Πρόσωπα Ένας δημοσιογράφος στα Γκονκούρ

«Από τη Γαλλική Ακαδημία, θα προτιμούσα να γίνω μέλος της Ακαδημίας
Γκονκούρ. Επειδή εκεί κάνουν όλα αυτά που μ’ αρέσουν: διαβάζουν, πίνουν και
τρώνε».

Μπερνάρ Πιβό. «Πιστεύω πως με επέλεξαν για τις υπηρεσίες μου προς τα βιβλία».

Ετσι είχε απαντήσει ο Μπερνάρ Πιβό το 2001, όταν τον ρώτησαν αν θα είναι
υποψήφιος για τη Γαλλική Ακαδημία αφού σταμάτησε την περίφημη τηλεοπτική
εκπομπή του με θέμα τα βιβλία και τίτλο «Bouillon de culture» (Ζωμός
κουλτούρας). «Αστειευόμουν», διευκρινίζει τώρα, χωρίς να κρύβει την
υπερηφάνειά του που μπήκε σ’ αυτή τη λαμπρή παρέα. «Πίστευα πως αυτή η
Ακαδημία μού είναι απαγορευμένη, επειδή δεν είμαι συγγραφέας… Πιστεύω όμως
πως με επέλεξαν για τις υπηρεσίες μου προς τα βιβλία».

Το Γκονκούρ είναι το πιο παλιό και διάσημο γαλλικό λογοτεχνικό βραβείο. Το
έπαθλο είναι συμβολικό, 10 ευρώ, αλλά εξασφαλίζει στον συγγραφέα ότι το βιβλίο
του θα πουλήσει τουλάχιστον 300.000 αντίτυπα. Θεσπίστηκε το 1903 με τη διαθήκη
του συγγραφέα Εντμόν ντε Γκονκούρ, εκτελεστής της οποίας ήταν ο Αλφόνς Ντωντέ.
H Ακαδημία Γκονκούρ που το απονέμει (φέτος στις 8 Νοεμβρίου) αποτελείται από
δέκα μέλη που συναντώνται κάθε πρώτη Τρίτη του μήνα στο σαλόνι τους, στον
πρώτο όροφο του παρισινού εστιατορίου Ντρουάν. Αν κάποιος από τους δέκα
αποχωρήσει ή πεθάνει, ο διάδοχός του επιλέγεται από τους εννέα υπόλοιπους. Στο
εστιατόριο, ο νεοεκλεγείς παίρνει το κουβέρ εκείνου που αντικαθιστά, ενώ στα
μαχαίρια και τα πιρούνια, από επιχρυσωμένο ασήμι, χαράζονται τα ονόματα των
διαδοχικών κατόχων τους.

Ο Πιβό, ο οποίος επελέγη ομόφωνα την Τρίτη ως διάδοχος του Αντρέ Στιλ, είναι ο
πρώτος δημοσιογράφος που συμμετέχει στην Ακαδημία Γκονκούρ. H «Φιγκαρό» εκτιμά
πως η εκλογή του θα δώσει επιπλέον κύρος στο βραβείο, για το οποίο συχνά
διατυπώνονται επικρίσεις ότι είναι «πουλημένο» στους εκδότες. Κι αυτό γιατί ο
Πιβό δεν θεωρείται από το κοινό «άνθρωπος του παλατιού», επειδή και ο ίδιος
δεν θεωρεί τον εαυτό του άνθρωπο των γραμμάτων ­ λέει πως είναι απλώς
λαίμαργος με τις λέξεις και ζογκλέρ των φράσεων. Γεννημένος στη Λυών και γιος
μπακάλη, οι παιδικές και εφηβικές αναμνήσεις του έχουν περισσότερο σχέση με
ποδοσφαιρικά γήπεδα παρά με σχολικά θρανία. Ανέβηκε στο Παρίσι και το 1958
προσελήφθη στο λογοτεχνικό τμήμα της «Φιγκαρό», αλλά η επαρχιακή καταγωγή του
θεωρήθηκε θανάσιμο αμάρτημα όταν συζητήθηκε, το 1973, να του ανατεθεί η
διεύθυνση των πολιτιστικών σελίδων της εφημερίδας. Δεν ήταν αρκετά σικ για τη
θέση αυτή, έτσι κι εκείνος πήγε στην τηλεόραση – όπου φιλοξένησε τον Μαλρώ,
τον Σολζενίτσιν, τον Ναμπόκοφ, τον Μπουκόφσκι, τον Γούντυ Άλλεν. Έφερε ξανά
στη μόδα την ορθογραφία και δημιούργησε το περιοδικό «Lire» («Διαβάζω»). Όπως
σημειώνει η «Φιγκαρό», ο Μπερνάρ Πιβό μπορεί να μην είναι συγγραφέας,
αναρωτιέται όμως κανείς πόσοι συγγραφείς έχουν προσφέρει στη λογοτεχνία τόσες
υπηρεσίες όσες αυτός.