Xάκερ με… σκοπό το κέρδος

Μέχρι πρόσφατα ήταν κυρίως απόπειρες νεαρών φωστήρων στους υπολογιστές να
επιδείξουν τις ικανότητές τους ή να «σπάσουν πλάκα». Σήμερα οι ηλεκτρονικές
επιθέσεις έχουν ξεκάθαρο οικονομικό κίνητρο, καθώς θύματα είναι κυρίως
επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου και στόχος η άντληση εμπιστευτικών
οικονομικών πληροφοριών και δεδομένων από τους υπολογιστές τους.

«Οι σύγχρονοι χάκερ αντιλαμβάνονται ότι εκεί υπάρχει χρήμα», σημειώνει ο
Γιάννης Κοροβέσης, ερευνητής στον Δημόκριτο και ειδικός στις τεχνολογίες
δικτύων. Ο ίδιος τονίζει πως «το θέμα της ασφάλειας ηλεκτρονικών συστημάτων
και δικτυακών εφαρμογών αποτελεί ανοιχτή πληγή για τις ελληνικές επιχειρήσεις
αλλά και τους δημόσιους οργανισμούς, κυρίως γιατί στη χώρα μας η υποδομή αλλά
και η κατάρτιση στελεχών σε θέματα πληροφορικής ξεκίνησε στραβά από την αρχή».

Ηλεκτρονικό εμπόριο. Στοιχεία από πρόσφατη έκθεση της εταιρείας
Symantec (η οποία ειδικεύεται σε θέματα ασφάλειας ηλεκτρονικών συστημάτων)
αναφέρουν ότι το χρονικό διάστημα από την 1η Ιανουαρίου έως και τις 30 Ιουνίου
2004, ο κλάδος του ηλεκτρονικού εμπορίου δέχθηκε τις περισσότερες ηλεκτρονικές
απειλές και επιθέσεις (16% του συνόλου των επιθέσεων που κατέγραψαν χιλιάδες
υπολογιστές οι οποίοι συνθέτουν το ειδικό σύστημα ενημέρωσης της εταιρείας –
DeepSight Threat Management Systems – που συγκεντρώνει δεδομένα και
πληροφορίες για γνωστές και άγνωστες δικτυακές απειλές σε ολόκληρο τον κόσμο).
H αύξηση του αριθμού των επιθέσεων στον κλάδο του ηλεκτρονικού εμπορίου
υπολογίζεται ότι αγγίζει το ποσοστό του 400%, σε σχέση με το τελευταίο εξάμηνο
του 2003, όπου το ποσοστό ανάλογων επιθέσεων αντιστοιχούσε μόλις στο 4% του
συνόλου.

«Τρωτά σημεία». H έκθεση κατέγραψε μέσα σε έξι μήνες περισσότερα από
1.237 νέα τρωτά σημεία σε υπολογιστές και συστήματα υπολογιστών, με μέσο όρο
48 νέα τρωτά σημεία την εβδομάδα. Το 70% αυτών χαρακτηρίζονται ως εύκολα προς
«εκμετάλλευση» από εισβολείς και το 96% χαρακτηρίζονται ως αρκετά ή ιδιαίτερα
σοβαρά. Υπολογίζεται ότι εταιρείες και οργανισμοί καλούνται να αντιμετωπίσουν
κατά μέσο όρο πάνω από 7 τρωτά σημεία την ημέρα, ενώ σημαντικό ποσοστό αυτών
μπορεί να οδηγήσει σε μερική ή ολική αποδυνάμωση ενός συστήματος που έχει
γίνει στόχος εισβολέα. Φαίνεται πως οι χάκερ ανακαλύπτουν πλέον πολύ γρήγορα
τα τρωτά σημεία προγραμμάτων και συστημάτων και δημιουργούν άμεσα κωδικούς
επίθεσης και εκμετάλλευσής τους. H ίδια έκθεση αναφέρει πως το περασμένο
εξάμηνο ο μέσος χρόνος για έναν εισβολέα να αξιοποιήσει ένα τρωτό σημείο ήταν
μόλις 5,8 ημέρες μετά την καταγραφή του. Αυτό σημαίνει πως οι εταιρείες και οι
οργανισμοί έχουν χρόνο λιγότερο από μία εβδομάδα για να αποκαταστήσουν ευάλωτα
συστήματα.

Οχυρωμένες οι τράπεζες. Ειδικοί σε θέματα τεχνολογίας και ασφάλειας
συμφωνούν ότι ο κλάδος με την καλύτερη «οχύρωση» απέναντι στις ηλεκτρονικές
απειλές είναι (συγκριτικά τουλάχιστον) αυτός των τραπεζών. Όπως εξηγούν στα
«NEA» στελέχη της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών «η ασφάλεια αποτελεί στρατηγική
επιλογή των τραπεζών-μελών μας και πρώτη προτεραιότητά τους. Οι ελληνικές
τράπεζες οργανώνουν και ισχυροποιούν καθημερινά τις δράσεις τους για την
περαιτέρω ισχυροποίηση της ασφάλειας των συστημάτων πληροφορικής».

Με τον ίδιο στόχο, η Visa παρουσίασε πρόσφατα στην παγκόσμια και ευρωπαϊκή
αγορά ένα νέο σύστημα, το οποίο διασφαλίζει τις ηλεκτρονικές συναλλαγές
αναγνωρίζοντας με μοναδικό τρόπο τον κάτοχο της κάρτας. Το σύστημα «Verified
by Visa» υιοθετείται πλέον και από τις ελληνικές τράπεζες. Όπως εξηγεί ο κ.
Ευάγγελος Κοκκόλης, διευθυντής καρτών της Εμπορικής Τράπεζας «προχωρήσαμε στην
άμεση εφαρμογή του συστήματος, ώστε οι κάτοχοι των δικών μας καρτών Visa να
κάνουν συναλλαγές μέσω του Διαδικτύου από όπου και αν βρίσκονται, με τη
μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια».

Ανοχύρωτα τα συστήματα. H Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις 20 χώρες που
δέχονται τις περισσότερες ηλεκτρονικές επιθέσεις γιατί δεν φροντίζει για την
ασφάλεια των υπολογιστικών συστημάτων και δικτυακών εφαρμογών που
χρησιμοποιούν εταιρίες και φορείς.

H ασφάλεια των υπολογιστών μοιάζει να μη γίνεται αντιληπτή ως ανάγκη από
επιχειρήσεις και οργανισμούς και να υποβαθμίζεται η σημασία της μπροστά στο
κόστος ή την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Όπως εξηγεί στα «NEA» ο κ.
Josemartin Swinkels, υπεύθυνος της εταιρείας Inter που ειδικεύεται στα
συστήματα ασφάλειας ηλεκτρονικών υπολογιστών, «στο κράτος, σε κάθε σχετικό
διαγωνισμό, υπάρχει μέριμνα για την ασφάλεια των υπολογιστικών συστημάτων.

Κριτήριο όμως είναι πάντα το χαμηλό κόστος και κανείς δεν γνωρίζει αν τα
συστήματα ασφαλείας που εγκαθίστανται εκσυγχρονίζονται και αν υπάρχουν
εξειδικευμένοι εργαζόμενοι που φροντίζουν να τα βελτιώνουν ώστε να μπορούν να
αντιμετωπίσουν κάθε καινούργια απειλή».

«Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δυστυχώς, αν και γίνεται αντιληπτή η ανάγκη
για προστασία, τα θέματα ασφάλειας αντιμετωπίζονται ως ανεπιθύμητο έξοδο».