H επιστήμη της… χρυσοθηρίας!

Το ατμόπλοιο «Republic» απέπλευσε από τη Νέα Υόρκη στις 18 Οκτωβρίου 1865
με προορισμό τη Νέα Ορλεάνη. Καθώς βρισκόταν 100 μίλια στ’ ανοικτά των ακτών
της Τζόρτζια, έπεσε σε σφοδρή θύελλα. Ύστερα από δύο ημέρες βυθίστηκε. Εκατόν
σαράντα χρόνια αργότερα, μια εξερευνητική αποστολή που χρησιμοποίησε ένα
υποβρύχιο ρομπότ στο μέγεθος τανκ ανέσυρε από τα 500 μέτρα βάθος το «χρυσό»
μυστικό που έκρυβε στ’ αμπάρια του το αμερικανικό ατμόπλοιο.

Χρυσά νομίσματα ανάμεσα στα απομεινάρια του ατμόπλοιου «Republic». Μέχρι στιγμής τα νομίσματα που έχουν ανασυρθεί αξίζουν περίπου 75 εκατομμύρια δολάρια

Ήταν ένας θησαυρός από κέρματα αξίας 400.000 δολαρίων, όπως έγραψαν οι
εφημερίδες της εποχής. Χρήματα που θα δίνονταν στον φτωχό Νότο για να σταθεί
στα πόδια του μετά τις συμφορές του εμφυλίου πολέμου. Το πλοίο μετέφερε
συνολικά 59 ανθρώπους, αρκετοί από τους οποίους ήταν επιχειρηματίες. Όταν
ξέσπασε η θύελλα, το ατμόπλοιο έμεινε ακυβέρνητο, καθώς η μηχανή του έσπασε
και οι επιβάτες άρχισαν να πετούν κιβώτια ώστε το πλοίο να ελαφρύνει και να μη
σκεπαστεί από τα μεγάλα κύματα. Τελικά όμως βυθίστηκε, αφού ούτε οι αντλίες
απορροής υδάτων δούλεψαν.

Βρέθηκε με σόναρ. Ο Γκεργκ Στιμ, που είναι διευθυντής επιχειρήσεων της
εταιρείας Odyssey Marine Exploration Inc., άρχισε μαζί με τον συνεργάτη του
Τζον Μόρις ν’ αναζητά το ναυάγιο του πλοίου από τις αρχές του 1990. Κανένα
ίχνος δεν είχε βρεθεί μέχρι τον Ιούλιο του 2003. Τότε, η ηχητική συσκευή
εντοπισμού υποβρύχιων αντικειμένων – που βρισκόταν στο ερευνητικό σκάφος
επιφανείας – πρόβαλε στην οθόνη μια απρόσμενη εικόνα. Όπως αποδείχθηκε
αργότερα, ήταν ένα τμήμα του ναυαγίου το οποίο βρίσκεται διασκορπισμένο σε μια
περιοχή του πυθμένα που έχει έκταση όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου.

Ένα ψηφιακό μωσαϊκό της τοποθεσίας του ναυαγίου έχει σχηματιστεί από τη συρραφή 4.600 φωτογραφιών. Ελήφθησαν από απόσταση 5 μέτρων από τα απομεινάρια του «Republic»

Με τη βοήθεια υπολογιστών και της ψηφιακής τεχνολογίας, στήθηκε η επιχείρηση
ανέλκυσης του θησαυρού. Πολύ δυνατοί προβολείς έκαναν τη νύχτα μέρα στον βυθό
και τραβήχθηκαν περισσότερες από 4.600 ψηφιακές φωτογραφίες ώστε όλες μαζί να
αποτελέσουν ένα λεπτομερές ψηφιακό μωσαϊκό της περιοχής του ναυαγίου.

