H δημοκρατία των τουφεκιών

Ο απερχόμενος πρόεδρος Καρζάι είναι φαβορί των εκλογών που διεξάγονται
σήμερα στο Αφγανιστάν, των πρώτων προεδρικών εκλογών στην ιστορία της χώρας.
Κάπου 42.000 Αφγανοί αστυνομικοί και στρατιώτες, με την κάλυψη 8.000 ανδρών
του ΝΑΤΟ και 18.000 Αμερικανών στρατιωτών, προστατεύουν την εκλογική
διαδικασία. Αλλά τα βίαια επεισόδια είναι καθημερινά. Στο σημερινό Αφγανιστάν,
η μόνη δημοκρατία που έχει «αποκατασταθεί» είναι η δημοκρατία των τουφεκιών.

Γάλλοι στρατιώτες, μέλη της ειρηνευτικής δύναμης του ΝΑΤΟ, περιπολούν στην Καμπούλ

Πουλ-ε-Χούμρι, πρωτεύουσα επαρχίας Μπαγκλάν, 200 χλμ βόρεια της
Καμπούλ: Φιλοξενεί την 20ή μεραρχία του στρατιωτικού διοικητή Μουσταφά, το
τάγμα 902 του Τζαλάλ Μπούσκα και το τάγμα 703 του Αμίρ Γκιουλ. Πρόσφατα, οι
αψιμαχίες της αστυνομίας με τους στρατιώτες της 20ής μεραρχίας έθεσαν το
Πουλ-ε-Χούμρι σε καθεστώς ομηρείας για αρκετές ημέρες. Ο υποδιοικητής της
αστυνομίας, Γκιουλ Μοχαμάντ Μανγκάλ, θέλησε να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής.
Κατέληξε με πρησμένο πρόσωπο και ένα μαυρισμένο μάτι.

Κουντούζ, βορειοανατολικό Αφγανιστάν: Ισχυρός άνδρας της περιοχής είναι
ο «στρατηγός» Νταούντ Χαν, επισήμως διοικητής του 6ου σώματος στρατού. Ετών
τριάντα και κάτι, πρώην σωματοφύλακας του μακαρίτη διοικητή της Βόρειας
Συμμαχίας Αχμέντ Μασούντ, ο Τατζίκος Χαν ελέγχει τέσσερις επαρχίες.
Αντιμετωπίζει ωστόσο δυσκολίες στην επαρχία Τακάρ, όπου οι αλλοτινοί σύμμαχοι
του Μασούντ έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους με τον Ουζμπέκο στρατηγό Αμπντέλ
Ρασίντ Ντοστόμ.

Μαζάρ ε-Σαρίφ, βορειοδυτικό Αφγανιστάν: Ο Τατζίκος στρατηγός Μοχαμάντ
Άτα, πρώην επικεφαλής της 7ης στρατιωτικής μεραρχίας, προήχθη στη θέση του
κυβερνήτη αφού πρώτα έθεσε επί δεκαοκτώ ημέρες σε κατ’ οίκον περιορισμό τον
επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας. Οι άνδρες του τελευταίου είχαν κάνει το
λάθος να σταματήσουν ένα αυτοκίνητο ανθρώπων του Άτα, το οποίο μετέφερε μεγάλη
ποσότητα ναρκωτικών.

Απομεινάρια ενός παρελθόντος που δεν λέει να υποκύψει στο παρόν, οι
πολιτοφυλακές θα έπρεπε κανονικά να έχουν αφοπλιστεί ή, σε ορισμένες
περιπτώσεις, ενσωματωθεί σε έναν νέο εθνικό αφγανικό στρατό (ANA). Προς το
παρόν, όμως, ο ANA αριθμεί λιγότερους από 15.000 άνδρες. Όσο για τον
αφοπλισμό, από τους κύριους στόχους του ΟΗΕ, αν πιστέψουμε τους
ενδιαφερόμενους «στρατιωτικούς διοικητές» τον δέχονται όλοι, υπό τον όρο όμως
να εφαρμοστεί πρώτα το πρόγραμμα στους «άλλους». Μέχρι σήμερα, έχουν
αφοπλιστεί (επισήμως) περίπου 12.000 αξιωματικοί και στρατιώτες σε σύνολο
50.000-100.000. «Όσοι διαταράσσουν τη διαδικασία του αφοπλισμού και
υπονομεύουν την ασφάλεια θα θεωρούνται αποστάτες, αντάρτες και θα τιμωρούνται
αυστηρά», δήλωσε τον περασμένο Αύγουστο ο Χαμίντ Καρζάι. Τραγελαφική
προειδοποίηση αν σκεφτεί κανείς πως το 90% των πολιτοφυλακών έχουν προαχθεί σε
μονάδες του τακτικού στρατού υπό την κηδεμονία του αφγανικού υπουργείου
Άμυνας.

Λαθρεμπόριο. Στόχος των πολέμαρχων είναι, πάνω από όλα, η διατήρηση της
εξουσίας τους και των χρημάτων που τη συνοδεύουν. Ο σκοπός αγιάζει όλα τα
μέσα. Οι περισσότεροι πολέμαρχοι επιδίδονται σε κάθε είδους λαθρεμπόριο, και
ιδιαίτερα στο εμπόριο ναρκωτικών. Πρόσφατα, ο Χαμίντ Καρζάι απεφάνθη ότι «οι
υπάλληλοι της κυβέρνησης που εμπλέκονται στην καλλιέργεια, την προστασία και
το εμπόριο ναρκωτικών πρέπει να εντοπιστούν από τα υπουργεία Εσωτερικών,
Άμυνας και τη Διεύθυνση Εθνικής Ασφάλειας». Είναι, τρόπον τινά, σαν να ζητά
κανείς από τον νονό να καταγγείλει τους μπράβους του.

ΟΙ ΠΟΛΙΤΟΦΥΛΑΚΕΣ

«Ένας αρπάζει ένα χωράφι, άλλος ένα σπίτι»

Εκείνοι που υποφέρουν περισσότερο από τις πολιτοφυλακές είναι ­ ποιοι άλλοι; ­
οι απλοί πολίτες. H αφγανική Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα προσπαθεί να
βοηθήσει, αλλά η δράση της περιορίζεται αναγκαστικά στις καταγγελίες.
«Δεχόμαστε πολλά παράπονα για αυθαιρεσίες ενόπλων», λέει ο Σαμσουντίν Χαμεντί,
εκπρόσωπος της Επιτροπής. «Ο ένας αρπάζει ένα χωράφι, ο άλλος ένα σπίτι. Σε
ένα χωριό, ο στρατιωτικός διοικητής μάζεψε όλες τις εκλογικές κάρτες
διαβεβαιώνοντας τους κατοίκους πως θα ψήφιζε εκείνος για αυτούς».

Σε αυτό το πλαίσιο της δημοκρατίας των τουφεκιών διεξάγονται σήμερα οι
προεδρικές εκλογές. Θα ακολουθήσουν, σε έξι μήνες, κοινοβουλευτικές εκλογές.
Πολλοί φοβούνται πως η απόσταση ανάμεσα στις δύο θα επιτρέψει στους
πολέμαρχους να ενισχύσουν τη θέση τους. «Οι στρατιωτικοί διοικητές δεν έχουν
πρόθεση να παραδώσουν τα όπλα τους πριν από τις εκλογές», λέει ο πρόεδρος της
Επιτροπής Ρασούλ Εχσάν. «Θα ήταν καλύτερα να είχαν διοργανωθεί ταυτόχρονα οι
δύο ψηφοφορίες. Οι άνθρωποι χρειάζονται μια ισχυρή κυβέρνηση το συντομότερο
δυνατό». Μια κυβέρνηση ικανή να τους προσφέρει ασφάλεια και εργασία: αυτή
είναι η πρώτη και κύρια διεκδίκηση των Αφγανών.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη