Θερίζουν οι νοσοκομειακές λοιμώξεις στην Eλλάδα

Όταν η 28χρονη Αθηνά έσπασε το χέρι και το πόδι της σε ένα τροχαίο με
μηχανάκι, φαντάσθηκε πως σύντομα θα γινόταν καλά. Ωστόσο δεν είχε υπολογίσει
ένα ανθεκτικό στα αντιβιοτικά μικρόβιο που σήμερα, ένα χρόνο μετά το ατύχημα,
εξακολουθεί να τη στέλνει στο νοσοκομείο.

Το μικρόβιο λέγεται χρυσίζων σταφυλόκοκκος ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη (ο
διεθνής συμβολισμός του είναι MRSA) και τη μόλυνε πέρυσι τον Ιούλιο, όταν
νοσηλευόταν στο νοσοκομείο μετά τις εγχειρήσεις που έκανε για τα κατάγματα και
στις οποίες της τοποθετήθηκαν βίδες και λάμες. Ωστόσο, χρειάσθηκε να περάσουν
δύο μήνες για να εκδηλωθεί για πρώτη φορά η λοίμωξη – με ένα αίσθημα καψίματος
στο χέρι, για το οποίο πήρε αντιβιοτικά που φάνηκε να λύνουν το πρόβλημα.

Ανυπακοή… Τον περασμένο Δεκέμβριο, όμως, η φλεγμονή επανεμφανίσθηκε
και αυτή τη φορά δημιουργήθηκε συρίγγιο. H Αθηνά μπήκε πάλι στο νοσοκομείο,
έγινε καλλιέργεια σε υλικό από το συρίγγιο και εντοπίσθηκε ο σταφυλόκοκκος. H
συμβουλή των γιατρών ήταν να πάρει αντιβιοτικά για τουλάχιστον ένα τρίμηνο,
μέχρι να μπορέσει ο ορθοπεδικός να της αφαιρέσει τις βίδες και τις λάμες από
το χέρι, διότι όσο υπήρχαν ήταν αδύνατον να γίνει πλήρης θεραπεία. Δυστυχώς,
εκείνη «έκοψε» τα αντιβιοτικά στον ένα μήνα χωρίς να ρωτήσει τους γιατρούς και
στις αρχές του εφετινού Αυγούστου η φλεγμονή υποτροπίασε και ξαναμπήκε στο
νοσοκομείο. Τώρα, περιμένει τον ορθοπεδικό να τη χειρουργήσει για να απαλλαγεί
οριστικά από τον σταφυλόκοκκο.

Περιστατικά σαν κι αυτό φαίνεται πως είναι αρκετά συνηθισμένα στα ελληνικά
νοσοκομεία. Στην πραγματικότητα, «η χώρα μας έχει το υψηλότερο ποσοστό
νοσοκομειακών λοιμώξεων από MRSA στην Ευρώπη, μαζί με τη Μάλτα, τη Βρετανία
και την Ιρλανδία», επισημαίνει η κυρία Ελένη Γιαμαρέλλου, καθηγήτρια
Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Από τα επίσημα
στοιχεία του αρμόδιου ευρωπαϊκού οργανισμού προκύπτει πως, από τα κρούσματα
νοσοκομειακής λοίμωξης με χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο που καταγράφονται κάθε χρόνο
σε 24 από τα νοσοκομεία της χώρας μας, το 44% είναι MRSA, δηλαδή ανθεκτικά στο
πρώτο αντιβιοτικό που επινοήθηκε για να καταπολεμήσει το μικρόβιο αυτό».

Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πόσες ακριβώς λοιμώξεις με MRSA συμβαίνουν ετησίως
σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας. «Το μόνο που ξέρουμε με βεβαιότητα είναι πως
ανά νοσοκομείο το ποσοστό όλων των νοσοκομειακών λοιμώξεων, όχι μόνο των
σταφυλοκοκκικών, κυμαίνεται από 2-3% έως 24%», εξηγεί η κυρία Γιαμαρέλλου.
«Αυτή είναι μία καταγραφή που έκανε το 2003 για πρώτη φορά η Επιστημονική
Επιτροπή Νοσοκομειακών Λοιμώξεων του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων
(ΚΕΕΛ)».

Ευρεία χορήγηση. Οι ειδικοί υπολογίζουν πως στο 75% των περιπτώσεων οι
ασθενείς μολύνονται με MRSA μέσα στα νοσοκομεία, κυρίως επειδή δεν τηρούνται
σχολαστικά οι κανόνες υγιεινής και ιδιαίτερα ο σωστός καθαρισμός των χεριών με
αντισηπτικό πριν και μετά την επαφή με κάθε ασθενή. H δε ανθεκτικότητα του
μικροβίου αποδίδεται στην ευρεία χορήγηση από τους γιατρούς στους ασθενείς των
ευρέως φάσματος και νεώτερης γενιάς αντιβιοτικών, τα οποία τελικά συνηθίζει ο
σταφυλόκοκκος.

H μόλυνση με ένα ανθεκτικό στέλεχος μπορεί να επιφέρει ακόμα και τον θάνατο .

Ποιοι είναι οι πιο ευάλωτοι

Ορισμένες ομάδες του πληθυσμού είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις λοιμώξεις από
χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, ανθεκτικό ή μη, κατά την κ. Ελένη Γιαμαρέλλου. Στην
κατηγορία αυτή ανήκουν οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη ή από δερματοπάθειες
(συνήθως εκζέματα), οι εθισμένοι σε ουσίες, όσοι υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση,
οι ασθενείς με λευκοπενία (έχουν μικρό αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων), οι
πάσχοντες από ινοκυστική νόσο σε αρχικά στάδια, οι ασθενείς που νοσηλεύονται
για καιρό στο νοσοκομείο, καθώς και οι ασθενείς που έχουν ξένα σώματα (λ.χ.
βηματοδότες, προσθετικές βαλβίδες, τεχνητές αρθρώσεις, βίδες, λάμες).

«Οι άνθρωποι αυτοί είναι ευάλωτοι για διαφορετικούς λόγους», εξηγεί η κ.
Γιαμαρέλλου. «Οι αιμοκαθαρόμενοι, οι πάσχοντες από διαβήτη, οι εθισμένοι και
οι άνθρωποι με δερματοπάθειες έχουν με αυξημένη συχνότητα σε σχέση με τον
γενικό πληθυσμό τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο στο δέρμα και στους βλεννογόνους
τους (λ.χ. στη μύτη) και όταν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, εκδηλώνουν
τη λοίμωξη. Στις υπόλοιπες ομάδες, η ευπάθεια αιτιολογείται λόγω των ειδικών
συνθηκών. Οι ασθενείς με λευκοπενία, λ.χ., δεν έχουν άμυνα, ενώ όσοι έχουν
ξένα σώματα κινδυνεύουν επειδή οι χρυσίζοντες σταφυλόκοκκοι “κολλάνε” σε αυτά
και εκκρίνουν μια σακχαρούχο ουσία (λέγεται σλάιμ), μέσα στην οποία
“κρύβονται” τα μικρόβια, αποφεύγοντας έτσι την επίθεση των αντιβιοτικών τα
οποία δεν μπορούν να διαπεράσουν το σλάιμ».