H «λεγεώνα» των Eλλήνων χαρίζει μετάλλια

Ο χρυσός Ολυμπιονίκης στο τζούντο Ηλίας Ηλιάδης δεν είχε την ευχέρεια να
εκφράσει τη χαρά του για το μετάλλιό του στα ελληνικά. Όμως, μια ολόκληρη χώρα
μπορούσε να την κατανοήσει από το βλέμμα του. Τι κι αν ο Ηλίας στα δεκαοκτώ
του χρόνια είναι… δύο ετών Έλληνας: στην παγκοσμιοποίηση του αθλητισμού αυτό
δεν έχει καμία σημασία.

Δύο από τις πιο διάσημες εθνικές μεταγραφές. O Πύρρος, ομογενής Βορειοηπειρώτης, και ο Κάχι, που κέρδισε το πρώτο του χρυσό μετάλλιο για τη Γεωργία και τα δύο επόμενα για την Ελλάδα

H «λεγεώνα των Ελλήνων» αριθμεί το 25,2% των μελών της Ελληνικής Ολυμπιακής
Ομάδας – οι 111 από τους 440 αθλητές. Προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες,
τη Γεωργία, άλλες χώρες της πρώην Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών,
τη Βουλγαρία, την Αλβανία, τη Ρουμανία και αλλού. Δύο ολόκληρες Ολυμπιακές
ομάδες – του σόφτμπολ και του μπέιζμπολ – αποτελούνται από παίκτες που μετά
βίας μπορούν να πουν μερικές λέξεις στα ελληνικά. H ραχοκοκαλιά των ομάδων της
άρσης βαρών, της πάλης και του τζούντο αποτελείται από αθλητές που γεννήθηκαν
στη Γεωργία και στη συνέχεια πολιτογραφήθηκαν Έλληνες.

Οι εθνικές μεταγραφές αθλητών δεν είναι ελληνική αποκλειστικότητα. Προωθήθηκαν
ωστόσο συστηματικά και συνέβαλαν στην ισχυροποίηση του ελληνικού αθλητισμού,
που βγαίνει κερδισμένος από την… παγκοσμιοποίηση.

«Είμαι Έλληνας από την πλευρά της μητέρας μου. Αισθάνομαι ότι είναι μεγάλη
τιμή και προνόμιο να αγωνίζομαι για την Ελλάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της
Αθήνας», λέει ο 23χρονος Παναγιώτης Ρασμούσεν, παίκτης της Ολυμπιακής ομάδας
του μπέιζμπολ. Ο ίδιος είναι επαγγελματίας παίκτης στις ΗΠΑ και μετέχει στην
προσπάθεια συγκρότησης της Ολυμπιακής ομάδας σχεδόν από την αρχή – που έγινε
πριν από τέσσερα χρόνια. «Μεγάλωσα με ελληνικές συνήθειες στο σπίτι. Δεν είχα
ελληνικό διαβατήριο, αλλά αυτό το απέκτησα στην πορεία προς τη συμμετοχή μας
στους Ολυμπιακούς».

Ο γάμος της με τον αρσιβαρίστα Γιώργο Τζελίλη, που εντάχθηκε πρώτος στα ελληνικά χρώματα, είχε επιτρέψει και την πολιτογράφηση της πρωταθλήτριας Μιρέλας

