Aδράνεια, ιδεολογική σύγχυση και νεο-κρατισμός

Το σημερινό κυβερνητικό σχήμα στην Ελλάδα πρέπει να είναι μοναδικό σε ολόκληρη
την Ευρώπη. Υποτίθεται πως ανήκει στον χώρο των πολιτικών κομμάτων που
πιστεύουν στην οικονομία της αγοράς, στην ελεύθερη επιχειρηματική δράση και
στην κοινωνία των ανοιχτών οριζόντων και των αδέσμευτων προσωπικών επιλογών.
Και εν τούτοις, η συμπεριφορά του απηχεί ξεπερασμένα κρατικοδίαιτα σχήματα του
παρελθόντος συνάμα με την εγκατάλειψη της υπεράσπισης των όποιων δικών του
αρχών και αξιών. Δεν μάχεται για την εμπέδωση της δικής του πολιτικής
φιλοσοφίας πάνω στην ελληνική κοινωνία. Μάλλον προτιμά να διαχειρίζεται, δίχως
μάλιστα πρωτοβουλίες και ανατρεπτικές κινήσεις, τις αρχές που έχουν επιβάλει
οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Στο όνομα είναι μια πολιτική κίνηση του
κεντροδεξιού χώρου. Στην πράξη δεν είναι παρά ένα μωσαϊκό άνευρων πεποιθήσεων
και μιας συρροής φόβων για τις πιθανές αντιδράσεις όσων θα κινδυνέψουν να
χάσουν τη βόλεψή τους από την όποια πρωτοβουλία αλλαγής των κακώς εχόντων της
κοινωνίας. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση συχνά ψάχνει προς τα Αριστερά για άλλοθι
και στήριξη των λιγοστών επιλογών της. Διότι γνωρίζει πως εκεί φωλιάζουν
σήμερα οι αντιλήψεις για την ακινησία, τη διατήρηση αυτού που υπάρχει και για
την εμπέδωση της αδράνειας.

Ο προϋπολογισμός, που κατατέθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε, απεικονίζει με
περισσή ίσως σαφήνεια αυτή την κατάσταση. Στα ουσιαστικά του μεγέθη ο
κορυφαίος προγραμματισμός των κυβερνητικών προθέσεων για την οικονομία δεν
εισάγει καμία απολύτως καινοτομία. Θα μπορούσε ακριβώς ολόιδιος να είχε
καταρτισθεί από μια κυβέρνηση παλαιο-αριστερών αντιλήψεων, που βλέπει το
κράτος σαν τον αποκλειστικό σχεδόν μοχλό για τη δραστηριοποίηση της
οικονομίας. Ενώ κυβερνήσεις ακόμη και σοσιαλιστικές στην Ευρώπη ολόκληρη
ψαλιδίζουν τους φόρους – ακόμη και των πλουσίων, που θεωρείται πως συντελούν
στην παραπέρα απογείωση της οικονομίας – η «φιλελεύθερη» N.Δ. των κ.κ.
Καραμανλή και Αλογοσκούφη ακολουθεί την πεπατημένη που επιβάλλουν οι κρατικοί
γραφειοκράτες του υπουργείου Οικονομικών. Τα έσοδα από φόρους υπολογίζεται πως
θα αυξηθούν μέσα στο 2005 κατά 7,8%, ενώ οι δημόσιες δαπάνες (της κυβέρνησης
που θα εξοικονομούσε δήθεν χρήματα από τη μείωση της σπατάλης») θα μεγαλώσουν
κατά 11,8% σε σχέση με αυτές που είχαν προϋπολογισθεί για το 2004. Ακόμη και η
φιλοκυβερνητική «Εστία» εύλογα εξοργίζεται μιλώντας για πολιτική που θα
μπορούσε να είχε κάνει κι ένας σοσιαλιστής (16-11-04)!!

Είναι φανερό πως αυτή η κυβέρνηση δεν έχει σχέδιο, στρατηγική και στόχους. Κι
αν στην οικονομία οι αδέξιοι χειρισμοί οδηγούν στη μιζέρια και για πολλούς
Έλληνες στην περιθωριοποίηση και την κοινωνική εξαθλίωση, στον τομέα των
εξωτερικών σχέσεων της χώρας τα πράγματα είναι σοβαρότερα. Ύστερα από πολλά
χρόνια προσπαθειών για την αυτονόμηση του Κυπριακού προβλήματος και την
εξασφάλιση των κατοίκων του νησιού μέσα στη σιγουριά της ευρωπαϊκής
συμμετοχής, η κυβέρνηση κατάφερε να ξανακάνει την Κύπρο κορυφαίο ζήτημα των
εξωτερικών επιλογών της Ελλάδας. Μια στριμωγμένη Τουρκία που παρέπαιε στα
διεθνή φόρα μόλις πριν από λίγους μήνες έγινε, με τις ελληνικές
στραβοτιμονιές, και πάλι κυρίαρχος παράγοντας της περιοχής. Υπακούοντας στα
εμπαθή κι αντι-δυτικά κελεύσματα της κυπριακής ηγεσίας, η Αθήνα αγνόησε βασικά
εθνικά της συμφέροντα (επανειλημμένα λ.χ. αιτήματα ηγετών της Δύσης) και
μακρόχρονους σχεδιασμούς (πίεση προς τον ΟΗΕ για συγκεκριμένες πρωτοβουλίες)
και έμεινε απαθής στο δημοψήφισμα του Απριλίου. Με αποτέλεσμα τη διεθνή
απενοχοποίηση της Τουρκίας (κάτι που τώρα το αναγνωρίζει και ο ίδιος ο κ.
Παπαδόπουλος), την ψυχρότητα ανάμεσα σε Ελλάδα και πολλές δυτικές πρωτεύουσες
(πρώτο της δείγμα υπήρξε η απροειδοποίητη αναγνώριση των Σκοπίων) και την
αγωνία για το τι μέλλει γενέσθαι στην Κύπρο αλλά και στις ελληνοτουρκικές
σχέσεις. H Αθήνα δεν μπορεί πλέον να βάλει βέτο όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά
ούτε και για τη μη εκπλήρωση από την Τουρκία των όρων των Συμπερασμάτων του
Ελσίνκι. H χώρα παραπαίει στα χέρια ανθρώπων που φοβούνται να ορθώσουν το
ανάστημά τους και να πάνε κόντρα στο όποιο πρόσκαιρο και ανεδαφικό λαϊκό
ρεύμα.

H κυβέρνηση, λοιπόν, δεν παίρνει αποφάσεις. Και αφήνει τη διακυβέρνηση της
χώρας στα χέρια της δημόσιας γραφειοκρατίας. Που όμως δεν έχει τα φόντα και
τις προϋποθέσεις για θαρραλέες κινήσεις και μεταρρυθμιστικές αποφάσεις. Ένας
ιδιότυπος παθητικός νεο-κρατισμός κυριαρχεί στον τόπο. Ο λήθαργος που εν τέλει
απλώνεται παντού σαν θανάσιμη ασθένεια δεν απειλεί μοναχά την κυβέρνηση.
Υπονομεύει αυτά τα ίδια τα σωθικά της ελληνικής κοινωνίας. Θα είναι άδικο να
ξανακυλήσουμε έτσι αδιαμαρτύρητα πίσω στο παρελθόν…