Tο ΠAΣΟK της μεσαίας τάξης

Το «ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα» ήταν πιο σοσιαλιστικό, έδειχνε πιο κοντά στον απλό
άνθρωπο και πιο δυνατό στην κοινωνία. Το «ΠΑΣΟΚ του Σημίτη» ήταν πιο
ευρωπαϊκό, πιο ανοικτό σε νέες ιδέες και ταυτόχρονα πιο σύγχρονο κόμμα για την
εποχή του…

Οι ψηφοφόροι του Κινήματος νοσταλγούν τα χρόνια του Ανδρέα Παπανδρέου. Και την
ίδια ώρα τιμούν το έργο του Κώστα Σημίτη, όπως προκύπτει μέσα από δημοσκόπηση
της εταιρίας V-PRC που διενεργήθηκε για λογαριασμό του ΙΣΤΑΜΕ, με στόχο να
καταγραφούν οι διαφοροποιήσεις που επήλθαν στο εκλογικό σώμα του ΠΑΣΟΚ από το
1990 έως το 2000. Από την περίοδο του Ανδρέα έως την περίοδο Σημίτη.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, που θα κυκλοφορήσουν τις επόμενες
ημέρες σε ειδικό τόμο («V-PRC – H Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα», Εκδόσεις Σαββάλα),
η πλειονότητα των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ κατά τις εκλογές του 2000 θεωρεί ότι το
Κίνημα έκανε μια συντηρητική στροφή μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου, ενισχύοντας τα
«κεντρώα» χαρακτηριστικά του. Αντίστοιχη πορεία, ωστόσο, εμφανίζεται να
ακολουθεί και το σώμα των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ που στην πλειονότητά τους
αυτοτοποθετούνται στη «μεσαία τάξη».

Εκτός από τη σύγκριση ανάμεσα στις δύο περιόδους για το ΠΑΣΟΚ, οι ψηφοφόροι
του Κινήματος κλήθηκαν να αυτοτοποθετητούν στον κοινωνικό χάρτη: το 44,5%
βλέπει τον εαυτό του μέλος της μεσαίας-μικροαστικής τάξης, ενώ υπολείπονται τα
μέλη της εργατικής τάξης (22,5%) και οι αγρότες (6,3%).

Κεντρώοι

Από τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ το 2000, το 80% τοποθετείται σε έναν κεντρώο
ιδεολογικο-πολιτικό χώρο, το 18% αυτοτοποθετείται στην Αριστερά και ένα
ποσοστό 2% δηλώνει ότι ανήκει στον δεξιό χώρο. Τα σημαντικότερα ιστορικά
γεγονότα, εξάλλου, που θεωρεί ότι έζησε η συντριπτική πλειονότητα των
ψηφοφόρων του Κινήματος είναι η δικτατορία του 1967 και η μεταπολίτευση του
’74 και αμέσως μετά η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία τον Οκτώβριο του 1981.
΄Αλλωστε, το 37,5% των ψηφοφόρων του Κινήματος ψήφισε για πρώτη φορά μετά το
1981…

Οι διαφορές

H πλειονότητα των ψηφοφόρων του Κινήματος εκτιμά ότι το «ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα»
έχει μεγάλη διαφορά από το «ΠΑΣΟΚ του Σημίτη» και μια άλλη αίσθηση αυτής της
διαφοράς προκύπτει από την τοποθέτηση στην κλίμακα Αριστερά – Δεξιά των θέσεων
του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και του διαδόχου του. Στην κλίμακα 1-10 (με την Αριστερά
να βρίσκεται στη μονάδα), ο μέσος όρος για τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν 4,46 και
για τον Κων. Σημίτη 6,01.

Όπως επισημαίνει το μέλος της K.E. του Κινήματος Μεν. Γκίβαλος σε ανάλυσή του
για την έρευνα, «το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται στην περίοδο Σημίτη πιο κεντρώο,
αποδεσμευμένο από τα ιδεολογιικά χαρακτηριστικά του παρελθόντος που φθάνουν
έως τις αρχές του ’90, με σαφέστερο ευρωπαϊκό προσανατολισμό και με σημαντικές
αλλαγές στις προταιρεότητες που αφορούν τη σχέση κράτους – οικονομίας –
κοινωνίας».

Άνοιγμα ΠΑΣΟΚ στον Τσοβόλα

Ανοιγμα – πρώτη φορά με τόσο επίσημο τρόπο – έκανε χθες το ΠΑΣΟΚ προς
τον Δημήτρη Τσοβόλα, που κι αυτός προχθές άφησε πρώτη φορά ένα παράθυρο
ανοιχτό.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Σπύρος Βούγιας όταν ρωτήθηκε επισήμανε ότι «οι
σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με τον κ. Δημήτρη Τσοβόλα και του προέδρου του ΠΑΣΟΚ με τον
κ. Τσοβόλα είναι πολύ καλές».

Και πρόσθεσε (στον Alpha): «Τα ιστορικά στελέχη πρόσφεραν πολλά, έστω και αν
επέλεξαν με πολιτικό κριτήριο να διαφοροποιηθούν για ένα διάστημα, έχουν ένα
μεγάλο βάρος πολιτικό όχι μόνο στην καρδιά του ΠΑΣΟΚ, αλλά και στη ζωή του
τόπου. Αν υπάρχει προοπτική να επιστρέψουν στο ΠΑΣΟΚ, θα ήταν πολύ σημαντική,
γιατί στον ίδιο δρόμο βαδίζουν τόσα χρόνια και μπορούν να σμίξουν ξανά».