Tις τραγωδίες τις ζουν άνθρωποι

Πρόσωπα που στιγματίστηκαν από την τραγωδία του σχολείου τού Μπεσλάν και βασανίζονται από το ερώτημα μήπως θα μπορούσε όλο αυτό να μην καταλήξει σε τόσο θάνατο, έφερε στο προσκήνιο το αφιέρωμα της «Εμπόλεμης ζώνης»

Είναι τόσες οι συμφορές που βυθίζουν σε πένθος τον πλανήτη κάθε λίγο, είναι
τόση η εκτυφλωτική τους προβολή, είναι τόσες οι αλλεπάλληλες συγκινήσεις της
καρδιάς, που η μνήμη δύσκολα κρατάει χώρο.

Και αυτή προσπάθησε να ξυπνήσει το αφιέρωμα της «Εμπόλεμης ζώνης» (Mega) του
Σωτήρη Δανέζη στην τραγωδία του σχολείου τού Μπεσλάν, όπου Τσετσένοι
τρομοκράτες είχαν κρατήσει όμηρους 1.300 ανθρώπους, μεταξύ τους εκατοντάδες
παιδιά. Ευαίσθητο, ανθρώπινο, με τη δημοσιογραφική επιμονή στις αιτίες που
προκάλεσαν το μακελειό, με το κοντινό πλάνο σε πρόσωπα που στιγματίστηκαν, που
έχασαν ζωές αγαπημένων και που βασανίζονται από το ερώτημα μήπως θα μπορούσε
όλο αυτό να μην καταλήξει σε τόσο θάνατο.

H τραγωδία παρουσιάστηκε σε συνδυασμό με την άλλη υπόθεση ομηρείας, στο θέατρο
της Μόσχας, που και πάλι είχε καταλήξει σε θανάτους, όχι μόνο των 41
τρομοκρατών, αλλά και πολλών ομήρων από τη βίαιη επέμβαση του ρωσικού στρατού
με επιδεικτική αδιαφορία για τις ανθρώπινες ζωές και εγωιστικό στόχο την
επίδειξη δύναμης από τον Πούτιν. Τότε είχε ζητήσει συγγνώμη ο Πούτιν από τον
λαό με ωραία, κοντινά πλάνα συγκινημένου ανδρός. Και έπεισε.

Για τους νεκρούς τού σχολείου του Μπεσλάν κανείς δεν μίλησε. Κανείς δεν
παραδέχθηκε λάθος. Το αφιέρωμα της «Εμπόλεμης ζώνης» παρουσίασε τα άγρια
γεγονότα από τις πρώτες στιγμές έως το απάνθρωπο τέλος.

Εκατοντάδες παιδιά παίρνουν μέρος σε γιορτή. Οι γονείς γύρω καμαρώνουν.
Αίφνης, εμφανίζονται ένοπλοι. Οι αφηγήσεις διασωθέντων βάζουν στο «πλάνο» τους
ανθρώπους και τα συναισθήματα που ο χρόνος έχει βαθύνει, χωρίς να γιατρέψει.
Τους ανθρώπους που βρίσκονται να πληρώνουν ακριβά την πολιτική και τον κυνισμό
της, που είναι πρωταγωνιστές του δράματος και την ίδια στιγμή κομπάρσοι,
αριθμοί στις ανακοινώσεις των δύο αντιμαχόμενων πλευρών.

Άλλωστε, μόλις η ρωσική κυβέρνηση ενημερώνεται για το γεγονός ανακοινώνει πως
οι όμηροι δεν ξεπερνούν τους 300. Ήταν τουλάχιστον 1.300. Φαίνεται πως όσο
μικρότερος ο αριθμός τόσο λιγότερο κινδυνεύει το κύρος της εξουσίας. Τόσες
ζωές βρέθηκαν εκτός «λογαριασμού» σε μια επίδειξη επικοινωνιακού κυνισμού.

Το αφιέρωμα του Σωτήρη Δανέζη στέκεται στο πρόσωπο της Ιρίνα, της μάνας που
έχασε τα δυο της παιδιά, τον Μπορίς 14 και τη Βέρα 12 ετών. Δεν της έχει
απομείνει παρά να παρακολουθεί το βίντεο με τα δυο τους να χορεύουν σε
παλαιότερες ευτυχισμένες στιγμές. Θυμάται μία μία τις ώρες εκείνες. Το ίδιο
και η Άντζελα, που βρέθηκε με τη δική της κόρη μέσα στο σχολείο. Θυμούνται τα
παιδιά που έκλαιγαν και τους ζητούσαν οι ένοπλοι να τα κάνουν να σωπάσουν
αλλιώς θα τα πυροβολούσαν, τα ίδια παιδιά, που αφελή και ανυποψίαστα, είχαν
πιάσει κουβέντα με τους τρομοκράτες και τους φώναζαν με τα μικρά τους ονόματα,
μέχρι που ένας φώναξε «δεν είμαι ο Αλί για σένα, έχω έρθει για να σε σκοτώσω».

Οι αφηγήσεις δίνουν στο γεγονός τα ανθρώπινα συστατικά του, αυτά που το κάνουν
να παραμένει μια τραγωδία για όσους το έζησαν, για όσους θυμούνται, για όσους
πληρώνουν το κόστος της απώλειας και σήμερα τους βασανίζει το ερώτημα αν θα
μπορούσαν όλα να τελειώσουν χωρίς τόσο θάνατο.

Άραγε ποιος φταίει;

Ο 17χρονος Κονσταντίν ξεναγεί το συνεργείο στο ερειπωμένο σήμερα σχολείο,
μια μικρούλα αφηγείται πώς κατάφερε να το σκάσει πηδώντας από το παράθυρο.

Δίπλα στις δικές τους αφηγήσεις και εκείνες της Λάρινα, η οποία ήταν όμηρος
στο θέατρο της Μόσχας. Και στις δύο περιπτώσεις οι παρεμβάσεις για την
υποτιθέμενη απελευθέρωση κατέληξαν εις βάρος των ομήρων. Στο σχολείο τού
Μπεσλάν 300 νεκροί και 700 τραυματίες. Στο θέατρο της Μόσχας νεκροί οι 41
τρομοκράτες, αλλά και οι περισσότεροι από τους 120 ομήρους. Ακόμη δεν ξέρει
κανείς ποιο αέριο χρησιμοποίησαν οι ειδικές δυνάμεις.

Το αφιέρωμα καταλήγει με τα ερωτήματα που βασανίζουν τον θείο ενός μικρούλη
που διασώθηκε, αλλά έχασε τη μητέρα του την ημέρα εκείνη: «Ποιος έφταιγε, αν
δεν έφταιγε η κυβέρνηση; Μήπως φταίμε εμείς;».

H κινηματογραφική αφήγηση ανέδειξε τα ανθρώπινα στοιχεία και η συστηματική
δημοσιογραφική έρευνα τις πτυχές τής πολιτικής ολιγωρίας, την αδιαφορία για
την ανθρώπινη ζωή. Ήταν μια πολύτιμη τηλεοπτική στιγμή, που ισορρόπησε
συγκίνηση και σκέψη, έστω και αν για την τηλεόραση παραμένει τόσο δύσκολο το
δεύτερο, όσο εύκολο είναι να πετύχει το πρώτο.