Προγράμματα κατασκοπείας απειλούν τον υπολογιστή

Εκατομμύρια χρήστες που χρησιμοποιούν το Kazaa για να ανταλλάσσουν μουσικά
κομμάτια ΜΡ3 μέσω του Διαδικτύου είναι καταδικασμένοι να ζήσουν ένα…
κρασάρισμα του υπολογιστή τους και να πληρώσουν για το στήσιμο του μηχανήματος
εκ νέου. Αιτία, τα κατασκοπευτικά προγράμματα που εγκαθίστανται κρυφά, μαζί με
το λογισμικό που επιτρέπει την ανταλλαγή μουσικών κομματιών και καταγράφει
πληροφορίες για τις μουσικές προτιμήσεις και τις επιλογές των χρηστών, οι
οποίες στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για διαφημιστικούς σκοπούς.

Απειλή

Όσοι ασχολούνται με την ασφάλεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών και τον
σχεδιασμό αντιβιοτικών (anti-virus) προγραμμάτων, ακούν για το Kazaa και
παθαίνουν… αλλεργία. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Απλώς το Kazaa είναι το πιο
διάσημο και το πιο δημοφιλές από όλες τις εφαρμογές που εμφανίζουν διαφημίσεις
ως αντάλλαγμα για τη δωρεάν παροχή υπηρεσιών. Αυτή η «φάμπρικα» ηλεκτρονικών
διαφημίσεων (ή αλλιώς adware) είναι σήμερα η μεγαλύτερη και πιο δύσκολη στην
αντιμετώπισή της απειλή για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε σπίτια αλλά και
σε επιχειρήσεις.

Δεν πέτυχε

Το λογισμικό που εμφανίζει διαφημίσεις αποτελεί συνήθως μέρος κάποιας δωρεάν
εφαρμογής ή υπηρεσίας. Στην Ελλάδα, το σύστημα των διαφημίσεων που
προσφέρονται ως «αναγκαίο κακό» μαζί με δωρεάν υπηρεσίες είχε δοκιμαστεί πριν
από χρόνια με την παροχή δωρεάν Internet από την x-treme. Όπως εξηγεί ο κ.
Josmaarten Swinkels, από την εταιρεία Inter, «ο provider x-treme παρείχε
δωρεάν Internet και ως αντάλλαγμα οι χρήστες δέχονταν να βλέπουν μία μπάρα με
διαφημίσεις κάτω στην οθόνη. Το x-treme αγαπήθηκε από πολλούς χρήστες, αλλά
δεν πέτυχε επειδή δεν ήταν κερδοφόρο».

Από το x-treme μέχρι σήμερα, οι παροχείς δωρεάν τεχνολογικών υπηρεσιών με
αντάλλαγμα την ηλεκτρονική διαφήμιση έχουν βρει πιο αποτελεσματικές μεθόδους.
Όσοι ανταλλάσσουν μουσικά αρχεία μέσω του Kazaa έχουν εγκατεστημένη στο
μηχάνημά τους την εφαρμογή Kazaa, η οποία επιτρέπει την αναζήτηση και την
ανταλλαγή ΜΡ3. «Το Kazaa έχει τεράστια επιτυχία επειδή είναι δωρεάν και η
χρήση του είναι νόμιμη», εξηγεί ο κ. Swinkels.

Ανύποπτοι

«Οι δημιουργοί του Kazaa, όμως, ζουν από μια πολύ έξυπνη και καλοστημένη
επιχείρηση διαφημίσεων, που ονομάζεται “GAIN Network” (από το ρήμα gain, που
στα αγγλικά σημαίνει κερδίζω)». Πράγματι, όποιος δοκιμάσει να «κατεβάσει» στον
υπολογιστή του την εφαρμογή Kazaa, ενημερώνεται με μεγάλα γράμματα ότι το
πρόγραμμα είναι δωρεάν, αλλά θα βλέπει διαφημίσεις. «Δεν ενημερώνεται, όμως,
για τις διάφορες εφαρμογές που εγκαθίστανται στο μηχάνημά του και οι οποίες θα
παρακολουθούν τη συμπεριφορά του χρήστη για να εντοπίσουν τα ενδιαφέροντά του.
Πρέπει να μεταφερθεί σε άλλη σελίδα και να διαβάσει προσεκτικά το “privacy
statement” και το “license agreement” για να καταλάβει τι συμβαίνει. Οι
περισσότεροι χρήστες δέχονται τη συμφωνία, με αποτέλεσμα το Kazaa να είναι
απολύτως νόμιμο. Ό,τι κάνει το κάνει με τη συναίνεση του χρήστη (και ας μην
ξέρει ο χρήστης τι ακριβώς γίνεται)».

«Είμαστε εγκλωβισμένοι στο πρόβλημα»

Ο κ. Swinkels, από την εταιρεία Inter, σημειώνει πως αυτή η – τελικά νόμιμη –
εφαρμογή, η οποία εγκαθιστά προγράμματα κατασκοπείας στους υπολογιστές
εκατομμυρίων χρηστών της, δημιουργεί μεγάλα τεχνικά προβλήματα και θέτει
ζητήματα ασφαλείας που οι προγραμματιστές αντιβιοτικών προγραμμάτων δεν
μπορούν εύκολα να λύσουν.

«Αργά ή γρήγορα, ένας υπολογιστής που τρέχει το Kazaa θα χρειαστεί να στηθεί
από την αρχή. Κι αυτό, αν δεν είναι οικιακός υπολογιστής και υπολογιστής σε
εταιρεία, συνεπάγεται κόστος και μείωση της παραγωγικότητας. Επιπλέον, θα
θέλαμε πολύ να εντοπίζεται το Kazaa ως κακό λογισμικό από εφαρμογές
anti-virus, όμως αυτό δεν γίνεται, γιατί πρόκειται για νόμιμη εφαρμογή. Έτσι
εμφανιζόμαστε εγκλωβισμένοι στο πρόβλημα».