Ο «μαύρος Σεπτέμβρης» του Kαραμανλή

H «μαύρη εβδομάδα» πέρασε στην Ιστορία ως όρος από τον πόλεμο των Μπόερς,
το 1900, και αναφέρεται σε τρεις διαδοχικές και καταστροφικές ήττες που
γνώρισε, μέσα σε δέκα ημέρες, η τότε αλαζονική και πανίσχυρη βρετανική
αυτοκρατορία στο ξεκίνημα του πολέμου που άνοιξε τον 20ό αιώνα. Το δεκαήμερο
που μεσολάβησε από την πτώση του ελικοπτέρου έως την αποπομπή Τσιτουρίδη, θα
καταγραφεί στα χρονικά ως η «μαύρη εβδομάδα» της τρίτης διακυβέρνησης του
τόπου από τη N.Δ.

Μέσα σε λιγότερο από 10 ημέρες, το κεφάλαιο που είχε συσσωρεύσει η κυβέρνηση
Καραμανλή στην – ελέω Ολυμπιακών Αγώνων – παρατεταμένη περίοδο χάριτος
εξανεμίστηκε. H κυβέρνηση έδειξε ανήμπορη να διαχειριστεί την κρίση. Ο
Πρωθυπουργός βρέθηκε από το απυρόβλητο στο στόχαστρο των επικρίσεων, ενώ οι
εφημερίδες της παράταξης έσερναν τον χορό των επιθέσεων στους υπουργούς Άμυνας
Σπ. Σπηλιωτόπουλο και Επικρατείας Θ. Ρουσόπουλο. Το ατόπημα του υπουργού
Αγροτικής Ανάπτυξης Σ. Τσιτουρίδη μπορεί να μην είχε σχέση με την υπόθεση του
ελικοπτέρου, ήταν όμως, όπως παραδέχονται κυβερνητικά στελέχη, «η σταγόνα που
ξεχείλισε το ποτήρι», σε μια περίοδο που η εικόνα την οποία έδινε η κυβέρνηση
ήταν η χειρότερη δυνατή.

Κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν πως ο K. Καραμανλής έσωσε προσωρινά την
παρτίδα και τη δική του αξιοπιστία, αποπέμποντας τον κ. Τσιτουρίδη. H
παραίτησή του και η αντικατάστασή του από τον κ. Μπασιάκο, λένε, εκτόνωσε το
κλίμα και αφαίρεσε επιχειρήματα από όσους ζητούσαν δομικό ανασχηματισμό της
κυβέρνησης. Επιπλέον, προσθέτουν αυτοί οι παράγοντες, η αποπομπή έδωσε και μια
απάντηση σε όσους κατηγορούν τον κ. Καραμανλή ότι είναι άτολμος και επιδιώκει
λύσεις με το μικρότερο δυνατόν πολιτικό κόστος. Οι ίδιες πηγές πάντως
παραδέχονται πως το κλίμα στην κυβέρνηση παραμένει βαρύ, καθώς ο κ. Καραμανλής
επιμένει να μη φανερώνει τις προθέσεις του. H στρατηγική για την επόμενη ημέρα
κάθε άλλο παρά ξεκάθαρη είναι, γεγονός που ανησυχεί τους βουλευτές της N.Δ.,
καθώς η προοπτική βουλευτικών εκλογών με αφορμή τη λήξη της θητείας του κ.
Στεφανόπουλου παραμένει ορατή.

H σύγχυση εντείνεται από το γεγονός πως στο παρασκήνιο μαίνεται ο πόλεμος
ανάμεσα σε κορυφαία κομματικά στελέχη και υπουργούς της κυβέρνησης για την
επιρροή στις αποφάσεις του Πρωθυπουργού. Όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, ο κ.
Καραμανλής έχει γίνει τις τελευταίες ημέρες αποδέκτης αντιφατικών και
αλληλοσυγκρουόμενων εισηγήσεων από το κόμμα, τους στενούς επιτελείς, αλλά και
κορυφαίους υπουργούς του, για το πώς θα πρέπει να πορευθεί στο επόμενο
διάστημα.

