EYΓENIA TEONTOPOBA ZIBKOBA «Οι αλλαγές δεν έφεραν τη δημοκρατία»

Νέα, όμορφη, μορφωμένη, βουλευτής συνεργαζόμενη με τους σοσιαλιστές (πρώην
κομμουνιστές). Φιλόλογος και ιστορικός, πρώην πανεπιστημιακός, έγινε διάσημη
στον χώρο της μόδας στη χώρα της και γνωστή – στην Ευρώπη – για τα σχέδιά της.

Τεοντόρ Ζίβκοφ. Αξιολόγησε πως μία σύγκρουση με τη Μόσχα θα έφερνε σε πολύ δύσκολη θέση τη Βουλγαρία

H 39χρονη μητέρα δύο κοριτσιών, ιδιαίτερα αγαπητή από τους συμπατριώτες της –
ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης – ήταν η αγαπημένη εγγονή του Βούλγαρου
ηγέτη Τεοντόρ Ζίβκοφ. Πρόκειται για την Ευγενία Τεοντόροβα Ζίβκοβα – την
υιοθέτησε ως παιδί του όταν έχασε την κόρη του (από καρκίνο) – η οποία στάθηκε
στον παππού της στη δύσκολη δεκαετία του ’90, όταν ο κομμουνιστής ηγέτης ήταν
σε κατ’ οίκον περιορισμό.

H νέα βουλευτής μιλάει στα «NEA» για τη σύγχρονη Βουλγαρία, η οποία ανήκει
πλέον στο ΝΑΤΟ και θα ενταχθεί έως το 2007 στην E.E. Εξηγεί γιατί το κλίμα
ευνόησε στη χώρα της ακόμα και την… ανατίναξη του μαυσωλείου του ηγέτη (μετά
τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο) της Κομμουνιστικής Διεθνούς, του Γκεόργκι Δημητρόφ.
Και καταγγέλλει ότι ο παππούς της έπεσε ύστερα από «ρωσική συνωμοσία».

Στη χώρα σας έγιναν πολλές μεταβολές. Ακόμα και το μαυσωλείο του Δημητρόφ
ανατίναξαν πριν από τρία χρόνια. Πώς… πέρασαν αυτές οι μεταβολές;

Ο βουλγαρικός λαός τώρα συνειδητοποιεί ότι οι αλλαγές που έγιναν στο όνομα της
δημοκρατίας δεν ήταν και τόσο δημοκρατικές. Το επίπεδο της ζωής έχει πέσει
πάρα πολύ. Ο λαός έχει φτωχύνει. Δημιουργήθηκε ένα κοινωνικό στρώμα 5-10% που
ζει πολύ καλά. H ανεργία έχει αυξηθεί πολύ. Τα ναρκωτικά κάνουν θραύση. Παιδιά
εκπορνεύονται.

Πώς έγιναν όλα αυτά; Και πώς – για παράδειγμα – αποδέχθηκε η βουλγαρική
κοινωνία έναν πρώην διάδοχο του θρόνου να γίνει πρωθυπουργός;

Μα, στη Βουλγαρία είναι όλα δυνατά. Ο κόσμος είχε κουρασθεί από τις
μεταρρυθμίσεις. Στο πρόσωπο του Συμεών Σακσομπουργκόφσκι είδαν έναν
χαρισματικό άνθρωπο. Δεν είδαν προγράμματα, αφού δεν είχε άλλωστε ο Συμεών.
Ψήφισε ο κόσμος στα τυφλά. Βάλτε και τον εξωτερικό παράγοντα που βοήθησε
ποικιλοτρόπως τον Συμεών…

Πώς χάθηκε όλη αυτή η ιστορία για το κομμουνιστικό σας κόμμα; Δεν μπορούσε
να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις ο Ζίβκοφ;

Είχε αρχίσει να κάνει μεταρρυθμίσεις. Προσπαθούσε συνεχώς να ξεχωρίσει το
κόμμα από το κράτος. Ήθελε να στηρίξει ιδιωτικές επιχειρήσεις. Αλλά οι αλλαγές
δεν άρεσαν την εποχή εκείνη – περίοδο 1988 – στην ΕΣΣΔ.

