H σύγχρονη τέχνη εισβάλλει με… μετάξι στο «Mοναστήρι των Kορδελίων»

H εγκατάσταση της Annette Messager στο «Μοναστήρι των Κορδελίων»

Μπορεί μια εικαστική δημιουργός να αναδιαμορφώσει τον μύθο ενός χώρου
μέσα από μια νέα ποιητική ματιά; Στην περίπτωση της διάσημης Γαλλίδας
καλλιτέχνιδος και σε μία πόλη όπως το Παρίσι, όλα είναι δυνατά. Ο λόγος για
την πρωτότυπη καλλιτεχνική πρόταση της Annette Messager που στεγάζεται στον
μυστηριακό χώρο του «Μοναστηριού των Κορδελίων» (Cordeliers), προσωρινό
«παράρτημα» του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης του Παρισιού, κλειστού λόγω
επισκευών.

Πρόκειται για μία φανταστική εγκατάσταση η οποία πραγματεύεται ποιητικές
σκέψεις και προβληματισμούς που αφορούν τη ζωή και τη μνήμη ενός χώρου όπου
παρελθόν, παρόν και μέλλον αναμειγνύονται κάτω από ένα καινούργιο εικαστικό
πρίσμα.

Μέσα σε μία ήδη εντυπωσιακή αίθουσα γεμάτη μεσαιωνικές μνήμες, ένα τεράστιο
μαύρο μεταξωτό ύφασμα, αριστοτεχνικά τοποθετημένο, «φουσκώνει» και ανεμίζει
κατά μήκος, με τη βοήθεια τεχνητού αέρα. Κάτω απ’ αυτό, εμφανίζονται μυστήρια
ετερόκλητα αντικείμενα που ανήκουν στην καλλιτέχνιδα, ως σημαντικά στοιχεία
του ενιαίου έργου: υβρίδια σώματα, δίχτυα, κουβάρια από μαλλί, κομμάτια από
υφασμάτινα ζωάκια δημιουργούν ένα είδος «εξορκισμού» στη μνήμη του χώρου.
Φωτισμένα με κρυφούς προβολείς, αντανακλούν πολύχρωμους ιριδισμούς σε μπλε,
κόκκινους και πράσινους τόνους, που προσπαθεί κανείς να ανακαλύψει κάτω από το
μαύρο ύφασμα που τα καλύπτει. Εδώ, σύμφωνα με τον θρύλο, ενταφιάστηκε ο
Νοστράδαμος και εκτέθηκε το σώμα του Marat μετά τη δολοφονία του. Με όλη την
ελευθερία και τη λεπτή ειρωνική απόσταση που χαρακτηρίζει το έργο της, η
Annette Messager μας μεταφέρει σε ένα «δίκτυο» πολλαπλών ερμηνειών, γεμάτο
συμβολισμούς.

«Το Μοναστήρι μού έδωσε την επιθυμία να καλύψω ένα μέρος, του οποίου το
παρελθόν υπήρξε θρησκευτικό, επαναστατικό και δημόσιο», λέει η ίδια. «Το να
καλύπτεις έναν χώρο, είναι σαν να “μπλοκάρεις” ή να κρύβεις κάτι που δεν
λέγεται». Την ίδια στιγμή, το μαύρο πέπλο συνδέεται με έννοιες που αφορούν την
κίνηση, την οποία υπαγορεύει το μηχάνημα του τεχνητού αέρα· μέσα σε έναν
ευρύτερο μεταφορικό συσχετισμό με την καλλιτεχνική δημιουργία, ο τεχνητός
αέρας είναι πηγή πολλαπλών προβληματισμών και «μεταπτώσεων», αλλά επίσης
κίνητρο μιας ουσιαστικής δυναμικής, απαραίτητης για τη δημιουργία του έργου,
που απλώνεται μέσα στην υποβλητική και σκοτεινή μοναστηριακή αίθουσα.

Το αποτέλεσμα καθιστά τον χώρο πιο ενδιαφέροντα προσδίδοντάς του μια
ιερότητα που εμπνέει για διαλογισμό ή μεταφορικούς συλλογισμούς.

Μνήμη του χώρου, ποίηση, μυστήριο. H δημιουργός «εκμεταλλεύεται» την ιστορία
ενός χώρου για να την επαναπροσδιορίσει καλλιτεχνικά και να της δώσει μία νέα
διάσταση, μία συναρπαστική conceptual εμπειρία.

H Φοίβη Παρασκευά είναι ιστορικός Τέχνης.