ANTΟNIΟ TAMΠΟYKI «H λογοτεχνία δίνει ίσως την πιο αληθινή όψη της πραγματικότητας»

Στην ασφυκτικά γεμάτη Στοά του Βιβλίου ο Αντόνιο Ταμπούκι καθήλωσε χθες τους
ακροατές του – μετρημένοι στα δάχτυλα οι συγγραφείς – συζητώντας με τον
μεταφραστή του Ανταίο Χρυσοστομίδη. Ο διάσημος Ιταλός συγγραφέας, που είναι
τακτικός επισκέπτης της Ελλάδας, παρουσίασε το καινούργιο μυθιστόρημά του «Ο
Τριστάνο πεθαίνει», που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Άγρα. Κεντρικός
χαρακτήρας ένας ετοιμοθάνατος που, προσπαθώντας να ανασυνθέσει τη ζωή του,
διηγείται σ’ έναν συγγραφέα τις φωτεινές και σκοτεινές στιγμές της. Στην
προμετωπίδα υπάρχει η φράση του Πάουλ Τσέλαν «Ποιος μαρτυρεί για τον μάρτυρα».
Γιατί; «Από πρώτη άποψη η ερώτηση παίρνει μία απάντηση: κανείς. Ο μάρτυρας
είναι μόνος. Παρ’ όλα αυτά από σύμβαση πρέπει να τον πιστέψουμε. Είναι ένα
είδος κοινωνικής συνθήκης που επιτρέπει τη μεταβίβαση της κουλτούρας. Συνήθως
διαλέγουμε έναν μάρτυρα. Σε κάποιες περιπτώσεις περισσότερους. Οι Ευαγγελιστές
είναι τέσσερις. Σκεφθείτε όμως πόσα είναι τα απόκρυφα Ευαγγέλια. H ανθρώπινη
ιστορία είναι σαν ένα μεγάλο ποτάμι. Και εμείς παίρνουμε μόνον μία σταγόνα.
Όμως η ζωή δεν έχει μόνον μία διάσταση. H ζωή είναι γεμάτη αντιφάσεις. Σ’ αυτό
το βιβλίο υπάρχει λοιπόν μια μεταβίβαση σκυτάλης. Ο Τριστάνο μιλάει σε ένα
αυτί κι εγώ παίρνω αυτό το υλικό και το υπογράφω. Ποιος είναι ο τελευταίος
μάρτυρας; Οι αναγνώστες. Εσείς».

H συζήτηση συνεχίστηκε μέχρι αργά, χάρη στη γλαφυρότητα και την αμεσότητα του
Ταμπούκι, που τονίζει: «H λογοτεχνία είναι ικανή να δώσει μια άλλη όψη της
πραγματικότητας, ίσως την πιο αληθινή, ακόμη κι όταν η λογοτεχνία είναι
ελάχιστα ρεαλιστική».