Το πρώτο αντικείμενο που ανελκύστηκε ήταν η καμπάνα του πλοίου. Όμως στη
συνέχεια όταν χρειάστηκε να έρθουν στην επιφάνεια τα χρυσά και ασημένια
νομίσματα, χωρίς να γρατζουνιστούν και να χάσουν έτσι την αξία τους, έπρεπε να
αναπτυχθούν καινούργιες τεχνικές. Το υποβρύχιο ρομπότ που ζυγίζει επτά τόνους
έπρεπε να εφοδιαστεί με ειδικά υλικά για να ξεθάψει τα νομίσματα. Αυτοσχέδια
σουρωτήρια ή άλλου είδους δισκία αποδείχθηκαν στην πράξη αναποτελεσματικά και
έτσι η ομάδα ναυαγιαίρεσης κατασκεύασε δοχεία επενδεδυμένα με ειδικό ύφασμα τα
οποία κατέληγαν σε ειδικές χοάνες που ήταν γεμάτες με λιπαντικές ουσίες ώστε
τα νομίσματα που κατέληγαν εκεί να ήταν «ζεστά» και ασφαλή.

Σπάνια νομίσματα. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2004, η αυτοσχέδια παγίδα
ανέσυρε 1.700 νομίσματα τη μέρα, δηλαδή ένα νόμισμα κάθε 50 δευτερόλεπτα.
Συνολικά ανελκύστηκαν 52.000 νομίσματα και 12.000 τεχνουργήματα. Αν σε όλα
αυτά συνυπολογιστεί και η αξία των κερμάτων που ακόμη κρύβονται στα αμπάρια ή
στα ιζήματα του πυθμένα, τότε οι ειδικοί μιλούν για ένα αστρονομικό ποσό που
μπορεί να αγγίζει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μέχρι τώρα λοιπόν, οι εξερευνητές έχουν ανασύρει κέρματα των 20 δολαρίων, των
10 δολαρίων, του μισού δολαρίου, του ενός τετάρτου του δολαρίου και συνολικά
100 διαφορετικά είδη κερμάτων από χρυσάφι που κατασκευάστηκαν την περίοδο 1838
– 1865. Σύμφωνα με την εταιρεία, η «λεία» περιελάμβανε τουλάχιστον και μια
δωδεκάδα από τα πιο περίτεχνα νομίσματα που κατασκευάστηκαν εκείνη την εποχή.

H «ψαριά» των τεχνουργημάτων περιελάμβανε μια παρτίδα δερμάτινων σολών για
παπούτσια, σχολικό εξοπλισμό, κλειδιά, φάρμακα, υφάσματα, βάζα με τροφές,
τόνους κάρβουνο, θρησκευτικά χειροτεχνήματα και αμέτρητα μπουκάλια, πολλά από
τα οποία ήταν άδεια και άλλα γεμάτα με ροδάκινα, χυμούς, πιπέρι και πίκλες.

Οι πωλήσεις έφθασαν τα 9,6 εκατ. δολάρια

Αυτό είναι το υποβρύχιο ρομπότ που έχει το μέγεθος άρματος μάχης και χρησιμοποιείται για την ανέλκυση του θησαυρού

H εταιρεία Odyssey Marine Exploration Inc. αγόρασε τα δικαιώματα του
ναυαγίου του βυθισμένου ατμόπλοιου «Republic»από άλλη εταιρεία έναντι 1,6
εκατομμυρίων δολαρίων. Είχε πειστεί ότι το κόστος της ναυαγιαίρεσης θα
μπορούσε να αποσβεστεί από την πώληση του θησαυρού. H Αλεξάνδρα Έλιοτ, που
είναι εκπρόσωπος Τύπου της εταιρείας, είπε ότι μέχρι τώρα οι πωλήσεις έχουν
φθάσει τα 9,6 εκατομμύρια δολάρια. Οι τεχνικοί που μετέχουν στην εξερεύνηση
έχουν εξελίξει και προσθέσει στο υποβρύχιο ρομπότ καινούργιους βραχίονες για
τον εντοπισμό και άλλων νομισμάτων. Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης, η
ομάδα των εξερευνητών θα μετακομίσει στη Μεσόγειο για να ξεκινήσει τις
προσπάθειες ναυαγιαίρεσης ενός αγγλικού πολεμικού σκάφους που βυθίστηκε το
1694. Πιστεύεται ότι το ναυάγιο που έχει εντοπιστεί είναι το «HMS Sussex», η
ναυαρχίδα του βρετανικού στόλου, η οποία μετέφερε σεντούκια με χρυσάφι στη
Νότιο Γαλλία και βυθίστηκε εξαιτίας σφοδρής θαλασσοταραχής.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου