Nόμπελ Eιρήνης στην «Πράσινη Kενυάτισσα»

Στην Κενυάτισσα μαχητική οικολόγο Ουανγκάρι Μαατάι, απονεμήθηκε το Νόμπελ
Ειρήνης 2004. H Μαατάι βραβεύτηκε για το έργο της ως επικεφαλής του Κινήματος
της Πράσινης Ζώνης, το οποίο, εδώ και 30 χρόνια ισχυροποιεί τις γυναίκες στην
Κένυα, βελτιώνει το περιβάλλον – στα πλαίσιά του έχουν φυτευθεί περισσότερα
από 30 εκατ. δέντρα – και έμπρακτα πολεμάει τη διαφθορά στην Αφρική.

H νικήτρια του φετινού βραβείου Νόμπελ Ειρήνης είναι η Κενυάτισσα αγωνίστρια για τη δημοκρατία, την ειρήνη, το περιβάλλον και τα δικαιώματα των γυναικών

H Μαατάι είναι αναπληρώτρια υπουργός Περιβάλλοντος της Κένυας και είναι η
πρώτη γυναίκα από την Αφρική που βραβεύεται με το Νόμπελ Ειρήνης από τη
θέσπισή του, πριν από εκατό χρόνια. Μεγάλη έκπληξη προκάλεσε η επιλογή της
Μαατάι από την επιτροπή του βραβείου Νόμπελ, και αυτό διότι έως χθες, φαβορί
εθεωρείτο ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ,
Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι.

Ολόκληρη η διεθνής κοινότητα όμως, αμέσως έσπευσε να αναγνωρίσει πως το Νόμπελ
Ειρήνης δεν θα μπορούσε να απονεμηθεί σε πιο κατάλληλο πρόσωπο: μία ξεχωριστή
πρωτοπόρος που αγωνίστηκε με πάθος, και παρά τις μυριάδες αντιξοότητες, να
κάνει πραγματικότητα στη χώρα της τα παγκόσμια ιδανικά της ειρήνης, της
δημοκρατίας, της ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, εξάλλου, που ο σύζυγος της Γουανγκάρι Μαατάι την
χώρισε τη δεκαετία του ’80, ύστερα από πολλά χρόνια γάμου και τρία παιδιά,
διαμαρτυρόμενος ότι η Μαατάι ήταν «υπερβολικά μορφωμένη, υπερβολικά ισχυρή,
υπερβολικά επιτυχημένη, υπερβολικά ισχυρογνώμων, και αδύνατον να ελεγχθεί».

Το βραβείο. H 64χρονη Μαατάι ίδρυσε το 1977 το Κίνημα της Πράσινης
Ζώνης, το μεγαλύτερο πρόγραμμα δενδροφύτευσης στην Αφρική, που έχει ως στόχο
την προώθηση της βιοποικιλότητας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας για τις
γυναίκες και αναβαθμίζοντας την εικόνα τους στην κοινωνία. Στα πλαίσια του
κινήματος αυτού έχουν φυτευθεί περισσότερα από τριάντα εκατομμύρια δέντρα στην
Κένυα, για να εμποδίζεται η διάβρωση του εδάφους και για να υπάρχουν ξύλα για
τις φωτιές, στις οποίες βασίζονται πολλοί φτωχοί κάτοικοι της Κένυας για το
μαγείρεμα. H δενδροφύτευση έχει πραγματοποιηθεί κυρίως από γυναίκες που
κατοικούν σε χωριά της Κένυας, οι οποίες, μέσω της προστασίας που παρέχουν στο
περιβάλλον τους και μέσω της πληρωμένης απασχόλησής τους για τη δενδροφύτευση,
μπορούν να φροντίζουν καλύτερα τα παιδιά τους και να μεριμνούν για το μέλλον
τους.

«H νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ αποφάσισε να απονείμει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης
2004 στην Ουανγκάρι Μαατάι για τη συμβολή της στην προώθηση της αειφόρου
ανάπτυξης, της δημοκρατίας και της ειρήνης», ανακοίνωσε η Επιτροπή.

Φυλακίστηκε για να μην αποψιλωθεί το δάσος

Από το 1998 έως το 2002, η Μαατάι είχε συλληφθεί και τραυματιστεί πολλές φορές επειδή αντιστάθηκε στην προσπάθεια της κυβέρνησης να αποψιλώσει το κενυατικό δάσος

Γεννημένη το 1940 στο Νιέρι, η «Πράσινη Κενυάτισσα» Ουανγκάρι Μαατάι μπόρεσε,
χάρη στην ιδιαίτερη έφεση που είχε στις σπουδές, να πάει στο Γυμνάσιο – κάτι
ιδιαίτερα σπάνιο για τα κορίτσια των αγροτικών περιοχών της Κένυας – και μετά
να υποβάλει και αίτηση για να πάει σε πανεπιστήμιο στην Αμερική. H Μαατάι πήρε
τελικά το πτυχίο της στη βιολογία από το Κολέγιο Μάουντ Σεντ Σκολάστικα στο
Κάνσας και έλαβε και το μάστερ της από το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπεργκ.

Όμως, δεν επέλεξε να παραμείνει και να εργαστεί στην Αμερική. Όταν επέστρεψε
στην Κένυα, η Ουανγκάρι Μαατάι εργάστηκε στον τομέα της κτηνιατρικής έρευνας
στο Πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι και τελικά, , μπόρεσε να πάρει και το
διδακτορικό της από το Πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι. Πολύ γρήγορα η Μαατάι
ανέβηκε στην ακαδημαϊκή ιεραρχία και έγινε επικεφαλής της Κτηνιατρικής Σχολής
του Πανεπιστημίου. Ήταν η πρώτη γυναίκα που γίνονταν επικεφαλής κάποιας Σχολής
του Πανεπιστημίου.

Τη δεκαετία του ’70 η Μαατάι άρχισε να ασχολείται με τη διοργάνωση
εγχειρημάτων που έδιναν και δουλειά σε φτωχούς ανθρώπους. Σταδιακά αυτό
εξελίχθηκε σε εθνική κενυατική οργάνωση , το Κίνημα της Πράσινης Ζώνης.

Το 1997 η Ουανγκάρι Μαατάι έβαλε υποψηφιότητα για την προεδρία της Κένυας,
αλλά το κόμμα της απέσυρε την υποψηφιότητά της λίγες ημέρες πριν από τις
εκλογές, χωρίς να της πει τίποτε.

Παγκόσμια προβολή απέκτησε η Ουανγκάρι Μαατάι το 1998, όταν ο τότε Κενυάτης
πρόεδρος, Ντάνιελ αραπ Μόι τάχθηκε υπέρ της κατασκευής πολυτελών κατοικιών
μέσα στο δάσος της Κένυας, και εργάτες άρχισαν να αποψιλώνουν εκατοντάδες
στρέμματα δάσους. Το 1991 η Μαατάι συνελήφθη και φυλακίστηκε για την αντίστασή
της σε αυτό το σχέδιο. Απελευθερώθηκε χάρη σε μία εκστρατεία της Διεθνούς
Αμνηστίας. Το 1999 τραυματίστηκε στο κεφάλι, όταν δέχτηκε επίθεση ενώ φύτευε
δέντρα στο Κρατικό Δάσος Καρούρα στο Ναϊρόμπι. Μέσα στα επόμενα χρόνια η
Μαατάι συνελήφθη πολλές φορές από την κυβέρνηση .

Τον Ιανουάριο του 2002 η Ουανγκάρι Μαατάι ανέλαβε τη θέση της επισκέπτριας
καθηγήτριας στο Ινστιτούτο Αειφόρου Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου του Γιέιλ.

Τον Δεκέμβριο του 2002 ο Μουάι Κιμπάμπι νίκησε στις εκλογές τον Ντάνιελ αραπ
Μόι, και η Ουανγκάρι Μαατάι εξελέγη μέλος του Κοινοβουλίου της Κένυας. Ο
Κιμπάμπι αμέσως, τον Ιανουάριο του 2003, διόρισε την Μαατάι αναπληρωτή υπουργό
στο υπουργείο Περιβάλλοντος, Φυσικών Πόρων και Άγριας Ζωής.