H γυναίκα που παραβίασε το άβατο

Ξημερώματα της 15ης Οκτωβρίου του 1948. H Ευγενία Πέγιου, αντάρτισσα,
κυνηγημένη από τον Εθνικό Στρατό, βρήκε καταφύγιο στο Περιβόλι της Παναγίας,
παραβιάζοντας ταυτόχρονα το άβατο του Αγίου Όρους. «H μεγαλύτερή μου αμαρτία»,
εξομολογείται 56 χρόνια μετά και εύχεται να είναι η τελευταία γυναίκα που
«μόλυνε τον άγιο αυτό τόπο».

«Εγώ έκανα τη μεγαλύτερη ίσως αμαρτία, χωρίς όμως να το επιδιώξω. Ελπίζω άλλη γυναίκα να μη χαλάσει την ιερότητα του Αγίου Όρους», λέει η κ. Ευγενία Πέγιου

«Το βράδυ εκείνο περιμέναμε να μας ρίξουν με αεροπλάνα πολεμοφόδια και τρόφιμα
κοντά στο Γομάτι (περιοχή της Χαλκιδικής). Όταν πήρε να βραδιάζει βγήκαμε από
τις κρυψώνες μας. Όμως ο Στρατός μάς την είχε στημένη. Έπεφταν οι οβίδες από
το πυροβολικό σαν βροχή. Τα πλοία έριχναν φωτοβολίδες που έκαναν τη νύχτα
μέρα. Μας είχαν περικυκλώσει από παντού και δεν ξέραμε από πού να
προφυλαχθούμε. Σπάσαμε. Άλλος έφευγε από αριστερά και άλλος από δεξιά. Οι
καπετάνιοι μάς φώναζαν να προχωρήσουμε μπροστά και να μην ακούμε τις κραυγές
των πληγωμένων συντρόφων μας. Όλο το βράδυ προχωρούσαμε, με τον Στρατό ξοπίσω
μας να μάς κυνηγά. Προχωρούσαμε χωρίς να ξέρουμε πού πηγαίνουμε. Το φεγγάρι
ήταν ο μοναδικός μας οδηγός. Περάσαμε κάτι χωράφια, συρματοπλέγματα, και
ύστερα μπήκαμε στο δάσος. Στα μονοπάτια συναντούσαμε κατά διαστήματα
εκκλησάκια. Και δάφνες. Πολλές δάφνες, με άρωμα μεθυστικό».

«H μεγαλύτερη αμαρτία». Το ξημέρωμα βρήκε την κυρία Ευγενία με την
ομάδα που είχε απομείνει στις Καρυές, την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους. «Με
έπιασε πανικός όταν κατάλαβα πού βρισκόμουν. Φοβήθηκα γιατί θυμήθηκα τα λόγια
της μητέρας μου ότι ήταν η μεγαλύτερη αμαρτία να μπει γυναίκα στο Άγιο Όρος.
Σιγά σιγά άρχισαν να φτάνουν εκεί και άλλοι αντάρτες, όσοι είχαν επιζήσει από
την ενέδρα. Ύστερα έμαθα ότι χρησιμοποιούσαν το Όρος για καταφύγιο».

Στα 17 της η Ευγενία Πέγιου βρέθηκε αντάρτισσα, μαζί με τον καπετάν Κώστα
Παπαγεωργίου. Όπως θυμάται, από τις Καρυές που κατέφυγαν οι αντάρτες
χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. H μία θα έφευγε προς τη Μονή Ιβήρων και η άλλη στη
Βατοπεδίου.

«Φθάσαμε στην Ιβήρων αφού περπατήσαμε ένα δίωρο. Επειδή φοβόμουν να μπω στο
μοναστήρι, μου ανάθεσαν να φυλάω σκοπιά. Προσευχόμουν από μέσα μου να μην
εμφανιστεί κανείς από τους εχθρούς και χρειαστεί να σκοτώσω σε άγιο τόπο…».

Και άλλη γυναίκα. Οι δικοί μας, πάλι, προσπαθούσαν να μπουν στο
μοναστήρι. Με τα πολλά μερικοί κατάφεραν να πηδήξουν μέσα και ν’ ανοίξουν την
πόρτα της μονής. Πήραν λίγα τρόφιμα και κρασί και άφησαν τους μοναχούς στην
ησυχία τους. Εγώ τη θέση μου την άφησα μόνο για να πιω λίγο νερό. Ακόμη
θυμάμαι εκείνες τις πανέμορφες βρύσες, τις σκαλιστές. Στην Ιβήρων περάσαμε
εκείνο το βράδυ. Κανείς όμως δεν τόλμησε να μπει μέσα στο μοναστήρι.

