Έρχονται μεγάλες αυξήσεις στα τιμολόγια του ρεύματος

Ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα θα πληρώνουν, τα αμέσως επόμενα χρόνια, τα ελληνικά
νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, σε ένα περιβάλλον στο οποίο η δυναμικότητα του
συστήματος ηλεκτροδότησης της χώρας εκτιμάται ότι θα κινείται σε οριακά
επίπεδα σε σχέση με τις ανάγκες. Δεν είναι, όμως, μόνο το ηλεκτρικό ρεύμα που
θα γίνει ακριβότερο. H ελληνική οικονομία και οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν
να πληρώνουν ακριβά για το σύνολο των ενεργειακών αναγκών τους, αφενός επειδή,
όπως εκτιμάται, θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα οι τιμές του πετρελαίου, και
αφετέρου γιατί δεν πρόκειται στο άμεσο μέλλον η Ελλάδα να περιορίσει τη μεγάλη
εξάρτησή της από τον μαύρο χρυσό.

Τιμολόγια… Ευρώπης

Πηγές προσκείμενες στη ΔΕΗ υποστηρίζουν ότι η εταιρεία έχει εξαντλήσει πλέον
τα περιθώρια παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στα σημερινά χαμηλά επίπεδα τιμών και
ότι το προσεχές διάστημα τα τιμολόγιά της θα συγκλίνουν σταδιακά με τον
ευρωπαϊκό μέσο όρο, που είναι κατά πολύ υψηλότερος. Οι ίδιες πηγές
υπογραμμίζουν ότι οι ετήσιες αυξήσεις τις οποίες στο εξής θα ζητεί από την
κυβέρνηση η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, θα υπερβαίνουν σημαντικά τα
επίπεδα του πληθωρισμού, κυρίως λόγω της κατακόρυφης αύξησης του κόστους
παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος. Ενδεικτικό είναι ότι η αύξηση που ζήτησε
φέτος η ΔΕΗ ανέρχεται σε 3,6%, πάνω από τον προβλεπόμενο πληθωρισμό για το
2005.

Οι απαιτήσεις της ΔΕΗ για πιο «τσουχτερά» τιμολόγια τροφοδοτούνται από το
γεγονός ότι το μέχρι σήμερα φθηνό ενεργειακό καύσιμο της εταιρείας – δηλαδή ο
λιγνίτης – γίνεται ολοένα και ακριβότερο. Το «φιλέτο» των αποθεμάτων λιγνίτη
εξαντλείται χρόνο με τον χρόνο και έτσι το κόστος εξόρυξής του αυξάνεται
κατακόρυφα. Παράλληλα, τα προβλήματα που εμφανίζονται κατά καιρούς στα
λιγνιτωρυχεία της εταιρείας πιέζουν το κόστος παραγωγής, καθώς η ΔΕΗ
αναγκαστικά στρέφεται στη χρήση μαζούτ για τη λειτουργία των μονάδων της.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στην Κοζάνη ένα από τα μεγαλύτερα λιγνιτωρυχεία της
χώρας είναι ουσιαστικά ανενεργό εδώ και αρκετούς μήνες, με αποτέλεσμα αυτό το
φθηνό καύσιμο να έχει αντικατασταθεί από το κατά πολύ ακριβότερο πετρέλαιο.

Ο Γ. Παλαιοκρασσάς

Για το «τέλος εποχής» του φθηνού ηλεκτρικού ρεύματος έκανε λόγο πρόσφατα και ο
πρόεδρος της ΔΕΗ, Γιάννης Παλαιοκρασσάς, προετοιμάζοντας το έδαφος για τις
επερχόμενες αυξήσεις στα τιμολόγια, οι οποίες θα καταστήσουν στο μέλλον
ακριβότερο το ηλεκτρικό ρεύμα για τους καταναλωτές. Επικαλούμενος και τις
υποχρεώσεις της ΔΕΗ απέναντι στους μετόχους της, ο κ. Παλαιοκρασσάς είπε ότι
οι σημερινές χαμηλές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα δεν είναι δυνατό να
διατηρηθούν για πολύ, στο πλαίσιο της ενιαίας απελευθερωμένης αγοράς.

Ένας άλλος λόγος που επικαλούνται στη ΔΕΗ για την εφαρμογή ακριβότερης
τιμολογιακής πολιτικής είναι και η λογική του λεγόμενου «εύλογου κέρδους».
Υψηλά ιστάμενες πηγές της εταιρείας αναφέρουν ότι τα σημερινά επίπεδα
κερδοφορίας βρίσκονται πολύ κάτω από το «εύλογο κέρδος», που είναι απαραίτητο
για την άνετη χρηματοδότηση του επενδυτικού προγράμματος της ΔΕΗ, όπως και για
την ελκυστικότητα της μετοχής της. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι για να βρεθεί
η κερδοφορία της εταιρείας κοντά στον στόχο του «εύλογου κέρδους», πρέπει τα
τιμολόγιά της να είναι αυξημένα τουλάχιστον κατά 10% σε σύγκριση με τα
σημερινά.

