Προς… νέα κατάργηση οι φόροι υπέρ τρίτων

Την κατάργηση των εκατοντάδων φόρων υπέρ τρίτων προτείνει στην κυβέρνηση η
επιτροπή αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος. Επικαλούμενη την ανάγκη να
απλοποιηθεί το φορολογικό σύστημα, η επιτροπή προτείνει την επανεξέταση και
όλων των φόρων υπέρ τρίτων των οποίων οι πόροι καταλήγουν στα ασφαλιστικά
ταμεία, με ταυτόχρονη αύξηση της κρατικής χρηματοδότησής τους.

Στο πόρισμα της επιτροπής για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος,
υπάρχει σχετικό κεφάλαιο στο οποίο σημειώνεται ότι πρέπει να εξετασθεί η
κατάργηση όλων των φόρων υπέρ τρίτων για λόγους απλοποίησης του φορολογικού
και του ασφαλιστικού συστήματος.

Αναδρομή

Ειδικότερα, στο πόρισμα γίνεται γενικότερη ιστορική αναδρομή στο ζήτημα των
φόρων υπέρ τρίτων, οι οποίοι αποτελούν χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει στο
ελληνικό φορολογικό σύστημα από τα αντίστοιχα συστήματα άλλων χωρών. Δεδομένου
ότι οι φόροι υπέρ τρίτων δεν καταλήγουν στο δημόσιο ταμείο αλλά σε διάφορους
φορείς, δεν ήταν δυνατή η παρακολούθηση τους όσον αφορά τα ακριβή έσοδα αλλά
και τις επιπτώσεις τους στην ελληνική οικονομία. Πάντως, ενδεικτικό της
συμαντικότητάς τους για την οικονομία είναι ότι τα έσοδα τους σύμφωνα, με
εκτιμήσεις ξεπερνούν τα 3 δισ.ευρώ ετησίως.

557 φόροι υπέρ τρίτων

Μια πρώτη καταγραφή των πόρων έγινε στα μέσα της περασμένης δεκαετίας από
ερευνητική ομάδα του Παντείου Πανεπιστημίου. Τι έδειξε; Ούτε λίγο ούτε πολύ,
οι φόροι υπέρ τρίτων ανέρχονται σε 557, οι οποίοι καταλήγουν, μεταξύ των
άλλων, σε ασφαλιστικά ταμεία, συνδικαλιστικά σωματεία και δεκάδες άλλα νομικά
πρόσωπα. Ενδεικτικά, υπάρχουν 30 φόροι υπέρ τρίτων που τα έσοδά τους
καταλήγουν στο Κεντρικό Ταμείο Γεωργίας Κτηνοτροφίας, 24 εισπράττονται υπέρ
του Ταμείου Συντάξεων Νομικών, 21 φόροι εισπράττονται υπέρ του ΟΑΕΔ και 16
υπέρ της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.

Υπάρχουν και επιβλαβείς

Όπως υποστηρίζει η επιτροπή αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος, οι
εκατοντάδες φόροι υπέρ τρίτων κάνουν το σύστημα πολύπλοκο και δαπανηρό στη
συντήρησή του. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι φόροι αυτοί δεν συμβάλλουν στη
διαφάνεια του φορολογικού συστήματος και τη δίκαιη κατανομή των φορολογικών
βαρών, καθώς και ότι αρκετοί από αυτούς τους φόρους είναι επιβλαβείς για την
ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και αυξάνουν σημαντικά τη γραφειοκρατία και
το κόστος, αφού ουσιαστικά αποτελούν έμμεσους φόρους.

Οι προτάσεις

Στο πόρισμα υπενθυμίζονται οι προτάσεις που είχε διατυπώσει πριν από περίπου
τρία χρόνια η επιτροπή Γεωργακόπουλου για την αναμόρφωση του φορολογικού
συστήματος. Οι προτάσεις αυτές ήταν η άμεση κατάργηση όλων των πόρων που έχουν
μικρή απόδοση (ανέρχονται σε 95) και η κατάργηση όλων των πόρων που
επιβάλλονται υπέρ άλλων φορέων, πλην των ασφαλιστικών ταμείων. Επίσης, να
εξετασθεί η κατάργηση και των φόρων που χρηματοδοτούν τα ασφαλιστικά ταμεία,
παράλληλα όμως με το γενικότερο ζήτημα της χρηματοδότησης στην κοινωνική
ασφάλιση.

Πόροι για ταμεία

H νέα επιτροπή για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος προχωρεί μερικά
βήματα ακόμη, προτείνοντας την κατάργηση και των φόρων υπέρ των ασφαλιστικών
ταμείων, με αντικατάσταση όμως της απώλειας πόρων για τα ασφαλιστικά ταμεία
από την αύξηση της επιχορήγησης από τον κρατικό προϋπολογισμό. Συγκεκριμένα, η
επιτροπή επισημαίνει ότι «η εκκρεμότητα που υπάρχει στο ζήτημα της κοινωνικής
ασφάλισης, δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην τη διατήρηση όλων των πόρων υπέρ
τρίτων που υπάρχουν σήμερα υπέρ των ασφαλιστικών ταμείων. Δεδομένου ότι τα
ασφαλιστικά ταμεία χρηματοδοτούνται απευθείας με επιχορήγηση από τον κρατικό
προϋπολογισμό, θα μπορούσε να μελετηθεί η κατάργηση των υφιστάμενων πόρων υπέρ
τρίτων, με αντίστοιχη αύξηση της επιχορήγησης».

Κατάργηση χαρτοσήμου

Εκτός από την κατάργηση των φόρων υπέρ τρίτων, η επιτροπή μελέτης για την
αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος προτείνει και την κατάργηση του
χαρτοσήμου σε όσες συναλλαγές έχει απομείνει, καθώς και την κατάργηση της
αυτοτελούς φορολόγησης προκειμένου όλα τα εισοδήματα να φορολογούνται με βάση
την κλίμακα φορολογίας εισοδήματος.