Διαστάσεις Mια μυστική γλώσσα στην υπηρεσία των γυναικών

Πριν από λίγες μέρες έφυγε, πλήρης ημερών, η Γιανγκ Χουανιί. Μαζί της,
εξαφανίστηκε μια αινιγματική γλώσσα που βοήθησε γενιές και γενιές γυναικών να
επικοινωνούν μυστικά μεταξύ τους.

Γιανγκ Χουανιί: η τελευταία γυναίκα που μιλούσε τη νουσού πέθανε στις 20 Σεπτεμβρίου

T’ όνομά της είναι νουσού, που στα κινεζικά σημαίνει «γυναικεία γραφή». Οι
ειδικοί διαφωνούν για το πότε πρωτοεμφανίστηκε. Άλλοι εντοπίζουν τις ρίζες της
στη γλώσσα μιας φυλής που έζησε πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια και
άλλοι υποστηρίζουν ότι τη δημιούργησε ένα έξυπνο κορίτσι από την επαρχία
Τζανγκυόνγκ της Κεντρικής Κίνας, που είχε υποχρεωθεί να γίνει παλλακίδα του
παλατιού και ήθελε να βρει έναν κωδικοποιημένο τρόπο να στέλνει γράμματα στο
σπίτι της. Το βέβαιο είναι ότι έχει βρεθεί ένα νόμισμα που χρονολογείται από
τα μέσα του 19ου αιώνα και φέρει χαρακτήρες αυτής της γραπτής γλώσσας, η οποία
περιλαμβάνει 2.000 χαρακτήρες (έναντι 50.000 χαρακτήρων που περιλαμβάνει το
μανδαρινικό αλφάβητο).

H Γιανγκ άρχισε να μαθαίνει τη νουσού όταν ήταν δέκα ετών. «Ο σκοπός μου ήταν
να συναντιέμαι με τις αδελφές μου και τις φίλες μου και να ανταλλάσσουμε
σκέψεις και σημειώματα», είπε πριν από δύο χρόνια σε μια συνέντευξή της στους
Λος Αντζελες Τάιμς. Το ίδιο έκαναν η μητέρα της και η γιαγιά της, όπως και
όλες οι συνομήλικές τους γυναίκες στην Τζανγκυόνγκ, που ήταν περιορισμένες στο
σπίτι και είχαν βρει αυτόν τον τρόπο για να καταπολεμήσουν τη μοναξιά τους. Σε
μια εποχή όπου οι περισσότερες Κινέζες, νέες και ηλικιωμένες, ήταν αγράμματες
και θεωρούνταν ιδιοκτησία των συζύγων τους και των πατεράδων τους, αυτές οι
γυναίκες κεντούσαν ποιήματα σε μαντήλια ή τα ζωγράφιζαν σε βεντάλιες και τα
έστελναν η μία στην άλλη. Πάντα σε μια γλώσσα που καταλάβαιναν αυτές και
κανένας άλλος.

Ορισμένα κείμενα πραγματεύονταν πολιτικά θέματα: ένα τραγούδι των αρχών του
20ού αιώνα επέκρινε την κυβέρνηση της Κίνας επειδή καλούσε στον στρατό πολλούς
άνδρες. Άλλα είχαν τη μορφή αφιέρωσης σε μια μέλλουσα νύφη από την οικογένειά
της. Όσο περισσότερες γυναίκες αποκτούσαν μόρφωση, τόσο περιοριζόταν η
χρησιμότητα της νουσού. Στη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, την περίοδο
1966-76, οι κομμουνιστικές αρχές της χώρας χαρακτήρισαν αυτή τη γλώσσα
κατάλοιπο της φεουδαρχικής εποχής και ανάγκασαν τις γυναίκες που τη μιλούσαν
να την αποκηρύξουν, ενώ κατέστρεψαν και αρκετά κείμενα. Τα τελευταία χρόνια, η
Γιανγκ ήταν η μοναδική γυναίκα στην Κίνα που μιλούσε τη νουσού. Την καλούσαν
σε διάφορες διεθνείς διασκέψεις και την επισκέπτονταν επιστήμονες και
δημοσιογράφοι απ’ όλο τον κόσμο, που την έβαζαν να τους τραγουδάει σε αυτή την
αινιγματική γλώσσα. H ακριβής της ηλικία ήταν άγνωστη. Στους Λος Αντζελες
Τάιμς, πάντως, είχε πει ότι ήταν 95 ετών. Και για ένα πράγμα ήταν σίγουρη: ότι
δεν υπήρχε πια κανένας λόγος να μαθαίνει μια γυναίκα τη νουσού.