Δεν είναι πια εδώ ο γραμματέας του ΠAΣOK!

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος διαζυγίου περιλαμβάνει, όπως είναι φυσικό,
πολλά στάδια. Από τον κανόνα αυτό δεν ξέφυγε ούτε το διαζύγιο του Γιώργου
Παπανδρέου με τον Μιχ. Χρυσοχοΐδη. Τόσο, που η προχθεσινή αφαίρεση από τον
μέχρι πρότινος γραμματέα του ΠΑΣΟΚ της ευθύνης του συντονισμού των κλιμακίων
του προσυνεδριακού διαλόγου του κόμματος να μην προκαλεί την παραμικρή έκπληξη
σε όσους γνωρίζουν τα πρόσωπα και τις καταστάσεις στη Χαριλάου Τρικούπη.

Οι πρώτοι τριγμοί στις σχέσεις του Γιώργου Παπανδρέου με τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη χρονολογούνται από την προεκλογική συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλονίκη ενώ αργότερα πολλές «αναφορές» στελεχών δηλητηρίασαν το κλίμα στις μεταξύ τους σχέσεις και ενίσχυσαν την καχυποψία

Είναι δύσκολο – λένε στελέχη του κόμματος – να περιγράψει κανείς με μια φράση
τι είναι εκείνο που μέτρησε περισσότερο σ’ αυτό το διαζύγιο, όπου
πρωταγωνιστές είναι δύο άνθρωποι που τους ενώνει κάτι κοινό: και οι δύο
αποτελούν προσωπικές επιλογές του K. Σημίτη. Εκείνος τους όρισε, αδιαφορώντας
για τις αντιδράσεις – και επί της ουσίας και επί της διαδικασίας. Ωστόσο, όπως
λένε στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, ο πρώην πρωθυπουργός απέφυγε συστηματικά
να παρέμβει στις σχέσεις των δύο επιλογών του.

Διακριτική στήριξη. H διακριτική, μάλιστα, στήριξη που – όπως λένε τα
ίδια στελέχη – πρόσφερε στον κ. Χρυσοχοΐδη, καλώντας τον πού και πού σε μια
προσπάθεια αναβίωσης του περίφημου «πρωινού καφέ» των ημερών του, δεν είχε τα
αναμενόμενα αποτελέσματα. Αντί να μειωθεί το χάσμα μεταξύ Παπανδρέου και
Χρυσοχοΐδη, διευρύνθηκε. Μετά ήρθαν κι εκείνα τα αμφίσημα που έλεγε εδώ κι
εκεί ο κ. Χρυσοχοΐδης, όπως το «ο γραμματέας είναι εδώ» ή το «εμείς είμαστε
γεφυροποιοί τού πριν με το μετά», που έκαναν το χάσμα χάος. Τι σήμαιναν αυτές
οι δηλώσεις του κ. Χρυσοχοΐδη; ρωτούσαν στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Ότι αμφισβητείται η
πρόθεση του προέδρου Γ. Παπανδρέου για κατάργηση της θέσης του γραμματέα; Και
η πρόθεσή του να ρίξει «γέφυρες» ανάμεσα στο «πριν» και το «μετά» τι σημαίνει;
Ότι έχουν προφανώς δίκιο όσοι – εκ του σημιτικού μπλοκ – υποστηρίζουν ότι ο Γ.
Παπανδρέου δεν υιοθετεί και δεν υπερασπίζεται το έργο των κυβερνήσεων Σημίτη.

H ευθύνη για τον διάλογο. Αυτά, συν το γεγονός ότι όντως ο
προσυνεδριακός διάλογος – σύμφωνα με πηγές της Χαριλάου Τρικούπη – δεν πάει
καθόλου καλά, ήταν που οδήγησε τον Γιώργο Παπανδρέου να ορίσει τον στενό
συνεργάτη του Θανάση Τσούρα υπεύθυνο για τα κλιμάκια των στελεχών που οργώνουν
την περιφέρεια προς άγραν πολιτών διατεθειμένων να ακούσουν το ΠΑΣΟΚ και να
διαλεγούν μαζί του. Άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν ωστόσο ότι «δεν έχει
ευθύνη ο Μιχ. Χρυσοχοΐδης για τον διάλογο που δεν περπατάει». Έχει
χρησιμοποιήσει όλα τα στελέχη, πρωτοκλασάτα και μη, κατήρτισε, σε συνεννόηση
μαζί τους, τις αποστολές, κι αν το εγχείρημα δεν αποδίδει αυτό οφείλεται πρώτα
και κύρια – λένε τα στελέχη αυτά – στο γεγονός ότι η κοινωνία «δεν είναι
έτοιμη ακόμη να ακούσει το ΠΑΣΟΚ».