Αργά το βράδυ έφθασε και μια άλλη ομάδα ανταρτών. Μαζί τους ήταν και μια άλλη
γυναίκα. Το όνομά της δεν το έμαθα ποτέ, γιατί πέθανε ύστερα από λίγο από τα
τραύματά της. Οι καλόγεροι είπαν ότι την καταράστηκε η Παναγία γιατί δεν
υπάκουσε και μπήκε στο Περιβόλι της.

Εμένα μού κόπηκαν τα γόνατα από τον φόβο όταν έμαθα ότι πέθανε. Έλεγα από μέσα
μου: “Ευγενία, αμάρτησες και τώρα θα πεθάνεις και εσύ”».

«Έκανα τον σταυρό μου». Τη δεύτερη ημέρα οι αντάρτες έφυγαν από την
Ιβήρων με σκοπό να επιστρέψουν στον Χολομώντα. «Οι καπετάνιοι μας πήραν την
απόφαση να γυρίσουμε με τα πόδια στο βουνό. Περπατούσαμε όλο το πρωί κάτω από
μια βροχή απίστευτη. Λες κι είχαν ανοίξει οι ουρανοί. Εγώ με το γυλιό και το
μάουζερ να μου βαραίνει τους ώμους ένιωθα ότι δεν είχα πια κουράγιο. Ήθελα να
τους φωνάξω να με αφήσουν εκεί, για να πεθάνω. Οι υπόλοιποι προσπαθούσαν με τα
τραγούδια τα αντάρτικα να δώσουν θάρρος ο ένας στον άλλο. Εγώ σαν υπνωτισμένη
έβλεπα μόνο τα μικρά παρεκκλήσια που περνούσαμε και τα μοναστήρια που
φαινόνταν από μακριά. Σαν από ένστικτο ή από τύψεις έκανα συνεχώς τον σταυρό
μου. Κοιμηθήκαμε κάπου σε ένα ξέφωτο και φάγαμε κάστανα ωμά για να ξεγελάσουμε
την πείνα μας αφού τα τρόφιμα από το μοναστήρι μάς είχαν τελειώσει».

Παραδόθηκε μετά την περιπέτεια στο Άγιον Όρος

H αντάρτικη ομάδα του καπετάν Κώστα Παπαγεωργίου, στην οποία ανήκε και η Ευγενία Πέγιου, σε φωτογραφία εποχής, στη Χαλκιδική

H περιπέτεια στο Άγιον Όρος ήταν η τελευταία φορά που η κ. Ευγενία Πέγιου
συμμετείχε σε δραστηριότητες του Δημοκρατικού Στρατού. «Όταν τελικά καταφέραμε
και βγήκαμε από το Όρος, περπατήσαμε πάλι τρία ή τέσσερα μερόνυχτα για να
φτάσουμε στη βάση μας. Έπρεπε να ήμασταν πολύ προσεχτικοί γιατί υπήρχε στρατός
παντού. Εγώ όμως δεν άντεχα άλλο την ταλαιπωρία. Φανταζόμουν διαφορετική τη
ζωή με τους αντάρτες. Όπως τις πρώτες ημέρες της εκπαίδευσής μας στο βουνό.
Τραγούδια, χορούς, προετοιμασία των ανδρών για τη μάχη και εμείς οι γυναίκες
να φροντίζουμε όλα να λειτουργούν στην εντέλεια εκεί στις σπηλιές, στο βουνό.
Ήμουν μικρή και είχα πλάσει αυτό τον κόσμο στο μυαλό μου».

H εξάντληση οδήγησε την κ. Ευγενία στην παράδοση. «Στα Βρωμόσυρτα (περιοχή της
Χαλκιδικής) είπα στους άλλους ότι δεν άντεχα και παραδόθηκα. Με κράτησαν στο
αστυνομικό τμήμα στη Γαλάτιστα 19 ημέρες και στη συνέχεια με οδήγησαν στο
Μεταγωγών στη Θεσσαλονίκη…». Ξαναγύρισε στο χωριό της, στην Μεγάλη Παναγία
Χαλκιδικής. Από το παρελθόν της στο αντάρτικο δεν κράτησε τίποτα παρά μόνο τις
αναμνήσεις της και το μεγάλο της μυστικό για το Άγιον Όρος.

«Ποτέ δεν το εξομολογήθηκα σε παπά, αν και το αισθανόμουν σαν αμαρτία να με
βαραίνει. Ύστερα όμως σκέφτηκα ότι πόλεμος ήταν και ό,τι έγινε το έκανα λόγω
συνθηκών, άρα ήμουν δικαιολογημένη». H καμπάνα της εκκλησίας του χωριού
σημαίνει την ώρα του εσπερινού. H κ. Ευγενία ευλαβικά ανάβει το καντήλι της.
Στο εικονοστάσι της μια καρτ-ποστάλ από το Άγιον Όρος. «Τη ζήτησα από τον
άντρα μου όταν πήγε στο Όρος περισσότερο σαν ευλογία, αλλά και σαν ενθύμιο για
ό,τι έκανα στο παρελθόν».