H ελληνική ρίζα. Όπως έχει συμβεί με δεκάδες περιπτώσεις αθλητών, μια
ελληνική… ρίζα αρκεί για να πολιτογραφηθεί Έλληνας ένας αθλητής. Για
παράδειγμα, οι δίδυμες αδελφές Στέισι και Σάρα Φαρνγουόρθ και η μικρότερη
αδελφή τους Τζέιμι μετέχουν στην ελληνική Ολυμπιακή ομάδα του σόφτμπολ, αφού
οι προπάπποι τους γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Κατά τον ίδιο τρόπο εντάχθηκαν στα
ελληνικά χρώματα και οι αδελφές Λίντσεϊ και Τζέσικα Μπάσορ, επίσης παίκτριες
του σόφτμπολ. Για τη συμπαίκτριά τους Ρεγκίνα Χόλαν η… ρίζα προέκυψε εξ
αγχιστείας, αφού είναι παντρεμένη με τον άλλοτε συμφοιτητή της Γιώργο Αγαπητό,
που είναι, βεβαίως, Έλληνας. Ο γάμος της με τον αρσιβαρίστα Γιώργο Τζελίλη,
που εντάχθηκε πρώτος στα ελληνικά χρώματα, είχε επιτρέψει και την
πολιτογράφηση της πρωταθλήτριας Μιρέλας Μανιάνι και της έδωσε τη δυνατότητα να
αγωνίζεται για την Ελλάδα και να χαρίζει χρυσές στιγμές στην αθλητική ιστορία
της χώρας. Στο παζλ των μεταγραφών αθλητών δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν
κατά το παρελθόν αγωνισθεί και έχουν επιτύχει λαμπρές νίκες για λογαριασμό
άλλων χωρών, πριν ενταχθούν στο δυναμικό των ελληνικών ομάδων. Το πλέον
χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Κάχι Καχιασβίλι, που κέρδισε το πρώτο του
χρυσό μετάλλιο για τη Γεωργία και τα δύο επόμενα για την Ελλάδα. Με τα χρώματα
της Γεωργίας είχε αγωνισθεί το 1993 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Εφήβων στο
τζούντο ο Γεώργιος Βαζαγκασβίλι – χάλκινος Ολυμπιονίκης, στη συνέχεια, επίσης
για τη Γεωργία στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ. Από τότε, ο Βαζαγκασβίλι – 30
ετών σήμερα – σταμάτησε να αγωνίζεται σε διεθνείς αγώνες ώστε να έχει τη
δυνατότητα ένταξης στην ελληνική εθνική ομάδα.

Με τα χρώματα της Γεωργίας είχε αγωνισθεί το 1993 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Εφήβων στο τζούντο ο Γεώργιος Βαζαγκασβίλι – χάλκινος Ολυμπιονίκης, στη συνέχεια, επίσης για τη Γεωργία στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ. Από τότε, ο Βαζαγκασβίλι – 30 ετών σήμερα – σταμάτησε να αγωνίζεται σε διεθνείς αγώνες ώστε να έχει τη δυνατότητα ένταξης στην ελληνική εθνική ομάδα

Παρατράγουδα. Ωστόσο, η απόκτηση της ελληνικής υπηκοότητας σε ορισμένες
περιπτώσεις έχει φτάσει και στις δικαστικές αίθουσες.

Δύο αθλητές της πυγμαχίας γεννημένοι στη Γεωργία που πήραν στη συνέχεια την
ελληνική υπηκοότητα, ο Αφταντίλ Ξανθόπουλος και ο Αμιράν Καρντάνοφ,
καταδικάστηκαν το 2001 σε πεντάμηνη φυλάκιση, κατηγορούμενοι ότι είχαν
χρησιμοποιήσει πλαστά έγγραφα για να εξασφαλίσουν ελληνικά διαβατήρια. Το
δικαστήριο, ωστόσο, δεν ανακάλεσε την υπηκοότητα και οι δύο αθλητές είχαν
ασκήσει έφεση κατά της απόφασης φυλάκισής τους. Επιπλέον, μετά την καλή του
εμφάνιση στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ ο Αφταντίλ Ξανθόπουλος είναι χρισμένος
αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού.

ΓΕΡΜΑΝΟΙ – ΑΥΣΤΡΑΛΟΙ

Πρωταγωνιστές στις «μεταγραφές»

Ο χρυσός Ολυμπιονίκης στο τζούντο Ηλίας Ηλιάδης στα δεκαοκτώ του χρόνια είναι… δύο ετών Έλληνας!

