H «έκρηξη» της Xώρας των Πάγων

Ήταν κάποτε μία από τις πιο φτωχές και απομονωμένες χώρες στον κόσμο.
Σήμερα, η Ισλανδία γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη και εξάγει σχεδόν τα πάντα, από
ηφαιστειακή στάχτη μέχρι ειρηνευτικές δυνάμεις και…ντίβες της ποπ.

Το Γκρίμσβοτν, το ηφαίστειο που βρίσκεται στο εσωτερικό του τεράστιου παγετώνα της Ισλανδίας, εξερράγη πριν από λίγες ημέρες

Αν κάτι γνωρίζει ο κόσμος για την Ισλανδία, αυτό περιορίζεται στην εξής
εικόνα: μια χώρα βόρεια, χωρίς δέντρα, μικρή, πλούσια και άχρωμη. Ο ιδανικός
τόπος για ν’ αγοράσεις μπακαλιάρο και να δεις τα «βόρεια φώτα» –
εναλλασσόμενες λάμψεις στον ουρανό των βορειότερων περιοχών του κόσμου.

Και ύστερα… εξερράγη το Γκρίμσβοτν. Το ηφαίστειο που βρίσκεται στο εσωτερικό
του τεράστιου παγετώνα της Ισλανδίας, του Βατναγιόκουλ, εξερράγη πριν από
λίγες μέρες σχηματίζοντας μια στήλη στάχτης ύψους 12.000 μέτρων. Επεκτάθηκε
πρώτα στη Σκανδιναβία και ύστερα απείλησε να καλύψει χώρες ακόμη και στην
Κεντρική Ευρώπη. Εκατοντάδες επιβατικά αεροσκάφη καθηλώθηκαν στο έδαφος. Ήταν
η στιγμή που πολύς κόσμος τότε στάθηκε και σκέφτηκε την Ισλανδία.

Οι ντίβες. H ηφαιστειακή σκόνη από αυτήν την έκρηξη ίσως μείνει ως το
ενθύμιο της Μητέρας Φύσης για την Ισλανδία, τη Χώρα των Πάγων, με τους 290.570
πολίτες, που επηρεάζει τελικά περισσότερο απ’ ό,τι ίσως είχαμε φανταστεί. Από
την αιθέρια ποπ σταρ Μπγιοργκ, η οποία συμμετείχε στο μεγαλύτερο τηλεοπτικό
γεγονός της χρονιάς, την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, μέχρι τη
λαμπερή πρώτη κυρία της χώρας, την Ντορίτ Μουσάγεφ, η οποία παράτησε μια
καριέρα στο σχέδιο κοσμημάτων στο Λονδίνο για τα μάτια του προέδρου της
Ισλανδίας, Ολαφούρ Ράγκναρ Γκρίμσον, η Ισλανδία είναι δεν τόσο ψυχρή όσο μας
λένε οι διαφημίσεις.

Πριν από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ισλανδία ήταν μια από τις φτωχότερες χώρες
της Ευρώπης. Σήμερα οι πολίτες της είναι από τους πλουσιότερους στη γη και
είναι βέβαιο ότι ξέρουν να διακρίνουν τις ευκαιρίες. Για παράδειγμα, η
Ισλανδία ήταν αποικία της Δανίας, όμως με τη Δανία στα χέρια των ναζί, η
Ισλανδία εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία να διακηρύξει την ανεξαρτησία της το
1944. Από τότε εξελίσσεται.

H αιθέρια ποπ σταρ Μπγιοργκ συμμετείχε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας

H Ευρώπη. Εξαιτίας της σημασίας και της απόδοσης που έχει η αλιεία για
τη χώρα, η Ισλανδία ποτέ δεν εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απολαμβάνει όμως
σχεδόν όλα τα οφέλη που θα είχε αν ήταν μέλος χάρη στην ειδική σχέση που έχουν
συνάψει οι δύο πλευρές. H βιομηχανία της αλιείας αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της
ευημερίας της Ισλανδίας και απασχολεί περίπου 10.000 άτομα. Μεγάλο τμήμα του
πληθυσμού, όμως, έχει συγκεντρωθεί στην ευρύτερη περιοχή του Ρέικιαβικ και
πολλά μικρά ψαροχώρια απειλούνται με αφανισμό. Οι υπηρεσίες, από το τραπεζικό
σύστημα μέχρι τον τουρισμό, τείνουν να αντικαταστήσουν την αλιεία που μέχρι
και φέτος κυριαρχεί ως ο τομέας που αποφέρει το περισσότερο ξένο συνάλλαγμα
στα ταμεία της Ισλανδίας.

Ανάπτυξη με ρυθμό διαστημικό!

Ο οικονομικός χάρτης της χώρας αλλάζει και εξαιτίας των ιδιωτικοποιήσεων, τόσο
στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Αυτή πιστεύεται πως είναι και η βασική
αιτία της δημιουργίας μιας ομάδας υπερπλουσίων Ισλανδών. Πολύ πρόσφατα η
Icelandair, η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Ισλανδίας, αγόρασε μερίδιο
μεγαλύτερο του 10% της EasyJet. Την ίδια ώρα, η ανάπτυξη σε αυτήν την «ψυχρή
και άχρωμη χώρα» τρέχει με ρυθμό που φτάνει το 6,4% – διαστημικό νούμερο για
πολλές χώρες της ευρωζώνης, όπου κατά μέσον όρο δεν ξεπερνά το 2%. Ωστόσο,
παρά τα ευοίωνα σημάδια για την οικονομική κατάσταση της χώρας, δεν είναι
λίγοι οι Ισλανδοί που νοσταλγούν το μετρημένο παρελθόν, τότε που κανείς δεν
ήταν πλούσιος και όλοι λίγο – πολύ ίσοι.

H κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού υποστήριξε τις Ηνωμένες Πολιτείες και στις
τρεις μεγάλες συγκρούσεις των τελευταίων ετών – στο Κοσσυφοπέδιο, στο
Αφγανιστάν και το Ιράκ. H Ισλανδία, αν και δεν έχει στρατό, δεν ήθελε να
αποκλειστεί από τις αποστολές ειρηνευτικών δυνάμεων στον κόσμο. Συμμετείχε
λοιπόν και έχει πλέον αναπτύξει κάτι που μπορεί να αποκληθεί «πολυτελής
ειρηνευτική ικανότητα». Μέχρι πρόσφατα, Ισλανδοί ήταν υπεύθυνοι για το
αεροδρόμιο της Πρίστινα στο Κοσσυφοπέδιο. Τώρα όμως μεταφέρθηκαν στο Αφγανιστάν.

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου