[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΑΠΟ MAKPIA φαντάζει σαν σανίδα σωτηρίας. Και μόλις πλησιάσεις, χάνεται.
Ήταν όραμα; Ή παιχνίδι του νομοθέτη; Ονομάζεται ενδεχόμενος δόλος και τώρα
τελευταία έχει γίνει πολύ δημοφιλής. Πρόκειται για ένα νομικό όρο που, αν
συνοδεύει την αμέλεια, αυτομάτως επιβαρύνει τη θέση του κατηγορουμένου.
Στιγμιαία. Όσο διαρκεί το στάδιο της ανάκρισης. Συνήθως αποδίδεται σε όποιον
δεν εγκληματήσει από πρόθεση, σ’ εκείνον που δεν έχει αποφασίσει να σκοτώσει,
αλλά που δεν είναι και εντελώς άμοιρος ευθυνών. Είτε γιατί υπερφορτώνει το
φορτηγό του, έχοντας επίγνωση του επικείμενου κινδύνου, είτε γιατί το
λεωφορείο του κάνει ταξίδια με τριμμένα ελαστικά, είτε γιατί αφήνει το πλοίο
του ακυβέρνητο, νύχτα με θαλασσοταραχή, είτε ακόμη γιατί χτίζει σπίτια
παραβλέποντας τον αντισεισμικό κανονισμό. Κανείς δεν θέλει να πάρει στον λαιμό
του ανθρώπινες ζωές. Βαθιά μέσα του όμως το φοβάται. Ξέρει ότι ενδέχεται να
συμβεί αφού δεν έχει φροντίσει για το αντίθετο. Σ’ αυτό στηρίζεται ο
ενδεχόμενος δόλος, που μετατρέπει την ανθρωποκτονία από αμέλεια, από
πλημμέλημα (όπως είναι όταν σκοτώσεις με το αυτοκίνητο κάποιον που θα πεταχτεί
ξαφνικά μπροστά σου) σε κακούργημα. Κι ενώ φαίνεται τόσο συγκεκριμένο με την
απλή λογική, το γράμμα του νόμου – επιχειρώντας να τετραγωνίσει τον κύκλο –
προβάλλει ενστάσεις. Δεν απαιτείται – λέει – μόνο πρόβλεψη του κακού, αλλά και
αποδοχή. H πρόβλεψη, εντάξει, είναι δυνατόν να τεκμηριωθεί, αλλά η αποδοχή πώς
θεμελιώνεται; Από μαρτυρικές καταθέσεις; Ποιος μπορεί να πει με το χέρι στην
καρδιά ότι ο κατηγορούμενος καιροφυλακτούσε πότε θα συμβεί το μοιραίο για να
αρχίσει να μετράει πτώματα; Αλλά και αν βρεθεί κάποιος να το ισχυριστεί, ποιος
θα στηρίξει πάνω σε μια τέτοια μαρτυρία την απόφασή του; Ας μην κοροϊδευόμαστε
λοιπόν. Ας καταργηθεί αυτή η διάταξη ώστε να αποφεύγονται τουλάχιστον οι
παραγραφές. Άλλωστε με τη νέα ρύθμιση που προβλέπει την αυστηρότερη τιμωρία
των υπαιτίων πολύνεκρων δυστυχημάτων – έστω και αν η κατηγορία δεν αλλάζει
όνομα και χαρακτήρα (πλημμεληματική ανθρωποκτονία από αμέλεια) γλιτώνουμε από
την υποκρισία και κάθε άλλο… ενδεχόμενο. Ευχόμαστε ωστόσο να μη χρειαστεί να
εφαρμοστεί ποτέ…