SΟS για τους τετράποδους «Aγίους» των Άλπεων

Το βαρελάκι με το μπράντι ήταν ανέκαθεν μύθος. Ο ηρωισμός τους όμως όχι. Τα
σκυλιά του Αγίου Βερνάρδου φημίζονται για το θάρρος, τη δύναμη, την καλοσύνη
τους. Στον τόπο καταγωγής τους όμως, εκεί από όπου πήραν το όνομά τους, έχουν
πάψει από καιρό να απολαμβάνουν τον σεβασμό που τους αξίζει.

Σκύλος – θρύλος: Θα συνεχίσει να ζει στον Άγιο Βερνάρδο;

Είναι ο στενότερος ευρωπαϊκός εξάδελφος του Θιβετιανού Μαστίφ. Αν πιστέψουμε
τους ειδικούς, τριγυρίζει στις Άλπεις εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Ο
περισσότερος κόσμος το φαντάζεται ως ένα πελώριο σκυλί, με ένα βαρελάκι
μπράντι δεμένο στον λαιμό του, να σώζει τους άτυχους ταξιδιώτες που
παγιδεύονται στο χιόνι και τον πάγο. Το βαρελάκι με το μπράντι μάλλον ήταν μια
καλλιτεχνική εφεύρεση του πρώτου ανθρώπου που ζωγράφισε έναν σκύλο Αγίου
Βερνάρδου επί το έργον. Το ταλέντο της διάσωσης ανθρώπων, ωστόσο, είναι
πραγματικότητα και διήρκεσε επί αιώνες.

Στον Μεγάλο Ξενώνα του Αγίου Βερνάρδου, σε υψόμετρο περίπου 760, καθ’ οδόν
προς το Λευκό Όρος, στα σύνορα της Ελβετίας με την Ιταλία, υπάρχει τόσο η
υψηλότερη εκκλησία όσο και ο υψηλότερος αρχαίος ρωμαϊκός ναός – ή μάλλον τα
απομεινάρια του – στην Ευρώπη. Ο ξενώνας, που ιδρύθηκε και εξακολουθεί να
στελεχώνεται από Αυγουστίνους μοναχούς, υπήρξε επί αιώνες ένα σωτήριο ίδρυμα
σε αυτό το επικίνδυνο σταυροδρόμι στη σκεπή της Ευρώπης. Από τη Διάβαση του
Αγίου Βερνάρδου πέρασαν ο Αννίβας, ο Καρλομάγνος, ο Ναπολέων, ο Σταντάλ…
Προτού διανοίξουν τη σήραγγα, ο πιο γρήγορος δρόμος προς την Ιταλία ήταν
αυτός.

Μπάρι ο Πρώτος

Αν όμως η μοίρα σε οδηγούσε εκεί στα τέλη ή στις αρχές του έτους, οι
πιθανότητες να θαφτείς ζωντανός μέσα σε κάποια χιονοστιβάδα ή απλώς να
υποκύψεις στο κρύο ήταν πολύ μεγάλες, εκτός και εάν ερχόταν να σε σώσει κάποιο
από τα σκυλιά του Αγίου Βερνάρδου, τα οποία ζούσαν μαζί με τους μοναχούς. H
μεγαλύτερη διασημότητα στην ιστορία της συγκεκριμένης ράτσας είναι γνωστή ως
Μπάρι ο Πρώτος. Έζησε πριν από περίπου 200 χρόνια και οι μοναχοί ακόμα
αφηγούνται στους επισκέπτες τα ανδραγαθήματά του: είχε σώσει από το χιόνι 41
ανθρώπους. Από τότε μέχρι πρόσφατα, ο πιο θαρραλέος και ο μεγαλόσωμος σκύλος
στον ξενώνα ονομαζόταν πάντα Μπάρι. Όταν ο σκύλος αυτός, ο οποίος διαθέτει
αξιοθαύμαστη όσφρηση και ακοή – βρίσκει κάποιον ταξιδιώτη αναίσθητο στο χιόνι,
τον καλύπτει ενστικτωδώς με το σώμα του για να αυξήσει τη θερμοκρασία του
σώματός του. Γλείφει επανειλημμένως το πρόσωπό του. Αν έχει και άλλους παρέα,
ένας μένει με το θύμα και οι υπόλοιποι γαβγίζουν δαιμονισμένα, ζητώντας
«βοήθεια». Μόνο που τώρα, τίποτε από αυτά δεν συμβαίνει.

Απροθυμία

Στον ξενώνα έχουν πλέον απομείνει μόνο τέσσερις μοναχοί. Δύσκολο στην εποχή
μας να βρεθούν νεαροί δόκιμοι πρόθυμοι να περάσουν οκτώ μήνες τον χρόνο στην
παγωμένη απομόνωση. Επιπλέον τα σκυλιά έχουν πια υποκατασταθεί από τις
ανθρώπινες εφευρέσεις: τα ελικόπτερα, τους μηχανικούς σκαπανείς, τους
αισθητήρες. Έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια από τότε που οι… Άγιοι Βερνάρδοι
του Αγίου Βερνάρδου επιτέλεσαν την παραδοσιακή αποστολή τους.

Κλεισμένοι σε άσχημα κλουβιά

Ο μόνος λόγος για την παραμονή των σκύλων στο μοναστήρι είναι ότι στην
πραγματικότητα ζούσαν ανέκαθεν εκεί και οι χιλιάδες τουρίστες που συρρέουν
τους θερινούς μήνες περιμένουν να τους βρουν εκεί. Πολλοί πηγαίνουν μόνο για
αυτό, αν και συχνά απογοητεύονται. Οι μοναχοί συγκατοικούν ακόμα με τα σκυλιά,
δηλώνουν ωστόσο πλέον αδυναμία να τα φροντίσουν. Οι άλλοτε άρρηκτοι δεσμοί
μεταξύ τους έχουν πλέον διαρραγεί. Οι σκύλοι είναι κλεισμένοι σε άσχημα
κλουβιά, σε χώρους σαφώς μικρότερους από εκείνους που απολαμβάνουν τα οικόσιτα
σκυλιά Αγίου Βερνάρδου στις πόλεις του κόσμου. Τα δυόμισι κιλά τροφής που
χρειάζονται την ημέρα προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη δυσφορία στους μοναχούς
– και οι δωρεές έχουν πια, όπως οι ίδιοι καταγγέλλουν, σταματήσει. Θλιβερή
κατάληξη. Ας ελπίσουμε πως η έκκληση για χρηματοδότηση που απηύθυναν αυτήν την
εβδομάδα, ώστε να προσλάβουν δύο εκπαιδευτές και να κατασκευάσουν νέα,
αξιοπρεπή καταφύγια για τα σκυλιά, θα βρει ανταπόκριση.