Ο πόλεμος του λύκου

Από τα παιδικά παραμύθια και την ανθρώπινη φαντασία δεν έφυγε ποτέ. Από τις
περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, ωστόσο, (εξ)έλειψε για ένα μεγάλο
χρονικό διάστημα. Μόνο που τώρα, ο (κακός;) λύκος επιστρέφει. Εποικίζει εκ
νέου την γηραιά ήπειρο και στο διάβα του σπέρνει διχόνοιες. H περίπτωση της
Γαλλίας είναι χαρακτηριστική.

Σελίδες επί σελίδων αφιερώνουν αυτές τις ημέρες οι γαλλικές εφημερίδες στον
«πόλεμο του λύκου», όπως τον περιγράφουν. H υπόθεση δεν είναι καινούργια.
Φίλοι και εχθροί του λύκου διασταυρώνουν στη Γαλλία λεκτικά και νομικά ξίφη
από τις αρχές του καλοκαιριού. «Σκοτώστε τον, όπως σκοτώνει κι αυτός τα
πρόβατά μας», φωνάζουν οι κτηνοτρόφοι. «Ο λύκος είναι είδος απειλούμενο με
εξαφάνιση, και επιπλέον όσοι κτηνοτρόφοι δέχονται επίθεση αποζημιώνονται»,
αντικρούουν οι οικολόγοι. H υπόθεση έφτασε την Παρασκευή μέχρι το Συμβούλιο
της Επικρατείας. Μήλον της Έριδος ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους οικολόγους
ένα προεδρικό διάταγμα από την 12η Αυγούστου, το οποίο επιτρέπει την εξόντωση,
έως τα τέλη του έτους, τεσσάρων λύκων σε τρία διαμερίσματα των γαλλικών
Άλπεων. Τελικά, το Συμβούλιο της Επικρατείας απογοήτευσε τους οικολόγους και
δικαίωσε το γαλλικό υπουργείο Οικολογίας – συντάκτη του διαβόητου διατάγματος.
Έξαλλοι, οι υπερασπιστές της φύσης ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να καταφύγουν
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. H απόφαση του Συμβουλίου, όμως, δεν ικανοποίησε ούτε
τους Γάλλους κτηνοτρόφους: έκριναν ανεπαρκή τον αριθμό «τέσσερα» των
μελλοθανάτων και απειλούν τώρα να πάρουν (κυριολεκτικά) τα όπλα.

Ζήτημα συνύπαρξης

H… αλπική μάχη μερικών Canis lupus με μερικούς Homo sapiens ίσως να μην είχε
ιδιαίτερο ενδιαφέρον εάν δεν εικονογραφούσε το παγκόσμιο πρόβλημα της
συνύπαρξης ανάμεσα στον άνθρωπο και τα μεγάλα ζώα, σαρκοβόρα ή μη. Στη Γαλλία,
ο τελευταίος λύκος είχε εξοντωθεί τη δεκαετία του 1930 – επέστρεψε όμως το
1993, μέσω της Ιταλίας. Έκτοτε, εποικίζει με την ησυχία του την Ελβετία, καθώς
και τη Βόρεια Ευρώπη, μέσω των Πυρηναίων. Όσο για την Ανατολική Ευρώπη, ο
πληθυσμός του εκεί ακολουθεί σταθερά ανοδική πορεία: μόνο στη Ρουμανία
υπάρχουν περισσότεροι από 2.500 λύκοι. Πρόσφατα, έκανε την πρώτη του εμφάνιση
στη Γερμανία. Βορειότερα, έχει ήδη φτάσει στη Νορβηγία και πολλαπλασιάζεται
σταθερά στη Σουηδία και την Φινλανδία. Ίσως διότι συναντά ιδανικές συνθήκες:
τα βουνά της Ευρώπης ερημώνουν, γεμίζουν θάμνους και αγριόχορτα, το δάσος
κερδίζει έδαφος και ο πληθυσμός των οπληφόρων ζώων εκρήγνυται. Τα νέα είναι
καλά για τους οικολόγους: η επιστροφή ενός σαρκοβόρου αποτελεί συχνά συνώνυμο
ισορροπίας. Είναι όμως κακά για τους κτηνοτρόφους, που επιμένουν ότι η
συνύπαρξή τους με το σαρκοβόρο αυτό ζώο είναι αδύνατη. Σε ορισμένες χώρες,
όπως η Ελβετία, η Φινλανδία, η Σουηδία αλλά και στα περισσότερα κράτη της
Ανατολικής Ευρώπης, ο λύκος χαίρει ελάχιστης έως και μηδαμινής προστασίας. Σε
άλλες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, μοιάζει να έχει κερδίσει – αν μη τι άλλο –
την ανοχή των κτηνοτρόφων. Ίσως διότι από τις χώρες αυτές δεν εξέλειψε ποτέ,
και οι άνθρωποι έχουν διατηρήσει έναν παραδοσιακό τρόπο κτηνοτροφίας, με μικρά
κοπάδια.

Οικολογική ισορροπία

Ο επίλογος στον Πατρίκ Σαμπατιέ, τον γνωστό αρθρογράφο της «Λιμπερασιόν»: «Ο
Homo sapiens ολοένα και περισσότερο urbanus, ανησυχεί για την ταχεία εξαφάνιση
των ειδών. Συνειδητοποιεί πως δεν μπορεί να καταστρέφει ατιμώρητα τις
περίπλοκες ισορροπίες του οικοσυστήματος. Ακόμα και ο λύκος, που ζημιώνει τους
κτηνοτρόφους, έχει τη χρησιμότητά του στο βουνό. H συνύπαρξή του με τον
άνθρωπο δεν θα είναι ποτέ ειρηνική. Δεν είναι όμως και ανέφικτη. Αρκεί ο
άνθρωπος να μην αποδειχθεί τόσο κακός με τον λύκο όσο είναι και με τον
συνάνθρωπό του».

LINKS:

* www.wolf.org/

* www.wolfsource.org/french.html