Unilever: τρόφιμα… υψηλής τεχνολογίας

Στο κέντρο ερευνών της Unilever, στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, απασχολούνται 450 επιστήμονες, γιατροί, ψυχολόγοι και – φυσικά – σεφ

Ο δόκτωρ Leendert Wesdrop ενδιαφέρεται για το κέτσαπ περισσότερο από έναν
συνηθισμένο καταναλωτή χάμπουργκερ. Είναι χημικός μηχανικός, ολλανδικής
καταγωγής, και ειδικεύεται στη μαργαρίνη και άλλα παρόμοια σκευάσματα. Ο
Wesdrop είναι επικεφαλής του τμήματος ανάπτυξης στο κέντρο έρευνας και
ανάπτυξης τροφίμων της Unilever στο Ρότερνταμ. Το τμήμα του, λέει ο Wesdrop,
χρησιμοποιεί σήμερα ένζυμα που βρίσκονται στις ντομάτες, για να βελτιώσει
ακόμη περισσότερο τη γεύση και να αυξήσει τα θρεπτικά συστατικά του κέτσαπ
Hellmann’s, που είναι ένα από τα πιο γνωστά προϊόντα της Unilever. Ο 44 χρονος
επιστήμονας χαρακτηρίζει το νέο προϊόν «φανταστικό». Τώρα, το επόμενο βήμα
είναι να βρεθεί τρόπος ώστε η εταιρεία να παράγει το νέο προϊόν με χαμηλό
κόστος.

Μεγάλος ανταγωνισμός

H Unilever δεν έχει καιρό για χάσιμο. Τον Σεπτέμβριο οι επικεφαλής της
αγγλοολλανδικής εταιρείας κολοσσού (με πωλήσεις 48 δισ. δολαρίων το 2003)
μείωσαν τις προβλέπεις για ανάπτυξη, από διψήφιο σε μονοψήφιο ποσοστό. Το 56%
των εσόδων της εταιρείας προέρχεται από το τμήμα τροφίμων και, όπως οι μεγάλοι
της αντίπαλοι (η Kraft, η Nestle και η Danone), η Unilever δεν έχει την
ευχέρεια να αυξάνει τις τιμές των προϊόντων της περισσότερο από 1% τον χρόνο.
Αυτό οφείλεται στον πολύ μεγάλο ανταγωνισμό που υπάρχει στα μεγάλα σούπερ
μάρκετ, τα οποία ρίχνουν πολύ τις τιμές, αλλά και στον ανταγωνισμό μεταξύ των
ίδιων των εταιρειών.

Οι εταιρείες τροφίμων έχουν πληγεί, επίσης, από τα διαρκώς αυξανόμενα
κρούσματα παχυσαρκίας. Αν η βιομηχανία δεν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο
παράγει τρόφιμα, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές δείχνουν διατεθειμένες να
επιβάλουν πρόσθετους φόρους στα τρόφιμα που θεωρούνται ανθυγιεινά, αλλά και
σημαντικούς περιορισμούς στη διαφήμιση και την προώθησή τους.

H τεχνολογία

H τεχνολογία είναι καθοριστικός παράγων για την ανάπτυξη και τη βελτίωση
προϊόντων. Ένα παράδειγμα είναι τα ψάρια: Στη Βρετανία τα ψάρια είναι
διαθέσιμα σε μεγάλες ποσότητες και έχουν, ως γνωστόν, πολλά θρεπτικά
συστατικά, αλλά τα παιδιά τα αποφεύγουν, επειδή δεν τους αρέσει η μυρωδιά
τους. H Unilever, λοιπόν, πήρε τα ψάρια, τα έκοψε σε μικρά κομμάτια ώστε τα
παιδιά να μπορούν να τα πιάνουν με το χέρι και τα κάλυψε με τριμμένη φρυγανιά.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία των στικ ψαριών που πωλούνται στα σούπερ
μάρκετ.