H πτώση του σοβιετικού μπλοκ στις αρχές της δεκαετίες του 1990 και η έντονη
εμπορευματοποίηση του αθλητισμού τα χρόνια που ακολούθησαν αποτέλεσαν το
εφαλτήριο για πολλούς αθλητές, για να αλλάξουν εθνικότητα με στόχο φυσικά το
κέρδος. Οι «μεταγραφές» αθλητών από χώρα σε χώρα δεν είναι πλέον ένα σπάνιο
φαινόμενο. H Γερμανία, μετά την επανένωσή της και η Αυστραλία, είναι από τις
χώρες που έχουν πρωταγωνιστήσει στην αθλητική αφαίμαξη των χωρών του πρώην
σοβιετικού μπλοκ, προσφέροντας ως δέλεαρ τεράστια ποσά στους αθλητές.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης, η αποστολή της Γερμανίας αποτελούνταν
κατά 40% από αθλητές που προέρχονταν από τρίτες χώρες. Το παράδειγμα των
Γερμανών και Αυστραλών ακολούθησαν και άλλες χώρες, με την ανοχή πάντα της
Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.

Ο Κουβανός πρώην πρωταθλητής Αλμπέρτο Χουαντορένα έχει χαρακτηρίσει την αλλαγή
εθνικότητας των αθλητών ως «αθλητική πορνεία».

Ο Αμιράν Καρντάνοφ (φωτογραφία) με τον Αφταντίλ Ξανθόπουλο καταδικάστηκαν το 2001 σε πεντάμηνη φυλάκιση, κατηγορούμενοι ότι είχαν χρησιμοποιήσει πλαστά έγγραφα για να εξασφαλίσουν ελληνικά διαβατήρια

«Βροχή» οι προτάσεις. Το γεγονός αυτό δεν εμπόδισε την Κουβανή
πρωταθλήτρια του τριπλούν Γιαμίλε Αλντάμα να συμμετάσχει στην Αθήνα
εκπροσωπώντας τα χρώματα του…Σουδάν, παρά το γεγονός ότι είχε δεχθεί
προτάσεις από την Ιταλία και την Τσεχία. H Αλντάμα δεν έχει επισκεφτεί ποτέ το
Σουδάν και τα τελευταία χρόνια ζει στη Βρετανία περιμένοντας να αποφυλακιστεί
ο άνδρας της που εκτίει ποινή κάθειρξης 15 χρόνων για διακίνηση ναρκωτικών…
Μία άλλη Κουβανή, επίσης πρωταθλήτρια του τριπλούν, η Μαγκνταλίνα Μαρτίνεζ
προτίμησε την Ιταλία. H Τζαμαϊκανή γαζέλα Μάρλιν Ότι είναι από τις πιο γνωστές
αθλήτριες που άλλαξαν υπηκοότητα, με στόχο να βρουν μία θέση στους 28ους
Ολυμπιακούς Αγώνες. H Ότι ήταν ανεπιθύμητη από τους επικεφαλής του αθλητισμού
της χώρας της, λόγω ηλικίας (έχει συμπληρώσει τα 44 χρόνια της). H ίδια ωστόσο
επιμένει να αγωνίζεται στους στίβους και η Σλοβενία αποτέλεσε τη διέξοδό της
για συμμετοχή σε Ολυμπιακούς Αγώνες για έβδομη φορά στην καριέρα της.

Αλλάζουν και όνομα! Τα πετροδολάρια του Κατάρ έπεισαν τον Κενυάτη
πρωταθλητή των 3.000 μέτρων στιπλ Στέφεν Τσερόνο να αλλάξει όχι μόνο
υπηκοότητα, αλλά και όνομα. Έτσι, έναντι ενός εκατομμυρίου δολαρίων ο Τσερόνο
έγινε Σάιφ Σαΐντ Σαχέν και πρωταγωνιστεί στους στίβους εκπροσωπώντας το Κατάρ.

Από τις πιο γνωστές περιπτώσεις «μεταγραφών», υπό «άγριες» μάλιστα συνθήκες
είναι του θρύλου της άρσης βαρών Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου. Ένας άλλος αρσιβαρίστας,
ο Νικολάι Πεσάλοφ στην Αθήνα εκπροσώπησε την Κροατία.