Τότε, τι ήταν εκείνο που οδήγησε τον κ. Παπανδρέου στην απόφαση της αποπομπής
του κ. Χρυσοχοΐδη από τη θέση του επικεφαλής – συντονιστή των κλιμακίων; Πολλά
και διάφορα.

Ήδη από την προεκλογική περίοδο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άκουγε τους συνεργάτες
του να του λένε ότι «ο γραμματέας δεν βοηθάει όσο πρέπει», ενώ πολλοί ήσαν
αυτοί που επέρριπταν ευθύνες στον γραμματέα για την παντελή – όπως υποστήριζαν
– απουσία του, από την οργάνωση της συγκέντρωσης στη Θεσσαλονίκη, που τότε
εθεωρείτο σταθμός για την πορεία του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές. Απουσία – που όπως
λένε τα ίδια στελέχη – είχε προκαλέσει την έντονη δυσφορία του προέδρου του
ΠΑΣΟΚ.

Οι «αναφορές» που… ξεχείλισαν το ποτήρι

Μετά τις εκλογές, ο κ. Παπανδρέου δεχόταν κάθε τόσο «αναφορές» για τον
γραμματέα ότι «κάνει αυτό» ή «δεν κάνει, ενώ έπρεπε, εκείνο». Μόλις προχθές
του επισήμαναν ότι ο κ. Χρυσοχοΐδης, μιλώντας σε ημερίδα του ΙΣΤΑΜΕ για τα
ελληνικά Πανεπιστήμια, είπε ξεκινώντας την ομιλία του: «Κατά τη γνώμη μου, το
κυριότερο πρόβλημα της παιδείας μας υπήρξε η ευκαιριακή αντιμετώπιση, η
συσσώρευση αποσπασματικών λύσεων, η απουσία μακροπρόθεσμων στόχων και
προγραμματισμού, τελικά η έλλειψη μιας μακρόπνοης στρατηγικής». Αναφορά εύκολα
παρεξηγήσιμη. Διότι μπορεί οι τελευταίοι υπουργοί Παιδείας και άρα υπεύθυνοι
για όλα αυτά να ήταν ο Π. Ευθυμίου και ο Γ. Αρσένης, αλλά πριν από αυτούς είχε
χρηματίσει υπουργός Παιδείας και ο Γ. Παπανδρέου…

Πόσες από αυτές τις «αναφορές» είναι πραγματικές, είναι δύσκολο να πει κανείς.
Το βέβαιο είναι – λένε στελέχη που γνωρίζουν πώς σκέφτεται ο κ. Παπανδρέου –
ότι δηλητηρίασαν το κλίμα στις μεταξύ τους σχέσεις και ενίσχυσαν την
καχυποψία. H δε σταγόνα που, όπως λέγεται, έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει,
θεωρείται από πολλούς το περιστατικό που συνέβη προ δύο εβδομάδων. Ήταν –
υποστηρίζουν – οι διαρροές στον Τύπο, που έγιναν έπειτα από μια μυστική
σύσκεψη για τις εξεταστικές με τη συμμετοχή των πρώην υπουργών A.
Τσοχατζόπουλου και Γ. Παπαντωνίου. Οι διαρροές προκάλεσαν την έντονη δυσφορία
του κ. Παπανδρέου. Στην επόμενη συνεδρίαση των συντονιστών υπό τον κ.
Παπανδρέου, μάλιστα, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος X. Καστανίδης επισήμανε με
καυστικό τρόπο τη διαρροή. Και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άδραξε την ευκαιρία για να
προειδοποιήσει ότι αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα αναγκαστεί να περιορίσει
τον κύκλο των συνομιλητών του «και μετά θα του λένε ότι εγκαθιστά ένα
αρχηγικού τύπου κόμμα, χωρίς δημοκρατικές διαδικασίες». Πρώτος «ύποπτος» για
τη διαρροή θεωρήθηκε τότε – λένε στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη -, χωρίς
αποδείξεις πάντως, ο κ. Χρυσοχοΐδης.

Χθες, με τη γνωστοποίηση της είδησης για την αντικατάστασή του, ο κ.
Χρυσοχοΐδης υπενθύμισε «ότι διατηρεί τον συντονισμό της διοργάνωσης του
Συνεδρίου». Στελέχη του ΠΑΣΟΚ έλεγαν ωστόσο με νόημα ότι την πραγματική ευθύνη
της διοργάνωσης την έχει ο Ροβέρτος Σπυρόπουλος, εσχάτως από τους πιο στενούς
συνεργάτες του κ. Παπανδρέου. Όπως έλεγαν, επίσης με νόημα, ότι «ο γραμματέας
δεν είναι πια εδώ».