δηλαδή, που απασχολούν έναν ζωντανό – και θυελλώδη, στην περίπτωσή του –
άνθρωπο. Με τον Θανάση Νιάρχο (που διευθύνει την εκδοτική σειρά) να έχει
περάσει πολλές ημέρες και νύχτες ηχογραφώντας τις σκέψεις τού Σταμάτη
Κραουνάκη, που «ασκούν τρυφερή κριτική» στους πάντες με την «πνευματικά
τεκμηριωμένη επιθετικότητα» της γνώμης του. Αλλά ο Σταμάτης Κραουνάκης «τα
βάζει» και με τον εαυτό του και, όταν διαβάζει τα δικά του λόγια, αναφωνεί:
«Δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου!».

Έγινε 48 χρόνων ο Σταμάτης Κραουνάκης. Αλλά, εδώ και 25 χρόνια είναι στην
πρώτη γραμμή της μουσικής εικόνας με ψυχή. Και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως
«ο τελευταίος των Μοϊκανών». Συνεχιστής, δηλαδή, των συνθετών που έγραψαν
ιστορία και «έδωσαν» έντεχνο πολιτισμό στην Ελλάδα στις δεκαετίες του ’60 και
του ’70 (Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Ξαρχάκος, Σαββόπουλος, Λοΐζος, Μαρκόπουλος,
Μούτσης, Λεοντής).

Δυναμικός, ασταμάτητος, τολμηρός. Με παντοτινά «Σκουριασμένα χείλη» – τον
πρώτο του δίσκο, με μια ανεπανάληπτη Βίκυ Μοσχολιού. Και μαθαίνει από τη ζωή
πως, πίσω από τη σκουριά, μπορεί – αν έχεις την τύχη – να βρεις χρυσάφι ή έστω
ψήγματα… Μέχρι «την ώρα που αρχίζει να παραιτείται η ψυχή από το αγώνισμα.
Στο σημείο αυτό δίνω στον καλλιτέχνη πάντα μια παραπανίσια πιθανότητα: ο
καλλιτέχνης, μ’ ένα χαρτάκι κι ένα μολυβάκι μπροστά του, ώσπου να μην το
παίρνουν πια τα χέρια του, μπορεί κάτι ν’ αρθρώνει»…

Πρώτες ανησυχίες

Μεγαλωμένος σε ένα «ελεύθερο σπίτι», με καταβολές από Κρήτη και
Κωνσταντινούπολη, ο Σταμάτης Κραουνάκης νιώθει ως παιδί της Αθήνας. «H ιδέα
μου είναι ότι γεννήθηκα το ’55 μ’ ένα μπλου-τζιν και η πρώτη μουσική που
νομίζω ότι άκουσα ήταν του Μάνου Χατζιδάκι»… H σύγκρουσή του με το ευρύτερο
κοινωνικό περιβάλλον εκδηλώνεται στα 15 χρόνια του – στα χρόνια της χούντας.
Για να έρθει το ’73, η Πάντειος και οι φιλίες που θα μείνουν για μια ζωή, όπως
αυτή με τη Λίνα Νικολακοπούλου – «μία από τις τρεις γυναίκες της ζωής μου».

Το μουσικό του ξεκίνημα αρχίζει τη χρονιά τού Πολυτεχνείου και στην πρώτη
δεκαετία «είμαι μανιακός να παρατηρώ το περιβάλλον, τους ανθρώπους που ζουν
γύρω μου, θέλοντας να καλύψω με τη μουσική μου τις ανάγκες τους. Κι αυτό όχι
με την έννοια ότι θα τους έδινα χαρά, γιατί ξέρω ότι το ενενήντα τοις εκατό
του έργο μου είναι λυπημένο». Αλλά πάνω σε αυτό παρηγορείται, καθώς
διαπιστώνει ότι «στην Ελλάδα, από καταγωγής της, μέσα στη λαϊκή τέχνη υπάρχει
μια μεγάλη λύπη»!

Διαδρομή στην Ελλάδα των τελευταίων 25 ετών

Μέσα από τις σελίδες αυτής της «αυτοβιογραφίας» του Σταμάτη Κραουνάκη περνάει
«με μια πνοή» ένα μεγάλο μέρος της Ελλάδας των τελευταίων 25 ετών… H ματιά
του για τη μουσική χθες και σήμερα, το θέατρο, την αγωνία του ηθοποιού, την
Ελλάδα του χθες και του σήμερα, την παγκοσμιοποίηση, τους σημερινούς 20άρηδες,
την επιλογή του να δημιουργήσει μουσικό έργο κι όχι να γίνει πατέρας, τη
θρησκεία, τους επώνυμους του χθες και του σήμερα, την Επίδαυρο, τη βία της
καθημερινότητας, τα προνόμια της φυλής, την πολυτέλεια του νεόπλουτου
νεοέλληνα, τα λεξοτανίλ, την αποφυγή τού «χοντρού πανικού σε λάθος ηλικία».
Γιατί είναι προτιμότερη η επιστροφή στην παιδικότητα και στον «Χάρι Πότερ»,
παρά το ξημεροβράδιασμα των Ελλήνων στα καζίνα. Και μέσα από αυτό το παζλ τής
καθημερινότητας, με τη δηκτική του ματιά έρχεται να διαπιστώσει ότι «χωρίς
νηστεία και προσευχή» δεν μπορείς να δημιουργήσεις έναν νέο κόσμο στην τέχνη.

INFO

Σταμάτης Κραουνάκης, «Μόνο για χρήστες», Σειρά «Σκέψη, Χρόνος, Δημιουργοί». Θα
κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.