Ακόμη, έπειτα από απαίτηση των ολλανδικών ιατρικών συλλόγων, η Unilever άρχισε
να ψάχνει για εναλλακτικές λύσεις στην παραγωγή βουτύρου. Ύστερα από πέντε
χρόνια ερευνών, η εταιρεία βρήκε τη λύση: Πρόσθεσε μια μικρή ποσότητα
συγκεκριμένου λίπους στο φυτικό λάδι, ώστε αυτό να στερεοποιηθεί και να
αποκτήσει τη μορφή του βουτύρου. Το προϊόν ονομάστηκε Becel και κάνει τζίρο
ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων στις αγορές όλου του κόσμου.

Το κέντρο ερευνών

Το ένα τρίτο των τροφίμων της Unilever προέρχεται από το κέντρο ερευνών του
Wesdrop, στο οποίο απασχολούνται 450 επιστήμονες, γιατροί, ψυχολόγοι και –
φυσικά – σεφ. Όλοι αυτοί έχουν στη διάθεσή τους προηγμένο τεχνολογικό
εξοπλισμό, από μικροσκόπια και φασματογράφους μέχρι βιομηχανικούς φούρνους,
και ερευνούν σημαντικά χαρακτηριστικά των τροφίμων, όπως είναι η γεύση, η υφή
κ.ά. Τα θέματα που τους απασχολούν είναι πολλά: Πώς μπορεί να κάνει κάποιος τα
παιδιά στη Σκωτία να τρώνε περισσότερα λαχανικά; Μπορεί να βελτιωθεί η γεύση
της μαγιονέζας με χαμηλά λιπαρά;

Πολλές φορές, απαιτούνται χρόνια ερευνών για να κερδίσει μια εταιρεία την
κούρσα του ανταγωνισμού. Ο Wesdrop λέει ότι η Unilever παρακολουθεί στενά τη
Nestle, που είναι η μεγαλύτερη εταιρεία τροφίμων στον κόσμο, στην προσπάθειά
της να βελτιώσει τα προϊόντα της. Όταν μια εταιρεία παράγει ένα προϊόν με τη
χρήση δικής της τεχνολογίας, το πατεντάρει για κάποια χρόνια. Μόλις λήξει η
πατέντα, όμως, οι ανταγωνιστές ρίχνουν στην αγορά τα δικά τους σχετικά
προϊόντα.

Τώρα στη μάχη κατά της παχυσαρκίας

Το νέο μεγάλο στοίχημα για την Unilever, όπως και για τους ανταγωνιστές της,
είναι να αντιμετωπίσουν τη μεγάλη έκταση που έχει πάρει το θέμα της
παχυσαρκίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Οι περισσότερες εταιρείες διοχετεύουν, πλέον,
μεγάλα ποσά του προϋπολογισμού τους στην παραγωγή προϊόντων με θρεπτικά
συστατικά, που θα είναι πιο υγιεινά για τους καταναλωτές.

Γενικότερα, η τεχνολογία προσφέρει στις εταιρείες του κλάδου των τροφίμων
ευκαιρίες για μεγάλα κέρδη. Για παράδειγμα, το τμήμα του Wesdrop ερευνούσε επί
πέντε ολόκληρα χρόνια πώς μπορεί το παγωτό να γίνει πιο κρεμώδες. Τελικά,
βρήκε λύσεις στην παραγωγή για να το πετύχει. Χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια για
να αναπτυχθεί η τεχνολογία που θα επέτρεπε τη μαζική παραγωγή του παγωτού
αυτού, που σήμερα έχει την ονομασία Breyers. Το αποτέλεσμα ήταν αύξηση των
πωλήσεων στην αγορά των ΗΠΑ, από 2% σε 9% ετησίως. «Τώρα οι ανταγωνιστές μάς
αντιγράφουν», λέει ο Wesdrop, επικεφαλής ανάπτυξης τροφίμων της Unilever.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