«Nαι» με αγκάθια για Tουρκία

Φωτιά έχουν πάρει τα τηλέφωνα του αρμόδιου για την ευρωπαϊκή διεύρυνση
επιτρόπου Γκίντερ Φερχόιγκεν. Το αντικείμενο όλων των κρούσεων από πολλές
πρωτεύουσες της Ευρώπης είναι κοινό: αφορά το περιεχόμενο της έκθεσης της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόοδο της Τουρκίας, που αναμένεται να δοθεί στη
δημοσιότητα στις 6 Οκτωβρίου.

Πενθήμερη επίσκεψη στην Άγκυρα πραγματοποιεί από χθες ο κ. Φερχόιγκεν προκειμένου να διαπιστώσει ιδίοις όμμασιν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην Τουρκία. Ωστόσο, αυτές τις ημέρες το Κοινοβούλιο της χώρας ετοιμάζεται να εγκρίνει – με την ισχυρή υποστήριξη Ερντογάν – νόμο που θα απαγορεύει τη μοιχεία. Στη φωτογραφία ο Γκίντερ Φερχόιγκεν με τον Αμπντουλάχ Γκιουλ

Ο ίδιος ο επίτροπος πραγματοποιεί από χθες πενθήμερη επίσκεψη στην Άγκυρα
προκειμένου να δει ιδίοις όμμασι την πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Σε δηλώσεις
του διευκρίνισε ότι η έκθεση θα είναι «δίκαιη» και ξεκαθάρισε ότι τόσο το
Κυπριακό όσο και οι σχέσεις της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία δεν
πρόκειται να υπάρχουν ως όροι στην έκθεσή του. Το παράδοξο, ωστόσο, είναι ότι
ακριβώς τις ημέρες που ο κ. Φερχόιγκενβρίσκεται στην Τουρκία, το Κοινοβούλιο
της χώρας ετοιμάζεται να εγκρίνει – με την ισχυρή υποστήριξη του πρωθυπουργού
Ταγίπ Ερντογάν – νόμο που θα απαγορεύει τη μοιχεία. Το γεγονός αυτό χρησιμεύει
ως ένα ακόμη από τα επιχειρήματα εκείνων που αντιτάσσονται στην ευρωπαϊκή
προοπτική της Άγκυρας.

H εισήγηση

Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι ο Γερμανός επίτροπος θα εισηγείται στο
συμπέρασμά του την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη γείτονα. Αυτό,
άλλωστε, έχει αφήσει και ο ίδιος να εννοηθεί. Ωστόσο, η ημερομηνία της έναρξης
– σε έξι μήνες, σε ένα ή σε δύο χρόνια – οι όροι και οι προϋποθέσεις, όπως και
τα χρονοδιαγραμματα, αποτελούν ήδη αντικείμενο έντονων παρασκηνιακών
διαβουλεύσεων. Ως εκ τούτου, λένε διπλωματικοί κύκλοι, το πιθανότερο είναι ότι
ο κ. Φερχόιγκεν θα καταλήγει σε ένα ναι στην Άγκυρα αλλά θα είναι εξαιρετικά
σκληρός στον εντοπισμό ολιγωριών εκ μέρους της Τουρκίας. Αυτό μπορεί να μην
ενθουσιάσει τον κ. Ερντογάν, αλλά θα έχει πετύχει τον μέγιστο στόχο του, λένε
διπλωματικές πηγές στίς Βρυξέλλες.

Δεν είναι λίγοι οι εταίροι που θέλουν το κείμενο της έκθεσης να είναι
εξαιρετικά σκληρό για την Τουρκία όσον αφορά τις επιδόσεις της στον τομέα των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των μεταρρυθμίσεων, της δημοκρατίας κ.λπ. Κατ’ αρχάς,
η Αυστρία και η Ολλανδία, που επί της αρχής είναι αντίθετες με την έναρξη
διαπραγματεύσεων, επιδιώκουν διατυπώσεις τις οποίες θα μπορούν να
χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια για να στριμώξουν την Άγκυρα ή και να μπλοκάρουν
την ευρωπαϊκή της πορεία. Από κοντά και η Γαλλία, που σε επίπεδο κορυφής – για
την ακρίβεια, αυτό του προέδρου Σιράκ – θέλει να πει ναι, αλλά φοβάται ότι
αυτό μπορεί να έχει συνέπειες στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τη νέα
συνθήκη – σύνταγμα της Ένωσης.

H ελληνική στρατηγική

Σε αυτούς που διαπραγματεύονται υπογείως περιλαμβάνεται και η ελληνική
κυβέρνηση, με την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, τον κ. Μολυβιάτη και τον
κ. Βαληνάκη, να βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή και με ομολόγους τους άλλων
εταίρων και με την Κομισιόν. Στόχος της ελληνικής στρατηγικής είναι να πάρει η
Τουρκία την ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων αλλά μέσα στο
κείμενο της έκθεσης να εντοπίζονται εν είδει προϋποθέσεων και
χρονοδιαγραμμάτων και κάποια «ελληνικού ενδιαφέροντος» ζητήματα. Και, κυρίως,
μια δέσμευση της Άγκυρας ότι αποποιείται τις απειλές για χρήση βίας έναντι
κράτους – μέλους.

Υπενθυμίζεται ότι η Άγκυρα, παρά το καλό κλίμα που έχει εμπεδωθεί στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, δεν έχει άρει την απόφαση του Κοινοβουλίου της,
σύμφωνα με την οποία μια επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας συνιστά αιτία
πολέμου (casus belli). Χθες μάλιστα, συνεχίζοντας τις προκλήσεις, 12 αεροσκάφη
της έκαναν 7 παραβιάσεις στος εθνικό εναέριο χώρο, στο Αιγαίο.