H ανώδυνη θεραπεία…

H πρώτη πρόταση υποστηρίζει πως η αποπομπή Τσιτουρίδη ικανοποίησε πλήρως το
δημόσιο αίσθημα και πως η κυβέρνηση θα πρέπει να ξεπεράσει την κρίση,
αναλαμβάνοντας πολιτικές πρωτοβουλίες και στρέφοντας το ενδιαφέρον της κοινής
γνώμης στα μέτωπα της Οικονομίας και της καθημερινότητας. Για τους θιασώτες
της, δεν υπάρχει κανένας λόγος να γίνουν αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα, αφού
αυτό θα επέτεινε μόνο την εικόνα σύγχυσης. Αξίζει να σημειωθεί, πως όλοι οι
επικοινωνιολόγοι με τους οποίους συνεργάζεται το Μαξίμου, συμφωνούν πως τα
προβλήματα θα ξεπεραστούν μόνο με πρωτοβουλίες που θα έχουν ως στόχο την
παραγωγή πολιτικής.

Ταιριάζει στο στυλ του. Όπως λένε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, αυτή η
μάλλον ανώδυνη θεραπεία ταιριάζει και στον Πρωθυπουργό, γιατί δεν προβλέπει
δραστικές αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα και δεν διαταράσσει τις
ενδοκυβερνητικές ισορροπίες. Τα ίδια στελέχη επισημαίνουν, πως η αναβάθμιση
του κ. Μπασιάκου, ενός στενού συνεργάτη του Μιλτιάδη Έβερτ, ήταν το μέγιστο
που μπορούσε να κάνει τη δεδομένη στιγμή ο Πρωθυπουργός για να κλείσει το
σημαντικότερο από τα εσωκομματικά του μέτωπα, χωρίς να φανεί ότι λειτουργεί
υπό πίεση. Πολλοί υπουργοί της κυβέρνησης, όπως π.χ. οι κ.κ. Αλογοσκούφης και
Ρουσόπουλος αλλά και η πλειονότητα των βουλευτών του κόμματος, περιμένουν
πρωτοβουλίες του Πρωθυπουργού σε επίπεδο κυβερνητικού έργου, που θα κάνουν την
κρίση να ξεχαστεί.

Για τα MME. Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, το όπλο που μπορεί να
επιστρατεύσει η κυβέρνηση για να «επιβάλει ησυχία» στα MME, είναι και ο νόμος
για τον βασικό μέτοχο στα MME, ο οποίος θα έρθει τον Οκτώβριο στη Βουλή. Ο
νόμος αυτός, λένε, είναι ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο, με το οποίο η
κυβέρνηση μπορεί να αντιστρέψει το κακό κλίμα στα ηλεκτρονικά MME, εν όψει και
των κρίσιμων – για την Προεδρία της Δημοκρατίας – δημοσκοπήσεων του
Δεκεμβρίου.

… η σκληρή λύση…

H δεύτερη πρόταση που έχει πάντως ο κ. Καραμανλής προβλέπει ακριβώς το
αντίθετο – δηλαδή δομική αλλαγή του κυβερνητικού σχήματος. Οι θιασώτες της
υποστηρίζουν πως αυτό που χρειάζεται είναι ο ορισμός ενός υπουργού υπεύθυνου
για τον συντονισμό της κυβέρνησης (εδώ ακούγεται το όνομα του κ. Δημήτρη
Σιούφα) και παράλληλα, ένας ανασχηματισμός με απομάκρυνση όσων υπουργών έχουν
δημιουργήσει προβλήματα στην κυβέρνηση και μείωση του αριθμού των υφυπουργών.
Τα κυβερνητικά στελέχη που τάσσονται υπέρ αυτής της λύσης θεωρούν πως ο κ.
Καραμανλής μπορεί να την υλοποιήσει άμεσα και να την περάσει στην κοινή γνώμη
όχι ως ανασχηματισμό αλλά ως την υλοποίηση της προεκλογικής εξαγγελίας για
μικρό και ευέλικτο σχήμα: «Ο κ. Καραμανλής κληρονόμησε από τον κ. Σημίτη επτά
Ολυμπιακούς υφυπουργούς», λένε αυτά τα στελέχη και προσθέτουν: «Είναι μια καλή
ευκαιρία να συρρικνώσει το κυβερνητικό σχήμα, απομακρύνοντας υφυπουργούς που
έχουν δημιουργήσει προβλήματα, όπως π.χ. τους κ.κ. Καλό, Νάκο, Γιαννόπουλο και
Μαρκογιαννάκη». Τα ίδια στελέχη πάντως θεωρούν, πως μια τέτοια κίνηση θα
πρέπει να συνοδεύεται από την περικοπή των αρμοδιοτήτων του Θόδωρου
Ρουσόπουλου, ο οποίος θα πρέπει να περιοριστεί στα καθήκοντα του κυβερνητικού
εκπροσώπου.