ΜΠΕΪΖΜΠΟΛ – ΣΟΦΤΜΠΟΛ

Ομογενείς αποτελούν τον «κορμό» των ομάδων

H συμμετοχή ομογενών αθλητών στις εθνικές ομάδες της Ελλάδας έχει αυξήσει
σημαντικά τον αριθμό των μεταλλίων που κερδίζει η χώρα στις διεθνείς
διοργανώσεις. Ακόμη και στους Ολυμπιακούς της Αθήνας τρία από τα μετάλλια τα
έχουν φορέσει στο στήθος τους ομογενείς αθλητές και βεβαίως αναμένεται και
συνέχεια.

H παρουσία ομογενών, πάντως, σε περιπτώσεις αθλημάτων όπως το μπέιζμπολ και το
σόφτμπολ ήταν απολύτως απαραίτητη, αφού τα αθλήματα δεν ήταν γνωστά στην
Ελλάδα, παρά μόνο από τις αμερικανικές ταινίες. «Ξεκινήσαμε πριν από τέσσερα
χρόνια την προσπάθεια για τη συγκρότηση ελληνικής Ολυμπιακής ομάδας
μπέιζμπολ», λέει ο Μάικ Ρίσκας, Ελληνοαμερικανός και ένας από τους προπονητές
του μπέιζμπολ.

«Επί σαράντα χρόνια διδάσκω φυσική αγωγή και τώρα νιώθω ιδιαίτερα υπερήφανος
γι’ αυτή την ομάδα και για το γεγονός ότι δουλεύουμε για την Ελλάδα. Όταν
ξεκινήσαμε προτείναμε στους ανθρώπους του «2004» και τους αθλητικούς
παράγοντες να ξεκινήσουμε με νέα παιδιά, στην Ελλάδα. Όμως, είχαν αποφασίσει
ότι χρειάζονταν μια ομάδα – όχι απαραίτητα και τη γνωριμία των παιδιών με το
άθλημα. Όλη η προσοχή και χρήματα λοιπόν πήγαν για τη συγκρότηση της ομάδας.
Θα ήθελα πολύ στη συνέχεια να δουλεύαμε ένα πρόγραμμα για τα νέα παιδιά στην
Ελλάδα, ώστε να γνωρίσουν και να αγαπήσουν το άθλημα».

Οι καλύτερες εγκαταστάσεις. Μάλιστα, όπως λέει ο εκ των προπονητών της
ομάδας του μπέιζμπολ κ. Ντάστι Ρόουντς, «οι εγκαταστάσεις του μπέιζμπολ στην
Αθήνα είναι οι καλύτερες που υπάρχουν στην Ευρώπη. H συγκεκριμένη ομάδα μπορεί
να είναι η αφορμή για να γνωρίσουν οι Έλληνες το μπέιζμπολ».

Οι παίκτες της ομάδας, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν μιλούν λέξη ελληνικά,
συναντούν αυτές τις μέρες τις «μεγάλες, ελληνικές οικογένειές τους». Ο
Παναγιώτης Ρασμούσεν, για παράδειγμα, συνάντησε ήδη ξαδέλφια του που ζουν στην
Αθήνα και μετά τους Αγώνες σχεδιάζει να γνωρίσει και την υπόλοιπη οικογένεια
της μητέρας του, στην Τρίπολη. Ο Κόρρι Άντονι Θεοχάρης (Χάρις), δέχθηκε μια
συγκινητική επιστολή από τον δήμαρχο του Άργους, κ. Δ. Πλατή, προκειμένου να
επισκεφθεί την πόλη. Από το Άργος έλκει την καταγωγή του και εφόσον αποδεχθεί
την πρόσκληση, όπως σημειώνει ο κ. Πλατής, «θα είναι ο πρώτος αθλητής που θα
μπει στο Άργος μετά τον Σόπατρο το 28 π.X.».