Οριακή επάρκεια

Την ίδια στιγμή – και παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις αρμοδίων κυβερνητικών
παραγόντων – το σύστημα τροφοδότησης με ηλεκτρική ενέργεια φαίνεται ότι
βρίσκεται σε οριακά επίπεδα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου
Ανάπτυξης, της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (PAE), αλλά και της ίδιας της ΔΕΗ,
η ετήσια αύξηση στη ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος τα επόμενα χρόνια θα είναι γύρω
στο 4%, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε χρόνο η ισχύς του εγκατεστημένου
συστήματος της Ελλάδας θα πρέπει να ενισχύεται περίπου κατά 380 μεγαβάτ ή κατά
μία νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα και ενώ το διαθέσιμο
παραγωγικό δυναμικό της χώρας υπολογίζεται γύρω στα 10.000 μεγαβάτ, για το
2004 το έλλειμμα στην επάρκεια ηλεκτρικού ρεύματος ήταν 400 μεγαβάτ (σύμφωνα
με την Ένωση Ευρωπαϊκών Δικτύων Ηλεκτρικού Ρεύματος).

«Ανάσα» στο πρόβλημα της επάρκειας θα δώσει η νέα μονάδα των ΕΛΠΕ στη
Θεσσαλονίκη, ισχύος 400 μεγαβάτ, αλλά κορυφαία στελέχη της ενεργειακής αγοράς
εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσον θα είναι έτοιμη να
λειτουργήσει το φθινόπωρο του 2005. Σε περίπτωση που δεν είναι έτοιμη στην ώρα
της, από το 2005 (οπότε, όπως αναφέρθηκε, θα υπάρξει αύξηση της κατανάλωσης)
θα έχουμε έλλειμμα γύρω στα 800 μεγαβάτ – γι’ αυτό, δικαίως χαρακτηρίζεται
πολύ δύσκολη χρονιά. Από το 2006, ακόμη και με την προσθήκη της μονάδας των
ΕΛΠΕ στο σύστημα, το έλλειμμα των 800 μεγαβάτ θα συνεχίσει να υφίσταται, αφού
η ζήτηση θα συνεχίσει να αυξάνεται τουλάχιστον κατά 4% ετησίως. Το ίδιο
πρόβλημα θα αντιμετωπίσει η χώρα και το 2007, παρότι από το τέλος του 2006 θα
είναι έτοιμη η νέα μονάδα της ΔΕΗ στο Λαύριο.

Σχέδιο περικοπών ηλεκτροδότησης για τον φόβο μπλακ-άουτ

Παρά τη θεωρητική επάρκεια ηλεκτρικού ρεύματος, τόσο στο υπουργείο Ανάπτυξης
όσο και σε άλλους αρμόδιους κρατικούς φορείς «κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα»
και επεξεργάζονται μέτρα έκτακτης ανάγκης: από διακοπές σε μεγάλους
βιομηχανικούς πελάτες και περικοπές στην ηλεκτροδότηση κατά τις ώρες αιχμής,
μέχρι διακοπές σε ορυχεία της ΔΕΗ, αρδευτικά έργα και μεγάλα κλιματιστικά.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΔΕΗ, μόνο από τις περικοπές ρεύματος σε αγροτικές
δραστηριότητες κατά τις μεσημβρινές ώρες μπορεί να εξοικονομηθούν 500 μεγαβάτ,
άλλα 100 μεγαβάτ από περικοπές στη λειτουργία των λιγνιτωρυχείων και ακόμη 100
μεγαβάτ από περικοπές στη λειτουργία ενεργοβόρων βιομηχανικών μονάδων.

Ακόμη και στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού παραδέχονται ότι οι εφεδρείες του
συστήματος ηλεκτροδότησης της χώρας είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι «σε κανένα μέρος του κόσμου δεν υπάρχει
απόλυτη αξιοπιστία του συστήματος». Μάλιστα, από πηγές της ΔΕΗ επισημαίνεται
ότι για την απόλυτη εξασφάλιση της χώρας από τον κίνδυνο μπλακ-άουτ, θα έπρεπε
το παραγωγικό δυναμικό της εταιρείας να είναι ενισχυμένο τουλάχιστον με δυο –
τρεις επιπλέον θερμοηλεκτρικές μονάδες, συνολικής ισχύος 1.000 – 1.200
μεγαβάτ.

Μια τέτοια διάταξη παραγωγικού δυναμικού της ΔΕΗ, ωστόσο, θα είχε αποτέλεσμα –
συνεχίζουν οι ίδιες πηγές – την εκτίναξη των τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος σε
ποσοστό άνω του 10% (!), καθώς το κόστος κατασκευής μιας μονάδας 400 μεγαβάτ
εκτιμάται σε 250 εκατ. ευρώ, ενώ σε αυτό πρέπει να προστεθεί και το κόστος
συντήρησής της.