Τα δραστικά μέτρα. Κορυφαία κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν πως ο κ.
Καραμανλής θα μπορούσε να προχωρήσει σε μια ριζική αναδιάρθρωση της κυβέρνησής
του σε μια στιγμή που ο θόρυβος από τη «μαύρη εβδομάδα» θα έχει κοπάσει και ο
ίδιος θα βρίσκεται θετικά στο επίκεντρο της επικαιρότητας, και εκτιμούν πως
μια τέτοια στιγμή θα μπορούσε να είναι το τριήμερο 26 με 28 Οκτωβρίου. Ωστόσο,
βουλευτές της N.Δ. θεωρούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο μάλλον απίθανο, με δεδομένη
την απέχθεια του Πρωθυπουργού για δραστικές λύσεις, αλλά και τον κίνδυνο ο
«ανασχηματισμός» να απογοητεύσει την κοινή γνώμη και να λειτουργήσει αρνητικά
εν όψει των δημοσκοπήσεων του Δεκεμβρίου: «Αυτά λένε, είναι πολύ περισσότερα
αυγά από όσα μπορεί να σπάσει ο κ. Καραμανλής».

…και το κόμμα

Μια παραλλαγή της δεύτερης πρότασης είναι αυτό που προτείνει η Ρηγίλλης και ο
κ. Μεϊμαράκης, δηλαδή τη δημιουργία ενός συντονιστικού οργάνου και την ενεργή
συμμετοχή του ίδιου και της N.Δ. στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και την
κυβερνητική επικοινωνία. Στη Ρηγίλλης πάντως δεν περιορίζονται εκεί και ζητούν
επιθετική αντιστροφή του κλίματος. «Δεν είναι δυνατόν να αφήνουμε το ΠΑΣΟΚ και
τα πεπραγμένα του είκοσι ετών στο απυρόβλητο και εμείς να βρισκόμαστε μονίμως
στο εδώλιο για τη διακυβέρνηση έξι μηνών», υποστηρίζει κορυφαίο κομματικό
στέλεχος, το οποίο προσθέτει πως ο μόνος τρόπος για να αλλάξει το κλίμα, είναι
να προσπαθήσει η κυβέρνηση να βάλει το ΠΑΣΟΚ στη γωνία, ανοίγοντας φακέλους
για το χρηματιστήριο, τα εξοπλιστικά προγράμματα και ό,τι άλλο υπάρχει στο
κυβερνητικό οπλοστάσιο. Όπως επισημαίνει πάντως κορυφαίος υπουργός της
κυβέρνησης, αυτή η τακτική προϋποθέτει πως ο κ. Καραμανλής θα έχει «ξεγράψει»
τη συναινετική λύση για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, και σ’ αυτό το θέμα ο
Πρωθυπουργός δεν έχει πάρει ακόμα τις αποφάσεις του. Όσο όμως καθυστερεί, η
«μαύρη εβδομάδα» της κυβέρνησής του μπορεί να εξελιχθεί σε μαύρο χειμώνα.

H παραλλαγή Μεϊμαράκη

* Δημιουργία ενός συντονιστικού οργάνου.

* Ενεργό συμμετοχή του ίδιου και της N.Δ. στη διαδικασία λήψης
αποφάσεων και την κυβερνητική επικοινωνία

ΣΕΝΑΡΙΟ 1

* Ανάληψη πρωτοβουλιών

* Καμία αλλαγή στο κυβερνητικό σχήμα

* Να κλείσουν τα εσωκομματικά μέτωπα

* Να «επιβληθεί ησυχία» στα MME με τον νόμο για τον βασικό μέτοχο

ΣΕΝΑΡΙΟ 2

* Αλλαγή του κυβερνητικού σχήματος

* Απομάκρυνση όσων υπουργών έχουν δημιουργήσει προβλήματα στην κυβέρνηση

* Μείωση του αριθμού των υφυπουργών

* Περικοπή των αρμοδιοτήτων του Θόδωρου Ρουσόπουλου