Μα, την εποχή εκείνη ήταν ο Γκορμπατσόφ στην ΕΣΣΔ…

Επαναλαμβάνω: η Μόσχα δεν ήθελε να κάνουμε αλλαγές. Μπορεί να διαφημιζόταν
πολύ η περεστρόικα, αλλά τίποτα δεν γινόταν. Ήταν μια περίοδος που κρατούσαμε
και αναπτύσσαμε σχέσεις με δυτικές χώρες, π.χ. τη Δυτική Γερμανία. Παίρναμε
από εκεί τεχνολογία. Εκείνο που κυρίως πολέμησαν ήταν η προσπάθεια του παππού
μου να ξεχωρίσει το κράτος από το κόμμα.

Ναι, αλλά ήρκεσε ότι η Μόσχα διαφωνούσε;

Υπήρξε συνωμοσία. Συμμετείχε και η ΕΣΣΔ. Ο Ζίβκοφ αξιολόγησε τότε πως μία
σύγκρουση με τη Μόσχα θα έφερνε σε πολύ δύσκολη θέση τη Βουλγαρία, κυρίως λόγω
των αγορών που είχαμε σε σχέση με την ΕΣΣΔ. Θεώρησε ότι ήταν καλύτερο να
παραιτηθεί. Όμως η νέα ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Βουλγαρίας δεν
προχώρησε τις μεταρρυθμίσεις του Ζίβκοφ. H κοινωνία μας προχώρησε χωρίς οι
πολιτικοί να την ακολουθήσουν. Όλα τα λάθη ρίχτηκαν στο κεφάλι του παππού και
στη διακυβέρνησή του. Και μετά ακολούθησε η ιδιωτικοποίηση χωρίς διαφάνεια.
Έκλεισαν εργοστάσια. H Βουλγαρία έχασε αγορές.

Λέτε ότι υπήρξε αυτή η σύγκρουση Μόσχας – Σόφιας. Μα, εμείς στην Ελλάδα
ξέραμε πως ό,τι κάνατε γινόταν πάντα σε συμφωνία με την ΕΣΣΔ…

H ΕΣΣΔ σαμποτάρισε τον Ζίβκοφ. Σκεφθείτε και το κλίμα, τι γινόταν στο
ανατολικό στρατόπεδο. Έπαιξε τον ρόλο της και η Αμερική… Είναι θέματα που
θέλουν μεγάλη συζήτηση.

«Τον είχαν υπό διωγμό»

Bλέπω μία μελαγχολία και μία πίκρα στο πρόσωπό σας… Τι φταίει; Τραβήξατε
και τις δυσκολίες με τον παππού σας…

Μέχρι το ’97 βρισκόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό και φυλάκιση. Τον είχαν υπό
διωγμόν. Δεν ήταν και μικρή υπόθεση αυτή. Τον κατηγόρησαν ακόμα και για
διαμερίσματα που έδωσε σε φτωχούς! Μετά αθωώθηκε.

H χώρα πλέον ανήκει στο ΝΑΤΟ. Στείλατε και 500 στρατιώτες στο Ιράκ. Τι
καινούργιο μπορείτε πλέον να κάνετε εσείς οι σοσιαλιστές;

Ο στρατός πρέπει να γυρίσει αμέσως πίσω από το Ιράκ, αυτή είναι η θέση των
σοσιαλιστών. Καλώς ή κακώς η Βουλγαρία είναι μέλος του ΝΑΤΟ.

Καλώς ή κακώς;

Ας περιορισθούμε σ’ αυτό. Και να δούμε τι καλό μπορούμε να κάνουμε αν έρθουμε
στην εξουσία… H Βουλγαρία ετοιμάζεται – καλώς ή κακώς – να ενταχθεί στην
E.E.

Είστε πολύ διάσημη στη δουλειά σας… Πώς τα καταφέρνετε και στην πολιτική
και στη μόδα;

Με πολύ τρέξιμο ανάμεσα στο γραφείο και στη Βουλή. Εργάσθηκα και ως βοηθός στο
Πανεπιστήμιο στην έδρα της Ιστορίας του Πολιτισμού. Αλλά μου άρεσε και η μόδα,
κυρίως ο σχεδιασμός της. Δεκατέσσερα χρόνια δουλεύω σ’ αυτό τον τομέα. Και
ομολογώ ότι στη μόδα τα βρίσκω πιο εύκολα.